Annabel Nanninga

Voorstel van wet van het lid Bushoff tot wijziging van de Mededingingswet in verband met de uitbreiding van het concentratietoezicht (Wet inroepbevoegdheid ACM) (36774) Antwoord 1e termijn + rest

Mevrouw Nanninga (JA21): We zijn nu weer binnen het probleem aan het redeneren, hè? We hebben het over drempels die je een beetje kunt verhogen of verlagen; dan is meneer Kisteman blij en meneer Van der Lee niet en noem maar op. Het fundamentele, principiële probleem blijft natuurlijk dat dit een generieke bevoegdheid blijft voor de hele economie. Dat is het probleem. Daar verandert een drempel natuurlijk niks aan.

Mevrouw Nanninga (JA21): Dat is dus precies het probleem, want dit is een sleepnet dat we over onze hele economie uitrollen. Is het leuk als je allerlei problemen en ongelukken van tevoren zou kunnen zien en voorkomen? Ja, prachtig. Maar om daar nou zo'n 100%-wet op van toepassing te laten zijn, zo van: we gooien dat sleepnet maar uit … Ja, je haalt vast wel iets boven water. Ik heb dat niet verzonnen, hè. Ik heb gesproken met de Dutch Startup Foundation en die zeggen: we hebben hier gewoon onwijs veel last van. Het is onwijs veel regeldruk voor zo'n ongericht middel. In sectoren waar het misgaat, kun je dat toepassen en kun je er wat scherper op zijn. Dat is ook hoe strafrecht werkt. Als wij van deur tot deur huiszoekingen gaan houden, garandeer ik u dat we heel veel misdaad gaan voorkomen en illegale spullen gaan vinden, maar dat is niet wat we moeten willen.

Mevrouw Nanninga (JA21): Het is een chilling effect en het is een regeldruk van heb ik jou daar. De start-ups hebben daar ontzettend veel meer last van voor de paar problemen die je daarmee voorkomt.

Mevrouw Nanninga (JA21): Dat is natuurlijk een drogreden, want een bedrijf dat niet wordt overgenomen, kun je niet meenemen in je statistieken. Wij hebben gesproken met investeerders en met start-ups die er wel degelijk last van hebben. Natuurlijk geldt dat niet voor alle. Stel dat ik meneer Bushoff een schaaltje met 100 M&M's geef en dat ik zeg: ja er zijn er maar 3 giftig. Ik denk niet dat hij dan vrolijk een handje M&M's gaat eten. Dat is een schuwheid, een chilling effect, dat hij met dit wetsvoorstel in de markt brengt en waarmee hij investeerders en start-ups kopschuw maakt. Het is echt een onnodige complicatie. Het is met een kanon op een mug schieten. Hij blijft dan volhouden: in andere landen doen ze het ook en daar heeft het helemaal geen schade opgeleverd. Dat kun je dus niet zien. Een bedrijf dat niet wordt overgenomen of niet wordt opgericht, kun je niet meten. Vanuit het veld horen wij echt andere geluiden.

Mevrouw Nanninga (JA21): Een hele korte vraag, hoor, voorzitter. Hoe gaat de indiener nu om met het hele simpele feit dat er geen juridisch bindende, afgebakende definitie bestaat van de "killer acquisition", die dit initiatief beoogt te voorkomen?

Mevrouw Nanninga (JA21): De indiener stapt hier over het schaalprobleem heen. De schaal waarop we dit nu gaan doen, is een sector met kleine start-ups en scale-ups, waarvan er heel veel ten onder gaan, gewoon omdat het product niet goed wordt uitontwikkeld, omdat er geen markt voor is en noem maar op. Het zijn geen grote, gevestigde bedrijven, waarbij kwade opzet — wat een killer acquisition veronderstelt — makkelijker is aan te tonen. Dit is een veld met kleine start-ups en scale-ups waarin heel veel ten onder gaat, door de aard van de schaal. Als je dan met killer-acquisitionwetgeving wilt gaan strooien, moet je het echt beter afbakenen. Is de heer Bushoff dat met mij eens?

Mevrouw Nanninga (JA21): De heer Bushoff kan een beetje badinerend gaan doen, alsof ik niet begrijp waar ik het over heb en dingen door elkaar haal. Als ik heel flauw ben, ga ik badinerend terugdoen en zeggen: dan heeft de heer Bushoff kennelijk echt niet met start-ups en scale-ups gesproken hierover. Dat kan ik me eigenlijk niet voorstellen, maar die laten weten dat ze zich hier wel degelijk zorgen over maken. Dus het is een beetje zinloos om te zeggen: maak je geen zorgen. Het gaat mij om de schaal waarop we dit toepassen. Precies wat de heer Bushoff zegt: we passen dit al toe, maar dan op heel grote spelers. Ze maken zich dus wel degelijk heel erg zorgen dat een oprecht faillissement of het mislukken van een product of project met deze wetgeving, die inderdaad precies hetzelfde is als voor grote spelers, toch heel verkeerd wordt uitgelegd of aanleiding geeft tot onderzoek, rompslomp en kopschuwe investeerders.

Mevrouw Nanninga (JA21): Ik weet niet of de heer Bushoff dat expres niet wil begrijpen, maar we hebben het over een heel andere schaal, waarin je dus veel scherper moet afbakenen. Hoe toon je nou zo'n killer acquisition aan? Want er gaan veel vaker bedrijven in dit segment over de kop.

Mevrouw Nanninga (JA21): Is de minister niet van mening dat leidraden en dergelijke niet onze taak zijn, dat de grenzen en kaders gewoon in deze wet en in een algemene maatregel van bestuur behoren te staan, en dat een uitvoeringsorganisatie die vervolgens op te volgen heeft, en niet een leidraad aan de hand van fictieve voorbeelden?

Mevrouw Nanninga (JA21): Ook hier weer dat schaalprobleem. Ik heb in mijn bijdrage in de eerste termijn ook specifiek de startups en scale-ups genoemd en de investeerders die hier wel degelijk bij betrokken zijn; dat zeg ik ook tegen de heer Bushoff. Het gaat om overnames, maar het zijn natuurlijk ook investeerders die dat doen. Die hebben natuurlijk met grote onzekerheid te maken en moeten ook bij de uitwerking van deze leidraad worden betrokken, omdat je het over een heel andere tak van sport hebt dan waar de bestaande wetgeving nu al voor geldt. Dit zijn opstartende bedrijven, dit zijn geen heel grote spelers die fuseren of elkaar overnemen. Het is dus een ander speelveld. Het zou toch fijn zijn als de minister wat meer aandrong op preciezere regels, op een algemene maatregel van bestuur; dat zij kortom de wetgevende taak ook serieus neemt.

Mevrouw Nanninga (JA21): Kunnen startups en scale-ups met de voor hen specifieke zorgen en behoeften, waar de al bestaande wetgeving dus niet in voorziet, op z'n minst bij die zogenaamde leidraad worden betrokken, als het niet fatsoenlijk in de wet wordt vastgelegd en er geen fatsoenlijke maatregel van bestuur komt? Kunt u het dan op z'n minst een beetje naar hun situatie helpen vertalen? Dat is waar wel degelijk de zorg zit.

Mevrouw Nanninga (JA21): Dank u wel, voorzitter. Als geboren en getogen Amsterdammer — mijn vader is van dezelfde generatie en is in dezelfde wijk opgegroeid als Cruijff, in De Meer, en ik één buurt verder — weet ik er ook nog wel eentje: "Voordat ik een fout maak, maak ik de fout niet." Dat is er ook eentje van Cruijff. We gaan van een Rijnlands model naar een Oost-Duits model, als we niet uitkijken. Maar nu even serieus. De Raad van State heeft de noodzaak van een economiebrede bevoegdheid onvoldoende aangetoond geacht. De reikwijdte is onevenredig breed, de gevolgen zijn onvoldoende onderzocht. En ja, de Staat moet kunnen optreden tegen marktmacht, maar een nieuwe bevoegdheid moet wel aantoonbaar nodig zijn, en gedefinieerd en begrensd. Dat is hier niet het geval. En dan de minister. Daarmee hebben we de hele middag het rapport-Wennink besproken. Dat ging over regeldruk, dat ging over start-ups en scale-ups. Ik heb van iedereen in dit huis hele bezorgde geluiden gehoord over start-ups en scale-ups. Ik heb het gevoel dat de heer Bushoff er inhoudelijk heel goed in zit, dus dat hij het best begrijpt, maar hij een beetje speelt alsof hij niet begrijpt dat we het hier over een hele andere categorie hebben. Overnames en mergers zijn van veel meer belang voor het leven en overleven van deze categorie bedrijven. Deze wet is daarvoor veel rampzaliger dan de normale ACM-toetsing voor de grotere bedrijven. Ik ga mijn fractie dan ook, met respect en dank voor het vele werk dat erin gestoken is — dat wil ik ook wel gezegd hebben — adviseren om dit niet te steunen. Wij staan wel onder de motie-Bühler, zodat de wet, mocht dit slechte, onhandige wetsvoorstel het halen, met deze motie hopelijk toch iets minder vervelend wordt. Voorzitter, dank u wel.

Mevrouw Nanninga (JA21): Steun voor het voorstel van de heer Kisteman.