Leefomgeving

Kamerlid Kostić (PvdD): Dank, voorzitter. De ILT signaleert dat Defensie zich niet houdt aan afspraken. Vergunningen zijn verouderd of niet op orde. Is de staatssecretaris het met ons eens dat dit onacceptabel is en het draagvlak voor Defensie schaadt? Kan de staatssecretaris voor de zomer een brief naar de Kamer sturen waarin hij uitlegt hoe hij ervoor gaat zorgen dat de ILT-signalen worden opgepakt en de vergunningen van Defensie worden aangepakt, zodat mens en milieu voldoende worden beschermd? Dan aanslagreinigers met het gif DDAC en een lekker zoet smaakje. Katten krijgen er brandwonden van en het is heel schadelijk voor de leefomgeving. Kan de minister toezegging het gif in groeneaanslagreinigers te verbieden? Hij had daar vorig jaar de kans toe, met een wet die er kant-en-klaar lag, maar die heeft hij van tafel geveegd. Komt hij dit jaar nog met die wet? Dan iets over de andere bronnen van schade aan de gezondheid. Bijna driekwart van de Nederlanders maakt zich zorgen over zijn gezondheid door de uitstoot van schadelijke stoffen. We voldoen nergens aan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. Luchtvervuiling is na roken de grootste veroorzaker van gezondheidsschade in Nederland. Dat kost dit kabinet ook miljarden. Wil de staatssecretaris zich inzetten om te voorkomen dat er vanaf 2026 minder geld voor schone lucht komt? Kan hij de Kamer hierover vóór Prinsjesdag berichten? Op welke termijn verwacht de staatssecretaris de nieuwe EU-richtlijn voor luchtkwaliteit te implementeren in het Nederlandse beleid? Welk bedrag hoort daarbij? Mensen hebben een staatssecretaris nodig die naast ze staat en actie toont in plaats van blijft hangen in onderzoeken. Uit een conservatieve schatting van Natuur & Milieu blijkt dat er nu jaarlijks 7 miljard aan schade wordt toegebracht aan de leefomgeving van mens en dier door de uitstoot van industrie. Slechts 2% van de bedrijven veroorzaakt 75% van de schade. Met stip op één staat daarbij natuurlijk Tata Steel. Kan de staatssecretaris toezeggen voor de zomer met een brief te komen waarin hij uitlegt hoe hij de kennis over deze maatschappelijke kosten expliciet meeneemt in keuzes in de begroting en in beleidsafwegingen? Voorzitter. Omwonenden van Tata Steel hebben jarenlang moeten vechten om erkenning te krijgen dat Tata ze ziek maakt en hun leefomgeving vervuilt. Tata heeft dat altijd ontkent. De overheid heeft jarenlang niet ingegrepen. Het is dankzij burgers zoals Dirk dat er een paar jaar geleden eindelijk wat handhaving kwam. Maar Dirk zit nu thuis met kanker. Hij appte me hoe pijnlijk hij het vond dat de staatssecretaris, tijdens het laatste vragenuur over de vervuiling en misleiding door Tata, Tata verdedigde en nul sympathie toonde richting de omwonenden. De overheid heeft ongelofelijk veel goed te maken bij de burgers. De staatssecretaris moet nu dus echt in actie komen. De toezichthouder noemt Tata calculerend en opportunistisch en signaleert dat het bedrijf regels overtreedt en decennia oude onderdelen die kankerverwekkende stoffen lekken, blijft gebruiken. De toezichthouder heeft er geen vertrouwen in dat dit verbetert. De eerdere beloftes van Tata worden niet nagekomen. De Reclame Code Commissie heeft Tata ook al betrapt op een leugen bij zijn beweringen over vermindering van kankerverwekkende stoffen. Dan is het minste wat de staatssecretaris richting omwonenden kan doen, toch Tata veroordelen? Is hij daartoe bereid? Kan de staatssecretaris afspraken maken met een bedrijf dat dit gedrag laat zien en keer op keer mensen en de overheid aantoonbaar misleidt? Ik wil daar echt een uitgebreide reflectie op. Dit is namelijk geen incident meer, maar een structureel probleem. Omwonenden worden erdoor kapotgemaakt. Voorzitter. Dan een andere grote bron van gezondheidsschade: de vee-industrie. Veehouderijen mogen nog altijd meer stank veroorzaken dan andere bedrijven. Omwonenden van veehouderijen worden ziek. De GGD roept al jaren om actie. De staatssecretaris is bezig met het aanpassen van de wetgeving. Recent stuurde hij allerlei onderzoeken over de gevolgen van aangescherpte normen voor de veehouders naar de Kamer. Dat is prima. Maar dit mag er niet toe leiden dat de uitspraak van de rechter wordt genegeerd en dat de winst van de agro-industrie weer boven de gezondheid van burgers wordt geplaatst. Kan de staatssecretaris toezeggen dat de gezondheid van omwonenden centraal staat bij het aanscherpen van de normen straks? Dan de staalslakken. ILT heeft geconcludeerd dat de huidige regelgeving het milieu en de gezondheid onvoldoende beschermt. Nu laat ze zien dat in bijna alle onderzochte gevallen, zelfs bij goed gebruik van de staalslakken volgens de regels, het milieu te veel wordt geschaad. Hoe rijmt de staatssecretaris dit met zijn stelling dat overheden voldoende juridische armslag hebben om op te treden tegen het gebruik van staalslakken? Hoe kunnen overheden optreden als er zelfs bij gebruik volgens de regels milieu- en gezondheidsschade kan optreden? Wil de staatssecretaris op basis van inzichten van ILT kijken wat er nodig is om de risico's voor mens en milieu wél wettelijk af te dekken? Kan hij ons daar voor de zomer over informeren? Is de staatssecretaris het met de Partij voor de Dieren eens dat er, gezien alle ontwikkelingen ...