NAVO Defensie ministeriële

De heer Futselaar (SP): Dank u, voorzitter. Heel kort, aan het begin. Enkele dagen geleden zijn wij opgeschrikt door het nieuws dat de Kachkovkadam verwoest is, met een humanitaire en ecologische crisis als gevolg. Hoewel de exacte toedracht nog niet bekend is — een ongeluk of bewust — is het duidelijk dat de dam in Russische handen was en dat wat er gebeurd is een Russische verantwoordelijkheid is. Oekraïne wordt in zijn terechte strijd veelvuldig geholpen door NAVO-landen met wapenleveringen. Nu lijkt het dat wapens van NAVO-landen, specifiek België, zijn opgedoken in handen van Russische anti-overheidsmilities in de regio Belgorod, waar de afspraak was dat die alleen in Oekraïne door Oekraïne zouden worden gebruikt. Wat is de reactie van Nederland hierop — België lijkt het hoog op te nemen — en ook op het algemene risico van leakage van geleverde wapens, ook misschien na het conflict? Volgende week begint de grootste NAVO-luchtmachtoefening uit haar geschiedenis, in Duitsland. Dat is in principe een defensieve oefening. De NAVO heeft het volste recht om haar territorium te verdedigen. Toch roept de omvang op dit moment wat vragen op. Wat is precies het signaal dat de NAVO naar Rusland wil sturen met deze oefening nu? Dan de bespreking van de Nuclear Planning Group. Die is van groot belang voor de SP. Wat is de staat nu van de uitvoering van de Russische plannen om tactische kernwapens te delen in en met Wit-Rusland? Wat is onze respons daarop? Hoe zit het trouwens met het vervangen van tactische kernwapens in West-Europa? Het lijkt nu vrij zeker dat er op termijn F-16's gaan worden geleverd door verschillende NAVO-landen. Wat is nou precies aan Nederlandse kant het besluitvormingsproces verder? Hoe worden wij hierover geïnformeerd? Kan gegarandeerd worden, ook naar de buitenwereld, dat eventueel geleverde F-16's geen gebruik zullen maken van de mogelijkheden die ze hebben voor de inzet van kernwapens? Voorzitter. Het is ons nog onduidelijk wat wij ons precies moeten voorstellen bij de plannen voor afschrikking en verdediging, die ook in Vilnius zouden moeten worden gepresenteerd. Wat zijn bijvoorbeeld nou concreet de voorstellen omtrent het New Force Model die besproken gaan worden? Hoe past eigenlijk de aanschaf van de veertien Caracal-helikopters voor speciale operaties precies binnen een strategie die primair op verdediging is gericht? Wat is nu precies de route die het kabinet voorstaat voor Oekraïne richting NAVO-lidmaatschap? Dat ze niet op korte termijn zullen toetreden, is evident. Nederland pleit voor een strategisch meerjarenhulpprogramma, maar wat houdt dat precies in? Is dat in de praktijk een commitment van decennia, zoals bijvoorbeeld oud-secretaris-generaal Rasmussen heeft voorgesteld? Kunnen we daar iets meer informatie over krijgen? Dan tot slot de minimuminvesteringsgrens van 2%. Het zal misschien geen verrassing zijn dat de SP daar wat minder enthousiast over is. Maar hoe realistisch is het, zelfs binnen die grens, om die uitgaven structureel tot 2% te verhogen wanneer het ministerie van Defensie nu al vrij structureel kasschuiven gebruikt om te voorkomen dat het geld dat niet uitgegeven wordt vervalt en we als het geld wel wordt uitgegeven de grootste moeite hebben om personeel te vinden om bijvoorbeeld materiaal daadwerkelijk te gebruiken? Is in de Nederlands context 2% als ambitie niet vooral een ambitie om records te gaan breken, parlementaire records, over de grootste kasschuiven in de Nederlandse geschiedenis? Dank u wel.