75775cb1-c9a7-484d-aaa1-cd7acf3e41d9

Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkeling op 26 mei 2025

Mevrouw De Korte (NSC): Er komen bij mij toch heel veel vragen op. Het ontwikkelingsgeld moet vooral ten aanzien van asiel besteed worden, maar zou het niet andersom moeten zijn? Als we landen helpen zich te ontwikkelen, dan komen mensen niet naar ons toe. Zolang landen instabiel zijn, er armoede is en dat soort dingen, ontstaat er migratie. Is het dus niet andersom? Moeten we daar niet op een andere manier naar kijken? U gaat aan het eind van de keten staan, maar we zouden eigenlijk aan het begin van de keten van het probleem moeten staan. Hoe kijkt u daartegen aan?

Mevrouw De Korte (NSC): Het is goed om te horen dat de heer Ram zegt dat het niet alleen onze eigen belangen hoeft te dienen, want dat hoor ik te vaak. Resultaten zijn natuurlijk ook ontzettend belangrijk, maar als het gaat om gezondheidszorg, bijvoorbeeld de kindervaccinaties, wat is dan het resultaat? Dat is gelukkig dat kinderen gezonder zijn, dat kinderen naar school kunnen gaan. Toch is het niet meteen meetbaar op een andere manier. Hoe kijkt u daar dan tegen aan? Moeten we dat dan ook stoppen of kunnen we dat toch door laten gaan omdat gezondheidszorg heel erg belangrijk is, ook al heeft het geen direct economisch resultaat? Dat heeft het misschien later op termijn wel.

Mevrouw De Korte (NSC): Dank u wel, voorzitter. Er lijkt geen einde aan te komen. Er zijn humanitaire rampen gaande in Afrika en in het Midden-Oosten. Amerika heeft drastisch gekort op USAID; dat is net al vaker gezegd. We lezen ook dat de 22 DAC-landen de ontwikkelingshulp 7% hebben gekort. Wellicht zijn er straks nog meer kortingen van andere landen te verwachten. Hebben we wel zicht op wat dit betekent voor landen die altijd hulp hebben gekregen? Gaat de gezondheidszorg achteruit? Gaan de mensenrechten achteruit? Wat zijn de gevolgen voor de stabiliteit? Want dit heeft eigenlijk ook gevolgen voor de migratie. Dat hebben we liever niet. Vele organisaties hebben grote zorgen over de gevolgen van de wereldwijde bezuinigingen die al zichtbaar zijn, zoals het stopzetten van de vaccinatieprogramma's. Kinderen mogen daar niet de dupe van worden. NSC roept de minister op om op te komen voor de kinderen, zodat zij in ieder geval de zorg krijgen die nodig is en de vaccinaties krijgen. Want zonder vaccinaties kunnen ziektes zoals polio, difterie en andere ziektes die in Nederland allang zijn uitgebannen, weer opkomen en zich daar toch weer verspreiden. We hebben ook onze zorgen over hulpverlening. We hebben het daar in een eerder debat over Congo en Sudan al over gehad. Er speelt zich daar al jaren een humanitaire ramp af. Hulpverleners worden daar geplunderd. Hulpverleners raken gewond, worden gekidnapt of worden zelfs gedood. Dat geldt ook voor de hulpverleners in Gaza, Libanon, Mali, Nigeria en noem maar op. NSC vraagt de minister om ook in EU-verband druk uit te oefenen om hulpverleners in conflictgebieden meer te steunen en te beschermen. NSC vraagt de minister om ook in EU-verband aan te dringen op een volledige documentatie van aanvallen op zowel internationale als lokale hulpverleners, zodat incidenten volledig in internationale rapportages kunnen worden opgenomen en er beter bescherming geboden kan worden. Voorzitter. Er zijn veel conflictgebieden en dat levert ook weer armoede op. Er is heel veel aandacht voor het opschalen van defensie — daar gaan echt miljarden naartoe — maar wat doet Europa ten aanzien van de vrede? NSC vraagt aan de minister of zij er in de Raad ook voor kan pleiten dat Europa een grotere rol gaat spelen in vredesprocessen. Wellicht kan Nederland hierin een rol spelen. We hebben daar eerder ook al eens iets over genoemd. We hebben in Den Haag al het Vredespaleis en het Hof van Arbitrage. Kan daar niet in Europees verband een Hof van Mediation aan toegevoegd worden, een hof dat tot het hoogste niveau werkt aan vrede? Want vrede is de basis voor een land om zich verder te ontwikkelen. Dank u wel.

Mevrouw De Korte (NSC): Ik heb me specifiek gericht op de kinderen. Kinderen kunnen inderdaad ook problemen krijgen als de moeder hiv heeft; dan kan het ook weer overgegeven worden aan de kinderen. Dat kan ook bij de geboorte gebeuren. Ook wij maken ons daar dus zorgen over. Er zijn echt een aantal prioritaire zaken die aangepakt moeten worden in Europees verband. Daarom hebben wij ook gevraagd: "Wat betekent dit nu? Hebben we daar overzicht over? Wat zijn echt noodsituaties waarin er nu geholpen moet worden?" Daar moeten keuzes in gemaakt worden. Wat ons betreft zit hiv daar, naast de vaccinaties, ook bij.

Mevrouw De Korte (NSC): Dank aan mevrouw Dobbe voor deze verhelderende vraag. We vragen niet alleen om dit in kaart te brengen, we vragen ook om te kijken of er specifieke aandachtspunten zijn, ook in Europees verband. Om direct te zeggen dat daar meer geld voor nodig is … We denken dat dit met de huidige budgetten moet kunnen. We moeten kijken of in ieder geval de meest noodzakelijke dingen voortgezet kunnen worden. Als dingen voortgezet moeten worden omtrent de hiv- en aidsmedicaties, dan is het belangrijk dat de minister dat ook in Europees verband gaat doen.

Mevrouw De Korte (NSC): Dank aan de minister dat zij echt aandacht heeft voor de vaccinatie van kinderen via Gavi. Maar goed, het is kennelijk nog de vraag of het er in 2026 komt, want de wereld verandert wel heel erg snel. De minister gaat nu in Europees verband spreken met haar collega's en de vraag is dan of de minister daar dan ook gaat pleiten voor de prioriteiten die te maken hebben met de gezondheid van kinderen en dat soort dingen. Ik hoor iets over de hervorming van de ontwikkelingsfinanciering, maar ja: dat klinkt nog allemaal een beetje vaag. Welke prioriteiten worden er straks dus gesteld in de EU?

Mevrouw De Korte (NSC): Ik hoor een beetje een algemeen antwoord: we kunnen mogelijk iets verschuiven. Maar waar gaat de minister nu echt voor staan? We kunnen niet alles. Dat gaat niet na het wegvallen van USAID. En ja, dan hoor ik iets over drie grote beleidsterreinen, maar nogmaals: gaat deze minister ook concreet voor de vaccinatie van kinderen staan?

Mevrouw De Korte (NSC): Ja, mijn derde. Dan wil ik toch nog even ingaan op de hervorming van de ontwikkelingsfinanciering, die, begrijp ik, in Sevilla ter sprake zal komen. Waar gaat het dan precies over? Gaat er echt een hervorming plaatsvinden? Ik zou graag iets meer specificering daarvan willen horen.

Mevrouw De Korte (NSC): Ik heb het Permanent Hof van Arbitrage gebeld en gemaild over wat zij precies doen. Zij doen arbitrage tussen landen ten aanzien van bedrijven, maar niet zozeer de vredesprocessen tussen landen. Zit daar geen hiaat?

Mevrouw De Korte (NSC): Dank u wel, voorzitter. Dank aan de minister voor de beantwoording. Heel erg veel dank dat u zich blijft inzetten voor de vaccinaties voor de kinderen. We hopen dat dat volgend jaar dan ook weer op de begroting komt. Het is ontzettend belangrijk dat kinderen over de hele wereld gevaccineerd worden. Ook dank voor uw inzet voor de hulpverleners en dat u dat ook in de EU aan de orde stelt. Ten aanzien van de vrede: wij kijken uit naar de brief. We hopen echt dat daar veel aandacht voor is, ook in Europees verband. Er wordt echt zo veel geld uitgegeven aan defensie. Laten we alsjeblieft als EU daar ook veel meer op inzetten. We laten dit nu echt liggen als Europa; we laten dit over aan andere continenten en andere landen. Moeten we daar niet zelf echt meer aan doen? Ten slotte. Mevrouw Kamminga, als dit echt uw laatste debat is, wil ik u bedanken voor uw inzet voor deze commissie en de andere commissies. Ik waardeer u als prettige collega. Heel veel succes met uw nieuwe baan als burgemeester van Groningen! Dank u wel, voorzitter.