Wetgevingsoverleg over de Jaarverslagen en Slotwetten 2025 van de ministeries EZ, BZK en JenV voor zover het onderwerpen betreft die zien op digitalisering

Brontekst

Minister Van Weel: Voorzitter, die zal danig op de proef gesteld worden. Nee, ik had slechts enkele vragen en de collega's boden mij met heel veel collegialiteit aan om als eerste te gaan. Ik zal dus de aan mij gestelde vragen beantwoorden en als u mij toestaat, zou ik daarna het overleg graag verlaten. Het goede nieuws is dat er steeds minder vragen op mijn bordje komen in dit overleg. Dat betekent dat de nieuwe structuur zoals we die hebben in het kabinet ook daadwerkelijk zorgt voor een meer gebalanceerde verdeling in de digitale portefeuille. Ik denk dat dat een enorme winst is en dat het zorgt voor meer aandacht voor het onderwerp, ook meer gericht vanuit met name EZK maar ook BZK. Laat ik beginnen met een algemene vraag van de heer Verkuijlen. Hij vroeg: hoe gaan we om met al die incidenten op dit moment? Zien we tekortkomingen? Wat moeten we nog meer doen? Zijn we eigenlijk wel in beweging? Het korte antwoord daarop is: ja. We zien dat landschap enorm snel veranderen en we hebben natuurlijk een cybersecuritystrategie die loopt van 2022 tot 2028. Als je nu terugkijkt naar 2022, dan herken je eigenlijk niets meer terug van het landschap dat daarin geschetst wordt. Dat betekent dat we, los van het feit dat we die langetermijnstrategieën hebben, wel elk jaar de thermometer erin moeten stoppen. Dat doen we in de jaarlijkse voortgangsrapportage. Die komt dit jaar in november, en dat is het moment waarop we zeggen: wat hebben we in de afgelopen twaalf maanden gezien? Wat betekent dat voor de aanscherping van de strategie? Welke dingen moeten we niet meer doen? Daarover kunnen we dan weer het gesprek met elkaar aangaan. Maar er is natuurlijk ook een meer acute leercycle, en die is meer belegd bij het NCSC en het CSIRT. Die kijken naar elk individueel incident en of daar lessen uit te leren zijn die relevant zijn voor de bredere IT-gemeenschap in Nederland. Daar brengen ze dan adviesproducten over uit. Het meest recente advies is dat over het Anthropics AI frontiermodel. Daarmee kan dus gelijk de hele gemeenschap de cybersecurity naar een hoger niveau trekken, en dat is wel de snelheid die we nodig hebben. We zien immers allemaal hoe snel het gaat met de diverse ontwikkelingen, met name nu met AI, zeg ik daar maar bij. Dat gaat hele grote consequenties hebben, ook voor cybersecurity. En niet noodzakelijkerwijs negatief, zeg ik daar ook bij. Mevrouw Zwinkels vroeg naar de ketenproblemen voor de rechtsstaat. Ja, ik keek gisteren met mijn vrouw vooruit naar de komende zomervakantie en toen dachten we terug aan de vorige zomervakantie. Die stond grotendeels in het teken van het OM en de hack die daar toen gaande was, en de ingrijpende maatregelen die wij hebben moeten nemen om zeker te stellen dat er geen gevoelige informatie zou weglekken. We hebben daarbij gezien dat het moment waarop het OM stil kwam te liggen, direct effect had op de hele keten van politie tot rechtsspraak en DJI. Men is nog steeds bezig met het inlopen van de achterstanden die toen zijn opgedaan. Dat was voor mij ook de reden om een commissie in te stellen om te gaan kijken naar die samenhang. Ten eerste gaat die kijken hoe dit heeft kunnen gebeuren, maar ten tweede gaat die ook kijken naar de onderlinge afhankelijkheden in de strafrechtketen. Die commissie staat onder leiding van Jaap Smit en ik verwacht dat die deze maand of uiterlijk begin volgende maand komt met conclusies over hoe daarmee om te gaan. Dat nemen we dan ook graag mee in het verdere traject. Vooruitlopend op dat verdere traject hebben we al wel geconstateerd dat het OM nu gewoon te maken heeft met achterstallig onderhoud aan de IT, en dat die dringend toe is aan modernisering. Daarom hebben we 50 miljoen structureel gereserveerd in het coalitieakkoord om het OM daar op de rails te kunnen zetten. Ook heeft mevrouw Mutluer in haar motie gevraagd om te kijken — nog één zin en dan ben ik klaar met dit onderwerp — of we meer centrale regie kunnen hebben op de ICT van de justitiële keten. Ja. Daar ben ik nadrukkelijk mee bezig. Zodra ik het advies heb van de heer Smit, zal ik ook bekijken of en op welke wijze we daaraan invulling moeten geven. Ik realiseer me dat deze systemen aan alle organisaties raken, terwijl die verder wel individueel verantwoordelijk zijn, maar natuurlijk ook afhankelijk van elkaar om dat goed te laten functioneren. Ik zie daarin dus wel degelijk een rol voor mij als beheersverantwoordelijke voor die hele keten.

Versie 4e868ae44982051bda460524123d6a4d894b155a0274d3b0746c78654700ef2f · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.