Steven Van Weyenberg

Pakket Belastingplan 2024, Wet minimumbelasting 2024 (36369) en Fiscale verzamelwet 2024 (36342) behandeling in 1 termijn

De heer Van Weyenberg (D66): Ik vroeg me even af of die laatste opmerking over mijn zorg ging, over dat pad rondom de CO2-prijs. Ik weet dat ook de ChristenUnie het halen van de CO2-doelen heel belangrijk vindt. Even los van hoe wij in het dossier zitten, zou het denk ik echt wel ongelukkig zijn als er straks een voorstel zou liggen waarmee de CO2-winst ter discussie komt te staan, in afwachting van een eventueel andere invulling. Moet ik de laatste opmerking zo begrijpen dat er toch gewoon een prijspad voor CO2 komt?

De heer Van Weyenberg (D66): Ik probeer weg te blijven van hoe we het precies beoordelen. Ik denk dat we daar ook een andere afslag nemen. Maar de realiteit is dat er, als ik het morgen opnieuw zou laten doorrekenen op CO2, gewoon geen prijspad is. Als je het nu opnieuw zou laten doorrekenen, denk ik dat je die CO2 wel degelijk kwijt bent. Maar misschien kunnen we samen die vraag aan het kabinet stellen. Even los van het feit dat ik een andere keuze maak op de inhoud en rond het tempo, zou ik zeggen: zet er gewoon een prijspad in dat nu geldt, met de opdracht om dat aan te passen als er uit de studie iets anders komt. Maar dan heb je een prijspad. Dan weet je ook dat je de CO2-doelen haalt. Ik ben bang dat je met alleen een grondslag toch echt het risico neemt dat je die CO2-besparing kwijt bent.

De heer Van Weyenberg (D66): Ik vind dit gewoon onverstandig. Overigens, die ramingsbijstelling is gewoon ten goede gekomen aan de sector, want daarmee is namelijk de nota van wijziging betaald. Dat is niet op verzoek van mijn fractie gebeurd, maar anderen wilden dat graag. Ik snap overigens wat er wordt geprobeerd, namelijk kleine bedrijven helpen die nu last hebben omdat zij niet profiteren van de degressiviteit, waar we echt van af moeten. De kern is echter dat er in het Belastingplan dingen moeten gebeuren die nu niet vaststaan. Ook als het gaat om betrouwbaarheid, vind ik het best wel ingewikkeld. Eerst krijgen we een nota van wijziging met als argument: het kan wel, want er komt een CO2-prijs die dat compenseert. Dan denk ik nog: daar wil ik open naar kijken. En nu gaat die CO2-prijs er gewoon aan. Mijn enthousiasme voor het wetsvoorstel is dan wel weg.

De heer Van Weyenberg (D66): Excuus, ik moest van achter in de zaal komen en de heer Dassen is nu al bij een ander punt. Hij had het over de btw op sierteelt. Ik heb eigenlijk wel een alternatief voorstel aan hem. Er ligt een amendement van de SP en D66 om de btw-verlaging op sierteelt af te schaffen. Daarmee kunnen we ervoor zorgen dat de generatie studenten onder het leenstelsel 0% rente voor leningen betaalt. Hoe mooi ik het tarief in de eerste schijf ook vind, ik had eigenlijk op dat vlak op steun van Volt gehoopt.

De heer Van Weyenberg (D66): Als de heer Dassen namelijk een ander amendement indient waarvoor hij de btw op sierteelt gebruikt, gaan we dezelfde euro twee keer uitgeven. Dat kan niet en daarom geef ik hem in overweging of dat wel verstandig is. Maar het is natuurlijk helemaal aan hem.

De heer Van Weyenberg (D66): Laten we er dan in ieder geval voor zorgen dat er eerst over het amendement van de SP en D66 wordt gestemd, zodat we niet straks niet over de studenten kunnen stemmen omdat het amendement van de heer Dassen is aangenomen. Dat zou ook de heer Dassen ongelukkig vinden, denk ik.

De heer Van Weyenberg (D66): De heer Erkens heeft hier gewoon een terecht punt. De heer Tony van Dijck maakte dat punt ook al. Ik geef de heer Dassen nog in overweging om de publiek toegankelijke zwembaden uit te zonderen. Ik kan in ieder geval zeggen dat we de wijziging van het amendement van D66 en SP al hebben ingediend of elk moment gaan indienen.

De heer Van Weyenberg (D66): Ik heb twee vragen, eentje over de aanwending en eentje over de dekking. De heer Omtzigt kiest ervoor om het in de tarieven te doen. Nu liggen er ook amendementen, in ieder geval van mijn fractie, om het ook deels in de belastingvermindering te doen. Dan gaan blokaansluitingen namelijk automatisch mee. Dat is iets wat niet gebeurt bij de tarieven. Wij kiezen ervoor om dat ook te betalen uit de lasten van allergrootste verbruikers van gas, die nu veel minder betalen dan huishoudens of kleine ondernemers. Heeft de heer Omtzigt ook daaraan gedacht? Hoe zit hij daarin? Ik vind het ook wel eerlijk om, even los van het logies waar ik zo nog een vraag over heb, de hele grote gebruikers van gas iets meer belasting te laten betalen.

De heer Van Weyenberg (D66): De klimaatparagrafen van onze beide programma's zijn buitengewoon verschillend. Wij willen het CO2-doel verhogen en bij de heer Omtzigt is het volgens mij de Europese verplichting van 52% voor Nederland, als ik het programma goed heb gelezen. Wij hebben hier dus een verschil in de mate van de opdracht, maar dat kan. Mijn zoektocht zit 'm in het volgende. Ik begrijp dat niet alles in één keer kan met die vrijstellingen, maar we hebben een amendement voor 400 en 200. Ik geef meteen toe dat het amendement van de heer Omtzigt op de energierekening verder gaat. Ik vind alleen dat we met 200 of 400 nog niet eens in de buurt zijn van een gelijke belasting. Er blijft dan nog steeds een heel groot verschil tussen grootverbruikers en huishoudens bestaan. Zou het dus toch niet verstandig zijn om een stap te zetten? Ik snap dat je het niet in één keer helemaal kunt afschaffen, maar je zou toch wel in ieder geval voor 200 of 400 miljoen een beweging kunnen maken, ook om aan mensen die het inderdaad moeilijk hebben met hun energierekening te laten zien dat we van grote bedrijven ook gewoon een rechtvaardige bijdrage vragen?

De heer Van Weyenberg (D66): Nee. Het is gewoon een lager doel dan ik zou stellen. Ik geef toe dat er überhaupt nog veel moet gebeuren. Overigens ligt er een amendement om die grootverbruikers voor 200 miljoen te doen. De heer Omtzigt kan zijn amendement dus nog voor enkele tientjes aanvullen voor de portemonnee van huishoudens. Dan mijn tweede vraag. De heer Omtzigt zegt: pas nou op voor de effecten, want je weet niet wat er gebeurt, bijvoorbeeld ook met de grens. Ik moet eerlijk zeggen dat ik diezelfde zorg wel heb bij zijn dekking rondom de logies. De heer Omtzigt heeft een uitgebreid trackrecord om aandacht te vragen voor grenseffecten, maar als je hier de btw verhoogt, hoe voorkomen we dan dat, zeker in de grensstreken, bijvoorbeeld vakantieparken in Duitsland of België — zegt ook dit Nederlands-Vlaamse Kamerlid — heel aantrekkelijk worden en mensen niet meer in Enschede maar in Bad Bentheim een hotelkamer boeken? Ik denk dat dat ook niet is waar de heer Omtzigt naar op zoek is.

De heer Van Weyenberg (D66): Maar denk ook aan vakantieparken. Ik bedoel, als je daar een week zit … Wat ik ingewikkeld vind, is dat de heer Omtzigt ons hier waarschuwt voor dingen met grenseffecten en voor dingen die we niet helemaal kunnen overzien, terwijl ik nu wel moet gaan stemmen over 1,1 miljard aan dure overnachtingen. En als ik dan zeg "maakt u zich geen zorgen", dan krijg ik toch, met alle respect, een beetje een jij-bak over andere belastingen. Sterker nog, ik heb dingen gezien over bijvoorbeeld alcohol waar ik serieus naar wil kijken. Dus mijn enige vraag aan de heer Omtzigt is of hij hier dan net zo serieus naar wil kijken als hij van ons vraagt.

De heer Van Weyenberg (D66): Ik heb vragen op een paar verschillende punten. Op het laatste punt: ik begrijp het met betrekking tot bedrijven, maar we hebben natuurlijk ook heel veel kennisinstellingen en universiteiten. Dat is een wereld die de heer Omtzigt zelf ook goed kent. Zie hij daar nog risico's? Die maken namelijk geen winsten en zijn aan de WNT gehouden. Hoe zorgen we ervoor dat we academisch toptalent nog wel hiernaartoe kunnen halen? We weten dat goede hoogleraren en zo geen winsten maken zoals het bedrijf dat de heer Omtzigt net noemt.

De heer Van Weyenberg (D66): Nee, maar dat was voor mij hetzelfde bij bijvoorbeeld die tarieven voor de grootverbruikers in de energie. Toch gebruikt de heer Omtzigt daarover soms het argument dat je schade krijgt, hoewel je het idealiter anders wil doen. Het valt mij op dat je dat argument hierbij ook zou kunnen noemen. We hebben, volgens mij samen in een formatie, al een keer een eerste slag aan die regeling toegebracht om die wel wat te beperken. Dit vind ik dus gewoon de afweging. Ik vind het trouwens ook nog ingewikkeld dat dit amendement er natuurlijk niet voor zorgt dat je de rente voor deze generatie op nul kan zetten, wat het amendement van SP en D66 wel doet. Mijn tweede vraag gaat over een ander punt, namelijk over de motie die de heer Omtzigt heeft ingediend; daarover hebben we ook al eerder gediscussieerd. Omdat de energiebelasting afneemt als je groter bent, stelt de heer Omtzigt voor dat ook kleinere bedrijven samen mogen doen alsof ze één groot bedrijf zijn. Ik vind dit ontzettend ingewikkeld, omdat ik niet begrijp waarom ik dat aan twee bedrijven zou toestaan, maar het niet zou toestaan aan honderd inwoners van een Amsterdamse wijk, die een nog veel hoger tarief betalen voor de energiebelasting, maar die allemaal als huishouden worden belast.

De heer Van Weyenberg (D66): Dat mag. Ik zag in de nota van wijziging al eerder dat daarin ook werd geprobeerd om de verhouding eerlijker te maken tussen kleinere en grotere bedrijven. Ik zou het echt heel ingewikkeld vinden als we straks, met de motie van de heer Omtzigt, uit angst dat bedrijven vertrekken, zeggen "gaat u allemaal maar minder belasting betalen" en tegen huishoudens zeggen "omdat u gewoon in De Baarsjes woont met elkaar en waarschijnlijk niet naar België verhuist, moet u nóg een veelvoud van diezelfde energiebelasting betalen". Ik ga niet proberen om de heer Omtzigt na te doen, maar Omtzigtiaans zou ik daar toch wel echt over kunnen vragen: hoe moet ik dat nou in hemelsnaam uitleggen?

De heer Van Weyenberg (D66): Ik vond het net al heel ingewikkeld. De heer Omtzigt staat hier met een partij die het goed doet, en dat gun ik hem, maar ik wil hem ook vragen stellen. De heer Omtzigt wil die ook beantwoorden overigens. Ik wil hier niet terugkomen, hoor; dat is niet waarom ik hier sta.

De heer Van Weyenberg (D66): Mijn punt van orde is dat wij hier bezig zijn met de grootste verbouwing van een belastingplan sinds ik in de Kamer zit. Niet eerder in mijn tijd in de Kamer heb ik zo'n verbouwing gezien. Er liggen meer dan 60 amendementen. Er zijn ook nog heel veel moties ingediend. Ik heb alle begrip voor uw oog voor de klok, maar we maken echt brokken als we dit niet zorgvuldig doen. Ik merk dat we een gevoel van opgejaagdheid gaan krijgen, waardoor ik geen goede stemadviezen kan geven en waardoor we ongelukken gaan maken. Met alle respect voor de plenaire agenda, maar we zijn hier bezig met het Belastingplan. Dat gaat over honderden miljarden in de belastinginkomsten. Dat moet wel zorgvuldig gebeuren. Ik zal me hier elke keer weer melden als ik de indruk heb dat we brokken maken.

De heer Van Weyenberg (D66): Ik moet hier gewoon even over nadenken. Ik waardeer elke poging om een oplossing te zoeken. Het probleem is natuurlijk dat als het straks niet werkt … Dit is onze enige kans om het in de wet te regelen. Maar ik ga met mevrouw Van Dijk en ook, dat zeg ik eerlijk, de mensen van de pensioenregeling even kijken. We laten 't staan, maar ik heb gehoord wat de staatssecretaris zei. In ieder geval dank voor de zoektocht.

De heer Van Weyenberg (D66): Toch twee dingen. Dat het amendement ontraden is, is goed. Maar ik wil er toch nog even iets over zeggen. Het is 9 miljard over een hele lange periode, in de woorden van de staatssecretaris. Ik hecht er wel aan dat hier 500 miljoen per jaar dekking onder ligt, dus elk jaar weer. Ik ga de staatssecretaris niet op andere gedachten brengen. Maar dat het ongerichte ondersteuning is, vind ik, juist gezien de gerichte verlaging van de rente voor studenten onder het leenstelsel, niet het sterkste argument om dit te ontraden. Dat de staatssecretaris het niet wil, is natuurlijk geheel aan het kabinet, maar ik hecht er toch wel aan om dat op te merken. Anders zouden mensen die luisteren, kunnen denken dat we hier 9 miljard ongedekt weggeven. Dat is verre van het geval. Sterker nog, dit amendement heeft de eerste jaren volgens mijn eigen berekeningen een zeer forse overdekking.