Raad Buitenlandse Zaken 12 oktober 2026

Brontekst

Mevrouw Piri (PRO): Dank u wel, voorzitter. Afgelopen vrijdag oordeelde de Hoge Raad dat de Nederlandse Staat geen zorgplicht heeft voor 42 Afghaanse bewakers van de Nederlandse ambassade in Kabul. Dat betekent niet dat de politiek niet gewoon de morele keuze kan maken om deze bewakers te helpen. Sterker nog, er ligt nog steeds een duidelijk verzoek vanuit deze Kamer richting het kabinet. Mijn vraag is of de minister deze nu gaat uitvoeren nu duidelijk is dat er geen sprake is van precedentwerking of van toepassing op andere casussen. Ik zal hier in het debat over consulaire zaken op 18 november meer aandacht aan besteden. Voorzitter. Dan Israël-Palestina. Minister Smotrich en de Israëlische regering willen nog steeds het E1-project doorzetten, ondanks kritiek die aangroeit. Europa moet nu echt een stevig signaal afgeven. Het E1-project is een rode lijn. Dat is het altijd geweest. Het maakt een tweestatenoplossing onmogelijk. Meer dan 500 voormalige Europese ministers, diplomaten en topambtenaren hebben in een brief aan EU-lidstaten aangedrongen op sanctiemaatregelen om het E1-project tegen te houden. Ook negentien democratische senatoren in de VS hebben een concreet voorstel gedaan om individuen en entiteiten die bijdragen aan het E1-project op de sanctielijst te plaatsen. We zien ook dat het VK hiermee dreigt en dat dat de enige reden is dat er überhaupt over wordt getwijfeld in Israël. Mijn vraag is dus: is de minister bereid om zelf een soortgelijk voorstel te doen in de Raad? Dan over Oekraïne. Eind augustus onderschreef het kabinet samen met Zweden, Polen en Spanje een pleidooi om Oekraïne een nieuwe lening te bieden op basis van de Russische bevroren tegoeden. Nu volgt ook Duitsland met een dergelijk voorstel, ter waarde van 100 miljard euro. Hoe staat het kabinet tegenover dit Duitse voorstel? Is het kabinet bereid om die nieuwe lening te bespreken in het kader van de MFK-onderhandelingen? Voorzitter. Vorige week bracht The New York Times dat Poetin de verkoop van olievelden, raffinaderijen en tankstations heeft aangeboden aan personen rondom president Trump, namelijk Kushner en Witkoff. Dit betreft ook activa in Nederland en andere Europese landen. Het is schandalig dat persoonlijke cadeautjes ter waarde van miljarden worden betrokken bij onderhandelingen over de soevereiniteit van een land. Het is een schoolvoorbeeld van corruptie. Is de minister hiervan op de hoogte, behalve dat hij het artikel heeft gelezen? Zijn er mogelijkheden om te voorkomen dat Europese activa worden verhandeld in ruil voor steun aan Russische beleidsprioriteiten? Is dit bijvoorbeeld een casus die onder de Wet vifo valt? Trekt het kabinet samen met andere betrokken lidstaten op om eisen te stellen aan de verkoop van dit soort kritieke Europese infrastructuur? Dan over sanctieomzeiling. Dat is namelijk nog steeds een groot probleem. Hier in de Kamer spreken we regelmatig over de gigantische toename van Nederlandse exporten naar landen zoals Kirgizië. POLITICO rapporteerde vorige maand over een mogelijk voorstel van Kaja Kallas om het Europees Openbaar Ministerie het mandaat te geven sanctieomzeiling op te sporen en naleving van sancties af te dwingen. Met de capaciteitsproblemen bij de douane hier is dat geen gek idee, lijkt me. Wat is daarover het standpunt van het kabinet? De lijst van provocaties richting Europa vanuit Rusland wordt langer. Van drones op de luchthaven van Leipzig deze zomer tot aanvallen van schepen voor de Bulgaarse kust en de inval van Belarussische gewapende mannen op Lets grondgebied afgelopen nacht. Het kabinet zegt in de geannoteerde agenda te pleiten voor verdere versterking van het vermogen van de EU om op de Russische provocaties te reageren, in nauwe samenhang met NAVO-inspanningen op dit terrein. Mijn fractie vindt het goed dat het kabinet ook de rol van de EU hierbij erkent. Hoe is tot nu toe de steun van de Amerikanen bij de talloze grensoverschrijdingen van Rusland? Tot slot, voorzitter. In december 2024 stopten twee mannen en een vrouw bouwschuim in de uitlaatpijpen van 270 auto's in Duitsland en plakten daarop stickers met daarop de boodschap: be greener! Wat blijkt? Het was geen klimaatactivisme, maar een sabotageactie van de Russen. Het was er een uit het boekje: ophef en verdeeldheid in de samenleving. We hebben het eerder gezien met hakenkruizen in Frankrijk, waar Rusland achter bleek te zitten en met koranverbrandingen in Denemarken, waar Rusland ook achter bleek te zitten. Nu heeft het hof in Ulm uitspraak gedaan: een boete van €3.000 en een taakstraf van 50 uur. Dat zijn ongekend lage straffen voor deelname aan Russische sabotage. Mijn vraag is dus: zijn er in het Nederlandse strafrecht specifieke vervolgingsgronden voor misdrijven van deze aard? Dank u wel.

Versie 36447df26da0c7398e3b1a5f38483798faec9e58b81d8535d3282a8a99e9c283 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.