Nationale fiscaliteit

De heer Vijlbrief (D66): Dank u wel, voorzitter. Ik zei het tijdens de vorige editie van dit debat al: het is een mooi debat, maar wel lastig voor te bereiden. Het is heel breed. Ik heb er maar voor gekozen om een aantal onderwerpen te pakken die ons na aan het hart liggen. Dat is allereerst wonen, daarna klimaat en dan nog wat varia. Ik hoef niemand te vertellen hoe erg de woningmarkt op slot zit. Er kan eigenlijk niemand echt vooruit. Het is duidelijk: de doorstroming komt niet tot stand. Jongeren kunnen geen woning vinden. Ouderen willen doorstromen, maar kunnen dat ook niet. Kortom, er moet echt iets gebeuren. Wij hebben een uitgebreid plan gepresenteerd om daar iets aan te doen. Daar zit natuurlijk een component in die niet in dit debat thuishoort en die gericht is op meer bouwen en minder regels, minder taboes, soms bouwen in het groen. Maar daar wil ik het vandaag niet over hebben. Ik wil het vandaag hebben over de fiscale kant van de woningmarkt. We kunnen natuurlijk geen fiscaal stelsel hebben dat huizenprijzen de hoogte instuwt, terwijl de stijgende prijzen juist een probleem zijn. Wij denken dat er een fiscale schoonmaak nodig is op die markt. Laat ik eens wat ingrediënten geven en wat vragen stellen daarover. We moeten huur en koop gelijkstellen, zouden wij zeggen. Dan is het belangrijk dat we zo snel mogelijk het werkelijk rendement gaan belasten. Daar begint het mee. Maar ten tweede, en dat is gelijk een vraag aan de staatssecretaris: hoe kijkt hij aan tegen het gelijktrekken van de fiscale behandeling van koop en huur? Welke fiscale instrumenten ziet hij en is hij ook bereid om daarin stappen te zetten? Je ontkomt dan niet aan het eigenwoningforfait. Hoe laat dat zich eigenlijk vergelijken met de huurmarkt? Ook daarop graag een reactie van de staatssecretaris. Dan een instrument in de instrumententas van het wonen dat ook echt bij deze staatssecretaris zit. Dat is de zogenaamde planbatenheffing. Ik hoef het niet uit te leggen. Dat is een heffing op het surplus dat ontstaat als een gemeente de bestemming van grond verandert, waardoor een grondeigenaar opeens rijk wordt. Dat gunnen we iedereen, maar deze baten horen eigenlijk thuis bij de gemeenschap. Het is dus een gericht instrument dat de verwervingskosten van bouwgrond voor een gemeente in nettotermen zou kunnen verlagen. Ziet de staatssecretaris dit ook als een instrument dat mogelijk zou kunnen helpen? Mijn collega vroeg net al iets over de leegstandsheffing. Door leegstand te belasten ontstaan er betere prikkels om leegstand te voorkomen. Er staan ongeveer 65.000 woningen langdurig leeg. Ik zou de staatssecretaris willen vragen hoe hij daartegen aankijkt. Ten slotte de startersvrijstelling in de overdrachtsbelasting. Dat is een mooi en goed instrument. Het is een beetje gek dat ik dat zelf zeg, want ik heb het zelf verzonnen, maar dat terzijde. Alleen verloopt deze als iemand 35 jaar wordt. Bij deze woningmarkt is het natuurlijk geen gegeven meer dat je op je 35ste ook echt een woning hebt gevonden. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om aan deze leeftijdsgrens iets te veranderen, dus om die te verhogen? Dat brengt mij bij klimaat. Voor het Nederland van de toekomst is het cruciaal dat we nú daarvoor de juiste keuzes maken. Ik had het vorige keer over de dubbele belasting van groen gas. De staatssecretaris gaf toen terecht aan dat er op biomassa geen belasting wordt geheven. Op de elektriciteit die nodig is in het productieproces wordt echter wel belasting geheven. In Zweden hebben ze een brede vrijstelling geïntroduceerd voor de productie van groen gas, waarbij die elektriciteit daar ook onder valt. Hoe kijkt de staatssecretaris daarnaar? Zou zoiets in Nederland mogelijk zijn? Dan een ander, wat pijnlijker punt. Het mag duidelijk zijn dat een schone toekomst verre van gratis is en dat flinke investeringen nodig zijn. Er is in de behandeling van het vorige Belastingplan iets fout gegaan. Daar werd door Follow the Money ook aandacht aan besteed. Er is toen namelijk een amendement ingediend door de collega's van VVD en BBB waarmee de vrije ruimte in de werkkostenregeling werd verruimd, maar dat werd gefinancierd met een mindere vrijstelling voor groen beleggen. Mijn fractie heeft daarmee ingestemd, tegen onze zin in, maar dat is wel gebeurd. We hebben daar een fout gemaakt. Ik zou deze fout willen herstellen, want ik denk zelf dat dit niet de intentie was. Een van de indieners zit hier in deze kamer in de buurt. Ik denk niet dat het op zich de intentie was om de prikkels voor groen beleggen te verminderen. Ik denk dat het toen een dekkingskwestie was op dit punt. Ik zou eigenlijk aan de staatssecretaris willen vragen of hij mogelijkheden ziet om dit te corrigeren. Als hij die niet ziet, dan zullen wij op dit punt een initiatief nemen rond het komende Belastingplan, kondig ik maar alvast aan. Dat brengt mij nog op twee kleinere dingen rond klimaat. Het eerste is de CO2-heffing. Een collega vroeg er al naar. Vandaag lezen we in het nieuws dat de afschaffing hiervan geld gaat kosten, mogelijk zelfs veel geld. Ik zou aan de staatssecretaris willen vragen of hij hier wat duiding bij kan geven. Hoe ziet die afschaffing er precies uit? Wat zijn de kosten? Hoe zit het met de dekking hiervoor?