Wijziging van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba in verband met de verhoging van het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden (Wet verhoging aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden)

Brontekst

Mevrouw Heera Dijk (D66): Voorzitter, dank u wel. Bon dia en good morning voor de mensen op de eilanden en goedemiddag voor de mensen hier en de kijkers thuis. Tot vorig jaar was ik zelf raadslid en onderdeel van de lokale politiek. Dat was een eervolle taak, want dan ben je bezig met de dingen die ertoe doen voor je stad. Het is heel erg belangrijk dat je, als je lokaal bezig bent, goede ondersteuning hebt om die belangrijke taak uit te voeren. Daarom ben ik blij dat we vandaag de herziening van FinBES bespreken. Er is al een aantal goede dingen gezegd, maar ik zal braaf mijn eigen spreektekst delen. Ik vind het namelijk wel leuk om mijn standpunten te delen. Ik heb het al gehoord bij de andere collega's: het aantal zetels is niet evenredig aan Europees Nederland en de bordjes van de eilandsraadsleden liggen overvol. Daarom is het goed dat met de voorliggende wet het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden stapsgewijs wordt verhoogd. Wat D66 betreft is dit comply or explain zoals het hoort. Mensen op Bonaire, Statia en Saba hebben net zo veel recht om vertegenwoordigd te worden in de lokale politiek als bijvoorbeeld de mensen in mijn woonplaats Delft. Het biedt meer ruimte aan de vertegenwoordiging van minderheden en meer uitvoeringskracht. Wij hebben het in de commissie vaker gehad over de uitvoeringskracht. Daarom is dit een goed onderdeel. Voorzitter. Zelf heb ik ook mogen ervaren dat het goed kunnen uitvoeren van je werk als volksvertegenwoordiger niet alleen gaat om de grootte van de raad of je fractie, maar voor een groot deel ook om de juiste ondersteuning. Wat doe je als je nieuw bent? Bij wie kun je terecht met al je vragen? Dat is ook een voorbehoud dat Bonaire noemt in zijn reactie. Hier gaat het kabinet ook concreet op in door in te zetten op aanvullende maatregelen zoals trainingen, versterking van het kantoor van de griffier en het bevorderen van het burgerschapsonderwijs. Collega's hebben het ook al gevraagd, maar ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris dit concreet gaat invullen. Eigenlijk ben ik ook benieuwd of de middelen en het budget daarvoor toereikend genoeg zijn. Kunnen er combinaties worden gemaakt met Europees Nederland, bijvoorbeeld met trainingen? Dan wil ik nog vragen stellen over de volmacht. Waar het verkiezingsseizoen in Nederland gelukkig weer is gaan liggen, gaan de mensen op Bonaire, Saba en Statia op 17 maart 2027 naar de stembus om nieuwe eilandsraadsleden te kiezen. Terugkijkend naar de vorige verkiezingen, maak ik me zorgen over het mogelijk ronselen van volmachten. In 2023 werd op Statia 36,7% van de stemmen uitgebracht per volmacht. Ter vergelijking: in Nederland ligt dat meestal tussen de 8% en 12%. Dit ging bovendien gepaard met meerdere meldingen van fraude, wat destijds reden genoeg was voor de regeringscommissaris om aan de bel te trekken. Ook een waarnemersdelegatie van de Organisatie van Amerikaanse Staten, de OAS, adviseerde na de verkiezingen om het stemmen per volmacht in Caribisch Nederland verder aan banden te leggen. Die wees expliciet op het hogere percentage volmachten en de risico's op misbruik, en adviseerde om maximaal één volmacht per persoon toe te staan. Ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris daartegenover staat en of we naar één volmacht per persoon gaan. Daarnaast ben ik benieuwd of hij de signalen herkent van de OAS-delegatie. Tot zover. Dat was mijn inbreng. Dank u wel.

Versie 3ce6335894e177642015a2fe603c1468eb6ae172fe80fcf380db339c7d5d6cf1 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.