Wetgevingsoverleg over de Jaarverslagen en Slotwetten 2025 van de ministeries EZ, BZK en JenV voor zover het onderwerpen betreft die zien op digitalisering

Brontekst

Staatssecretaris Aerdts: Voorzitter, dank u wel. Dan ga ik verder. We spraken net al even over onze samenwerking, waar we heel blij mee zijn. Ik denk ook dat we elkaar heel goed aanvullen in de digitale driehoek waarin wij samenwerken. Ondanks dat we dalen op de genoemde lijst, behoort Nederland wel tot de Europese top op digitaal gebied. Bedrijven en burgers profiteren volop van digitalisering en AI. Het is van essentieel belang om die positie te behouden. Daar werken we ook hard aan. Geopolitieke ontwikkelingen, arbeidskrapte en digitale aanvallen zijn voorbeelden van dreigingen die deze koppositie van buitenaf bedreigen. Om die dreigingen het hoofd te bieden moet er worden ingezet op een veilige digitale samenleving, een digitale overheid die levert, digitale autonomie en een concurrerende en weerbare digitale economie. Op EU-niveau werken we daaraan via onder andere het Tech Sovereignty Package, dat al eerder werd aangehaald, dat de Europese Commissie op 3 juni presenteerde. Daarin zitten verschillende voorstellen, zoals de Chips Act 2.0 en de Cloud and AI Development Act. Uw Kamer ontvangt daarover binnenkort de BNC-fiches. Nationaal werken we hier verder aan met de Nederlandse Digitaliseringsstrategie, de Strategie Digitale Economie en de agenda Digitale Open Strategische Autonomie. De overheid is een van de grootste afnemers van digitale diensten in Nederland. Ze is daarmee ook de aanjager van digitale ontwikkelingen die essentieel zijn voor een weerbare samenleving en een toekomstgerichte en productieve economie. Met de NDS worden stappen gezet om de inkoopkracht van de overheid beter te benutten. We bundelen onze krachten, doorbreken versnippering en standaardiseren waar nodig. De samenwerking met gemeenten, provincies, waterschappen, publieke dienstverleners en maatschappelijke organisaties vormt hierin de sleutel tot succes. Zo zorgen we dat burgers, ondernemers en ambtenaren kunnen rekenen op één overheid die samenwerkt, helpt en levert. In de afgelopen tijd is er ook al veel werk verzet en zijn er resultaten geboekt, zoals de visie op digitale autonomie en soevereiniteit van de overheid, de marktdialoog over een soevereine overheidscloud, waar al eerder over werd gesproken, en de opschaling van AI-toepassingen. ChatGPT en VLAM werden al genoemd, maar denk ook aan de AI-chatbot bij gemeenten, die burgers en ondernemers sneller en beter helpt om informatie te vinden. AI ondersteunt bij het werken met complexe wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet. De start van de digitale dienst is voor mij heel bijzonder. Zoals afgesproken in het coalitieakkoord wordt dat een compacte, deskundige dienst met doorzettingsmacht. De dienst zal nog voor de zomer aan de slag gaan en start ook direct met een aantal prioritaire projecten. Meer informatie ontvangt uw Kamer binnenkort via een brief. Ik heb hier wel even bij geschreven dat Fuckup Nights me nou echt iets lijken waar we een keer met de digitale dienst voor moeten gaan zitten, dus ik omarm het idee direct, want dit is namelijk echt een club van makers die wat mij betreft lean-and-mean moet blijven. Zij moeten echt aan de slag gaan en hun kennis en expertise daarvoor in kunnen zetten. Op EU-niveau hebben we het verbod op nudify-apps in de AI-Omnibus gesteund en zijn we actief bezig om minderjarigen online beter te beschermen. Zo werken we eraan om op EU-niveau tot een minimumleeftijd voor het gebruik van sociale media te komen. Daarnaast zie ik in de markt ook heel veel initiatieven op het gebied van digitale economie en soevereiniteit. Dat juichen we natuurlijk van harte toe. Ik noem als voorbeeld STACKIT, een Europese soevereine cloud die gehost wordt in de Nederlandse datacenters van KPN. Voor dit alles is digitaal talent natuurlijk een onmisbare randvoorwaarde. Het kabinet heeft daarom in de Strategie Digitale Economie en het Actieplan Groene en Digitale Banen het doel gesteld om samen met het bedrijfsleven te komen tot 1 miljoen digitale professionals in 2030. Om al deze doelstellingen te behalen zijn samenwerking en investeringen noodzakelijk. In dat kader zie ik dat er op dit moment geen aanvullende middelen voor de NDS beschikbaar zijn. In het vorige debat heb ik daar volgens mij heel uitgebreid met u over gesproken. Met de huidige dekking kunnen daardoor niet alle acties uitgevoerd worden met het gewenste ambitieniveau. Het is daarom nodig scherpe keuzes te maken over hetgeen afgesteld, uitgesteld of anders aangepakt moet worden. Dat doe ik de komende periode samen met de NDS-partners. Ik ben al met hen in gesprek, maar dat gesprek zetten we voort. In mijn brief over de strategische inzet zal ik het zomerreces verder ingaan op de stappen die ik dit jaar verder nog wil uitvoeren. Daarin wordt ook aandacht besteed aan de mogelijkheden en uitdagingen rond financiering. Ik heb vier onderwerpen die ik met u door wil nemen: financiën, digitale overheid, digitale economie en infrastructuur, en een setje vragen die niet in een ander mapje pasten. Om te beginnen vroeg mevrouw Zwinkels of ik kon toezeggen dat er jaarlijks een compacte digitale verantwoordingsbijlage opgesteld zou kunnen worden ter verbetering van de informatiepositie van de Kamer. In de verantwoording bestaat al een rapportage waarin u veel informatie kan vinden: de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk, die de staatssecretaris van BZK u op Verantwoordingsdag stuurt. Als het gaat om financiële informatie, ben ik er geen voorstander van om nog meer aparte overzichten te maken, omdat dat tot extra administratieve lasten leidt en foutengevoelig kan zijn. Het uitgangspunt is daarom dat u de financiële informatie ontvangt via de Rijksbegrotings- en verantwoordingscyclus. Wel ga ik u in de volgende verzamelbrief iets uitgebreider meenemen in het vraagstuk, want ik zie ook wel waar u naar op zoek bent, namelijk om daar juist met deze commissie grip op te houden. In die brief zullen we heel specifiek ingaan op de materiële uitgaven, de personeelsuitgaven en de uitgaven aan grote ICT-projecten. Mevrouw Kathmann van PRO stelde de vraag of ik wist hoe duur mijn ambities waren en wat ik nodig zou hebben. Veel van de vragen zien natuurlijk op de financiering. Ik sprak het hier volgens mij ook al eerder uit: ik had natuurlijk ook liever een hele grote zak met geld gehad om met het hele mooie digitale hoofdstuk direct aan de slag te gaan, maar de realiteit is dat daar andere afspraken over gemaakt zijn en dat wij ons ook houden aan de financiële afspraken die wij met het kabinet hebben gemaakt. Op dit moment moeten de middelen dus gevonden worden via het vastgestelde uitgavenkader en binnen de huidige begroting. Er moeten dus keuzes gemaakt worden. Dat zijn keuzes van de minister van Economische Zaken en mij als het gaat om de begroting van EZK. Over de andere begrotingen wordt ook gesproken. Logischerwijs maak ik me binnen het kabinet natuurlijk hard voor alle digitale ambities op ons beleidsterrein. Binnenkort zullen we dus ook met een brief aan uw Kamer komen over de inzet op digitale ambities, met prioritering en de benodigde keuzes. Die brief komt na Prinsjesdag, want dan kunnen we de augustusbesluitvorming nog in die onderhandelingen meenemen. Op dit moment heb ik gewoon niet meer geld dan er is. Dat kan ik nog heel vaak opschrijven, maar het is er niet.

Versie 4e868ae44982051bda460524123d6a4d894b155a0274d3b0746c78654700ef2f · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.