Veteranen

Brontekst

Minister Yeşilgöz-Zegerius: Meneer Van Lanschot zegt dat de Veteranendag en de herdenkingen van groot belang zijn. De erkenning zou wat hem betreft echter wel wat tastbaarder mogen zijn en daarom vraagt hij: wat doet de minister nou om het aantal organisaties dat de veteranenkorting geeft, die 750, … Hoe gaan we dat nou concreet doen? Ik vind dit zelf … Het lijkt misschien iets heel kleins, maar het is echt een tastbare blijk van waardering. Degenen van ons die regelmatig naar Amerika gaan, weten ook dat je daar van die stickertjes hebt. Daardoor weet je dat first responders, veteranen, militairen, ambulancepersoneel of politiemensen, een pasje kunnen laten zien om korting te krijgen. Ze krijgen ook voorrang en dat zijn gewoon mooie momenten waarmee je als samenleving laat zien: je hebt iets bijzonders gedaan voor onze veiligheid en vrijheid, doe daarom een stap naar voren. Ik zou willen dat we dat in Nederland veel meer gaan doen. Met de Stichting Onbekende Helden hebben we daarom afgestemd dat we het versneld willen uitbreiden. Ik ga binnenkort met ze zitten: hoe kunnen we dat nou voor mekaar krijgen? Dat is specifiek gericht op veteranen. Wat leuk is, is dat ik er steeds meer achter kom hoeveel organisaties en bedrijven dit al doen. Die zeggen dat verder tegen niemand, maar van de burritoverkoper in mijn wijk tot en met de zaak waar ik beef jerkies haal: die hebben allemaal een aparte korting voor veteranen en militairen. Dat is heel mooi, maar ik weet dat toevallig, omdat ik dat zie wanneer ik daar ben. Kunnen we dat nog zichtbaarder maken? Ook zou ik het dus eigenlijk voor first responders breed willen. Ik zal met de minister van Justitie en Veiligheid samen kijken hoe we dat kunnen neerzetten. Ik weet dat er veel bedrijven zijn die bijvoorbeeld extra aandacht hebben voor de politie. Maar hoe mooi zou het zijn als we dat als samenleving stimuleren en dat opzetten? Het komt wat mij betreft dus zeker terug. Ik ga er flink mee aan de slag. Iedere hulp daarbij is overigens zeer welkom. Wordt vervolgd. Dan heb ik de heer Boon. Hij zegt vanuit eigen ervaring ... Meneer Boon was nog niet binnen toen ik hem bedankte voor alle inkleuring die hij altijd in debatten geeft, ook vandaag weer, met zijn persoonlijke ervaring. Hij laat zien dat elke veteraan een ander verhaal en een andere manier van omgaan met zaken heeft. Hij vroeg hoe we kunnen waarmaken dat voormalige eenheden elkaar weer beter kunnen vinden, zodat men elkaar niet uit het zicht verliest. Veteranen worden altijd opgenomen in het personeelssysteem van Defensie, het Veteranen Registratiesysteem. Ze kunnen zelf aangeven waarvoor ze benaderd willen worden. Ze worden er dus altijd in opgenomen en kunnen zelf aangeven waarvoor we ze mogen benaderen. Wij, Defensie en het Veteraneninstituut, brengen actief onder de aandacht wat er nodig is op het gebied van erkenning, waardering, ondersteuning en zorg. Dat doen we ook in samenwerking met bijvoorbeeld gemeenten en huisartsen. Bij de rondetafelbijeenkomst die u vorige week, op 18 juni, heeft gehad, heeft de directeur van het Veteraneninstituut aangegeven dat het kan ondersteunen bij het zoeken naar gegevens van veteranen. Uiteraard is dat binnen de bestaande regelgeving. We lopen af en toe wel vast op privacyregels. Maar binnen die beperking ervan — laat ik het even zo formuleren — doen we volgens mij alles wat we kunnen om zo breed mogelijk en proactief te laten zien: we zijn er voor je. De heer De Groot had het over bouwen aan een cultuur van erkenning. Hij vroeg hoe we kijken richting een zichtbaar keurmerk voor veteraanvriendelijke bedrijven en instellingen. Ik denk eigenlijk dat ik dat net richting de heer Van Lanschot al aangaf. Volgens mij zouden we dat veel breder met elkaar kunnen oppakken. Ik pak in ieder geval mijn verantwoordelijkheid, ook binnen het kabinet. Een keurmerk gaat wellicht te ver. Ik zou willen dat zo veel mogelijk bedrijven zich gewoon aansloten. Het lijkt mij een heel mooie vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Je hebt ook steeds meer bedrijven die hun personeel een x-aantal dagen per jaar vrijstellen om als reservist te kunnen optreden. Daar heeft u het ook over met mijn collega, de staatssecretaris. Het zou mooi zijn als die bedrijven tegelijkertijd dachten: richting onze militairen, politie en ambulancepersoneel geven we extra voorrang, korting of ruimte. Alles zou mooi meegenomen zijn, denk ik. Vanuit verschillende leden kreeg ik vragen over het Veteranen Search Team. Laat ik met het volgende beginnen. Het Veteranen Search Team levert een enorm grote bijdrage aan de maatschappelijke erkenning en waardering voor veteranen. Het is natuurlijk een heel bijzonder initiatief. Wij hebben naar aanleiding van een amendement op de Defensiebegroting 2024 €150.000 aan het Veteranen Search Team verstrekt. Voor dit jaar is dat ook al begroot. Dat loopt dus. Om over te gaan tot structurele financiering, waar ook een verzoek om was, moeten we eerst de financiering die we nu hebben evalueren. Dat is hoe dat dan werkt. Ik heb het NLVi gevraagd om de evaluatie uit te voeren. Als we de evaluatie hebben, kunnen we ook een standpunt maken over de structurele financiering. Dat is de volgorde der dingen waar we nu in zitten. Dan een vraag van de heer Van Lanschot over lokale noodsteunpunten. Hij vroeg om een pilot. Het ging over het opzetten van weerbaarheid in het geval van crisis en dat soort zaken. Veteranen zijn natuurlijk nogal strak opgeleid om in crisissituaties op te kunnen treden. Daardoor kunnen ze ook echt een flinke rol spelen in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid en de zelfredzaamheid binnen de Nederlandse samenleving. Op dit moment zijn er al contacten tussen het Veteraneninstituut en gemeenten, gericht op de rol van veteranen en het versterken van de weerbaarheid van de samenleving. De Stichting Onbekende Helden, waar we het zojuist over hadden, richt zich daar ook op. Er zijn ook verschillende brainstormsessies georganiseerd. Men is er dus druk mee bezig om te kijken hoe we dit het beste kunnen vormgeven. Daarom denk ik dat een pilot op dit moment niet nodig is. We moeten vooral zorgen dat al deze ideeën ontwikkeld worden en vooruitgebracht worden. We zullen daar als Defensie ook echt op sturen. Ik denk dat het goed is als ik u daar voor het einde van het jaar over informeer. Er is zo veel gaande dat we willen kijken of we het kunnen bundelen en of we het aan u kunnen laten weten. Er waren veel vragen over weerbaarheid en het onderwijs. Daar hadden we het zojuist ook over. Denk aan het mooie project Veteraan in de Klas. De vraag is of we dit nog breder kunnen trekken. Als het goed is, komen we straks nog terug op de kinderen. Die vraag heb ik gezien. Het lijkt me voor onze kinderen cruciaal om te weten wat onze militairen en veteranen doen, en waarom het zo belangrijk is dat we mensen hebben die staan voor onze vrijheid en veiligheid. Er worden op dit moment verschillende educatieve activiteiten aangeboden, zoals speciaal lesmateriaal, schoolvoorstellingen en gastlessen. Er wordt actief gewerkt aan de doorontwikkeling. Ik ben vanzelfsprekend graag bereid om samen met alle betrokken organisaties te kijken of we dit breder kunnen doen. We zorgen ervoor dat we hier in de volgende Veteranennota concreet op terugkomen. Dan kom ik op de Veteranenombudsman en het punt over de kinderen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat kinderen hier veel beter bij aangehaakt en betrokken zijn? Denk aan hele overzichtelijke en praktische dingen als uitzwaaidagen en ontvangstdagen. Hoe fundamenteel is het dat je als kind onderdeel bent van zo'n proces? Het rapport Erken mijn belangen is vorige week aangeboden. Wij zullen dat goed bestuderen en daarmee aan de slag gaan. Er werd hier gesuggereerd: ga in gesprek met de minister van OCW over hoe je dit kunt vormgeven. Dat zal ik doen. Het ligt daar, maar ik zal het zeker bespreken, want dit is ontzettend belangrijk. De gemiddelde Nederlander staat daar misschien niet bij stil, maar juist voor deze gezinnen, voor het thuisfront, is het echt cruciaal. Ik zeg toe dat ik sowieso mijn best zal doen. Ik zal hierover het gesprek aangaan met OCW. Onze reactie op het rapport van de ombudsman komt zo snel mogelijk naar u toe. Daarmee hebben we deze vraag ook gehad.

Versie 15fba0ad6b40a8271677799b5f978bff9c193e3c4e5622169864d65441149a27 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.