Laurens Dassen

Initiatiefnota van het lid Mutluer over femicide - erkenning en aanpak van gendergerelateerd dodelijk geweld (36658)

De heer Dassen (Volt): Ik heb toch wel heel veel moeite met het antwoord dat hier gegeven wordt. De vraag die gesteld wordt, is of het een mannenprobleem of een allochtonenprobleem is. Eigenlijk zegt de heer Van Dijk nu dat het een allochtonenprobleem is. Daar heb ik wel heel veel moeite mee. Zelfs al zou je alle mensen weghalen waar de heer Van Dijk nu naar verwijst, dan bestaat de rest toch nog steeds alleen uit mannen? Het zijn toch eigenlijk altijd mannen? Hebben we dan dus niet met een mannenprobleem te maken? Is het dan niet best wel lelijk om te zeggen: nee, het is een bepaalde groep mannen. Dat is het namelijk niet in mijn ogen. Kan de heer Van Dijk daarop reflecteren?

De heer Dassen (Volt): De PVV gebruikt elk debat voor een misselijkmakende haat tegen mensen waarvan de PVV liever niet ziet dat ze in Nederland zijn. Dat doet de PVV-collega op dit moment weer. Mevrouw Van der Werf zegt terecht dat de PVV hier vaak niet de juiste aandacht voor heeft en dat er voor heel veel voorstellen niet voor wordt gestemd. Het is mooi dat de heer Van Dijk een lijstje weet op te noemen, maar die lijstjes zijn er wel meer. De PVV stemt namelijk niet voor zorgen dat er zo snel mogelijk een hulplijn voor vrouwen met gewelddadige partners komt. Dat is 116. De PVV stemt niet voor onderzoek naar psychisch geweld om te zorgen dat dit meer aandacht krijgt en dat dit wordt gestopt. De PVV stemt niet voor de motie voor extra geld in verband met femicide. De PVV stemt niet voor het amendement om extra budget vrij te maken om te zorgen dat huiselijk geweld wordt tegengegaan. De PVV stemt niet voor 10 miljoen extra. De PVV stemt niet voor de 116-lijn. Ik vind het enorm vervelend dat de PVV hier weer aanwezig is met de enige agenda die zij wil nastreven, namelijk de haat in de samenleving verder brengen. Mevrouw Van der Werf heeft helemaal gelijk als zij zegt dat er heel veel voorstellen zijn gedaan om te zorgen dat femicide wordt tegengaan en dat de PVV elke keer niet thuis gaf.

De heer Dassen (Volt): Dank, voorzitter. Allereerst heel veel dank aan de initiatiefneemster voor het maken van deze initiatiefnota met daarin heel veel goede voorstellen. Zeker voor zo'n belangrijk onderwerp is het heel fijn dat dit is gedaan. Ik weet ook hoeveel werk dat is. Ook veel dank aan de medewerkers achter de schermen die een grote bijdrage hebben geleverd. Elke keer opnieuw wordt pijnlijk duidelijk waarom dit op dit moment nodig is en dat we met elkaar spreken over femicide. Iedere acht dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord, vaak door haar ex of een andere bekende, maar bijna altijd een man. Niet alle mannen zijn daders, maar wel alle mannen kunnen onderdeel zijn van de oplossing. De afgelopen weken zag ik vaak dat de tekst "bescherm je dochters" wordt vervangen door "voed je zoons op". Ik denk dat dat heel terecht is. Als vader van twee zoontjes heb ik zelf mede de verantwoordelijkheid om te zorgen dat geweld tegen vrouwen stopt, zodat mijn zoontjes niet opgroeien in een wereld waarin ze denken dat het uitschelden van vrouwen normaal is. Dat ze begrijpen dat het niet geaccepteerd wordt als er vrouwonvriendelijke "grapjes" worden gemaakt. En dat ze, wij allemaal, als omstander ook een rol hebben in het zetten van die nieuwe norm. Volgens mij is dit een heel belangrijk onderdeel van deze discussie. Ik heb ook een vraag aan de staatssecretaris: hoe kunnen we dit beter oppakken? Er ligt ook een grote verantwoordelijkheid bij de politiek. Daarom heb ik een aantal vragen aan de staatssecretaris en aan de indienster over de concrete aanpak van femicide. In de nota staan een aantal rode vlaggen die vaak voorafgaan aan femicide: een patroon van isolatie, dwangmatige controle, het vergroten van de afhankelijkheid, manipulatie, psychisch geweld, stalking, seksuele dwang. Krijgen deze rode vlaggen ook voldoende aandacht in de nationale campagne over femicide? De vraag aan de initiatiefnemer is: hoe kunnen deze beter gesignaleerd worden en is zij van mening dat dit op dit moment ook voldoende geborgd wordt door het kabinet? Een goede samenwerking tussen instanties is essentieel om vrouwen effectief te kunnen beschermen. In Rotterdam zit Filomena. Daar werd net in het debat al naar verwezen. Dat is een centrum waarin onder andere de politie en het Centrum Seksueel Geweld samenwerken. Ik vraag me af of dit ook kan werken in andere delen van Nederland. Hoe kunnen we zorgen dat deze best practice ook ergens anders wordt uitgerold? Op verschillende plekken in Nederland worden proeven gedaan met slachtofferdevices. Ik geloof dat mevrouw Becker er ook al naar verwees. Mijn vraag is inderdaad: hoe kan dit worden uitgebreid naar andere gemeentes? Eerder werd een motie van de heer Koops en mevrouw Bruyning ingediend voor het instellen van de nationale hulplijn 116. Ik was benieuwd wat er met die motie is gedaan. Waar staan we in de uitvoering daarvan? Daarnaast vraag ik welke landen nou als voorbeeld dienen. Kan de staatssecretaris aangeven hoe gekeken wordt naar de Homicide Timeline, die ook de basis was voor de Schotse femicidewet? Ook ben ik benieuwd of Nederland inmiddels is aangesloten bij de European Observatory on Femicide. Daar heb ik eerder naar gevraagd — het kabinet zou daarop terugkomen — juist omdat het zo belangrijk is om inzichten te delen. Nederland schijnt een van de weinige lidstaten te zijn die hier nog niet bij aangesloten zijn. Voorzitter. Volt vindt het vooral belangrijk dat femicide structureel wordt aangepakt. Terecht zijn een nationaal actieplan en een publiekscampagne opgezet. Dat zijn goede stappen, maar we moeten voorkomen dat het van de politieke agenda verdwijnt als er minder media-aandacht voor is. De kern van het probleem ligt in de cultuur van genderongelijkheid, machtsverschillen en seksisme. We moeten de aandacht voor femicide vasthouden en omzetten in acties waar vrouwen veiliger van worden en die femicide stoppen, zodat vrouwen dag en nacht weer veilig over straat kunnen en hun die dag en nacht ook weer teruggegeven wordt. Dank u wel.

De heer Dassen (Volt): Volgens mij begon ik mijn betoog met aangeven dat elke acht dagen een vrouw vermoord wordt. Volgens mij is het dus een heel groot probleem.

De heer Dassen (Volt): Dat is ook waar. Het doden van een vrouw door een andere persoon omdat zij vrouw is. Dat is volgens mij de definitie van femicide. De initiatiefneemster heeft daarvan ook een duidelijke uitleg gegeven in de initiatiefnota. Ik geloof dat op een van de laatste pagina's een uitgebreide definitie staat van wat femicide is.

De heer Dassen (Volt): Ik hoop niet dat de heer Van Meijeren hier nu probeert om het probleem te bagatelliseren. Dat zou ik heel pijnlijk vinden. Ik heb aangegeven dat er elke acht dagen een vrouw vermoord wordt. Dat vind ik een enorm groot getal. Ik vind dat problematisch. Dat is volgens mij ook de reden dat we hier met veel collega's zijn en dat er veel aandacht voor is. De aantallen zijn nog veel hoger als het gaat om huiselijk geweld, seksuele uitbuiting en alles wat daaraan gerelateerd is. Dat is volgens mij ook de reden dat de initiatiefnemer een heel doorwrochte nota heeft geschreven met allemaal voorstellen om dat beter te maken. Ik hoop niet dat de heer Van Meijeren nu van mening is dat het geen groot probleem is, want dat zou ik kwalijk vinden.

De heer Dassen (Volt): Ik denk niet dat ik die motie van FvD ga steunen. Dat komt deels door de vraagstelling van de heer Van Meijeren en deels ook doordat die motie van de partij FVD is, waar ik wel vaker moeite mee heb. Maar ik heb ook vragen gesteld over juist het beter inzichtelijk maken van de aanleidingen en wat er precies gebeurd is en over aansluiting bij de European Observatory on Femicide. Ik denk namelijk ook dat er op dit punt nog veel verbeterd kan worden, maar daarvoor wacht ik de antwoorden van de staatssecretaris af.

De heer Dassen (Volt): Mijn vraag ging inderdaad over de norm die we als samenleving stellen. Ik ben benieuwd of dit bijvoorbeeld wordt meegenomen in de campagne hierover. Ik vraag dat omdat negen jaar geleden de Dear Daddy-campagne in Noorwegen heeft gedraaid. Daarin zat ook heel erg de bewustwording over wat opvoeding, rolmodellen en spreken over vrouwen voor consequenties kunnen hebben. Ik was benieuwd of dat hier ook op deze manier in wordt meegenomen.

De heer Dassen (Volt): Ja. Die campagne gaat ook heel erg over bewustwording, waarover ik ook in mijn bijdrage sprak: de zogenaamde vrouwonvriendelijke grapjes en die ene jongen die misschien niet begrijpt dat dat een grapje zou zijn.