Elles Van Ark

Humanitaire hulp

Mevrouw Van Ark (CDA): Dank u wel, voorzitter. We hebben hier vandaag heel veel te bespreken. Gisteravond laat kwam er nog een brief binnen over de medische evacuaties uit Gaza en de inzet van het kabinet daarop. Het CDA ondersteunt de welwillendheid van het kabinet hierin en het realisme, maar voor het CDA staat voorop dat alles wat we hierin doen in het belang van kinderen moet zijn. We willen de minister vragen politieke druk uit te blijven oefenen op Israël om de opvang in de regio te benutten, die nu ernstig verhinderd wordt. Tegelijkertijd vindt het CDA het goed dat we uitzoeken wat we hier in Nederland kunnen betekenen voor de opvang van kinderen die hoogcomplexe specialistische zorg nodig hebben en die niet in de regio kunnen worden geholpen. Ik lees dat de minister daar meer tijd voor nodig heeft. Daarbij wil ik benadrukken dat urgentie en zorgvuldigheid hierbij hand in hand moeten gaan. Mijn vraag is of de minister ook in gesprek kan gaan met maatschappelijke organisaties die hierin een rol zouden kunnen en willen spelen, in opvang of in kosten. Dat brengt ons bij de hulpverleners in Gaza. Nederland stelt terecht dat humanitaire hulp ongehinderd toegelaten moet worden. Het kabinet heeft Israël bilateraal en in EU-verband opgeroepen om hulp toe te laten en af te zien van een herregistratieplicht voor internationale ngo's, juist omdat die plicht ertoe heeft geleid dat organisaties worden geweerd uit de Palestijnse gebieden. De vraag is echter of dit nog voldoende is, want als toegang structureel wordt geblokkeerd, is niet alleen de humanitaire situatie onhoudbaar, maar wordt ook het humanitair oorlogsrecht uitgehold. Welke concrete …

Mevrouw Van Ark (CDA): Ik heb gezegd dat we daar welwillend tegenover staan en dat we ook realistisch zijn. We zijn realistisch in de volgende zin. De minister geeft aan dat het nu al best complex is, ook in de uitvoering, maar we willen graag ook van de minister horen hoe dat mogelijk kan zijn. Daarbij wil ik ook aangeven dat voor ons het belang van het kind vooropstaat. Het moet ook voor de kinderen de goede oplossing zijn. Dat kan betekenen dat het soms een oplossing kan zijn om juist meer in te zetten op de regio, maar wat ons betreft staan we er ook welwillend tegenover om te kijken wat we in Nederland zouden kunnen doen. Vandaar de oproep van het CDA om ook met maatschappelijke organisaties daarover in gesprek te gaan.

Mevrouw Van Ark (CDA): Mijn vraag over de hulpverleners in Gaza was nog welke concrete vervolgstappen nu op tafel liggen als Israël de toegang voor hulporganisaties verder beperkt en ngo's blijft weren. Dan over UNRWA, voorzitter. De minister heeft de Kamer per brief laten weten dat hij voornemens is de steun aan UNRWA te herstellen. Mijn fractie steunt dit voornemen. We erkennen dat UNRWA momenteel een cruciale rol vervult in de humanitaire hulpverlening ter plaatse. Zonder UNRWA kunnen ook andere organisaties, waaronder Nederlandse organisaties binnen de Dutch Relief Alliance, hun werk niet goed uitvoeren. Juist daarom is het van belang dat deze steun wordt hervat. Tegelijkertijd heeft het CDA er vertrouwen in dat UNRWA doorgaat met het implementeren van de aanbevelingen uit het Colonnarapport, zodat de organisatie haar belangrijke werk op een zorgvuldige en verantwoorde manier kan blijven doen. Voorzitter. Dan de bescherming van hulpverleners. Het AIV-advies is ronduit zorgelijk. Aanvallen op hulpverleners nemen al jaren toe. In 2025 kwamen 329 hulpverleners om het leven, raakten 178 mensen gewond en vonden 97 ontvoeringen plaats. Straffeloosheid dreigt de norm te worden. Hulp wordt steeds vaker gepolitiseerd. Strijdende partijen beperken toegang, criminaliseren organisaties en gebruiken bureaucratie of geweld om hulp te sturen of te blokkeren. Dan is niet alleen humanitaire hulp in gevaar, maar ook het internationale recht zelf. De AIV stelt dat alleen stille diplomatie vaak niet genoeg is. Publieke normstelling is nodig. Wie hulpverleners aanvalt, wie ziekenhuizen treft, wie hulp belemmert, moet daarop consequent en zichtbaar worden aangesproken. Als grove schendingen doorgaan, moeten ook vervolgstappen in beeld komen, juist om normvervaging tegen te gaan. Is het kabinet bereid om in lijn met het AIV-advies veel steviger en ook publiekelijk op te treden wanneer hulpverleners worden aangevallen of hulp wordt belemmerd? Hoe zorgen we ervoor dat bescherming van hulpverleners niet alleen een diplomatiek thema blijft, maar ook zichtbaar terugkomt in financiering, risicodeling en steun aan lokale partners?

Mevrouw Van Ark (CDA): Onze mening is niet veranderd. Wij hebben UNRWA altijd gesteund. We hebben in januari nog een motie van mevrouw Kröger gesteund om de steun aan UNRWA te herstellen. Voor ons is dat belangrijk. We hebben hier ook in het coalitieakkoord afspraken over gemaakt. Wat ons betreft is er dus niets aan veranderd.

Mevrouw Van Ark (CDA): Dat lijkt mij heel duidelijk. Tegen het amendement stemmen was nodig, zodat de begroting het zou halen. Dat was duidelijk en ik denk dat we daar ook niet omheen hoeven te draaien. Tegelijkertijd hebben wij hier in het coalitieakkoord gewoon een afspraak over gemaakt. Wij hadden dus het vertrouwen dat we dit ook op een andere manier konden regelen.

Mevrouw Van Ark (CDA): Het CDA kiest er hier gewoon voor om het coalitieakkoord uit te voeren. In dit geval staat er in het coalitieakkoord een extra investering voor ontwikkelingssamenwerking. Er staat niet in dat we de nu de koppeling kunnen herstellen; dat hebben we gewoon niet afgesproken met elkaar. De steun aan UNRWA staat er echter wel in.

Mevrouw Van Ark (CDA): Dat vind ik een goede vraag. Ik ga hem toch even doorgeven aan de minister, zodat hij daarop kan reageren. Daar kan ik eigenlijk niks over zeggen. De minister heeft het voornemen. Wat mij betreft gaan we gewoon kijken wanneer het geregeld kan worden.

Mevrouw Van Ark (CDA): Dat is, denk ik, een terechte vraag van de heer Hoogeveen. Wat mij betreft zouden we dat een volgende keer anders moeten doen. Ja, daar ben ik gewoon heel eerlijk in. Ik had dit graag anders gezien. Ik denk dat het een goede les is voor hoe wij als minderheidskabinet in dit soort situaties moeten opereren.

Mevrouw Van Ark (CDA): Het CDA heeft eerder aangegeven … We hebben in het coalitieakkoord afgesproken dat we 275 miljoen extra gaan investeren. Het CDA maakt zich er ook wel degelijk zorgen over of we dat bedrag dan ook echt extra investeren. Dat is de afspraak waar we de minister aan willen houden. Ik denk dat het nog wel een discussie met de minister waard is om te bespreken hoe we dat geld daadwerkelijk gaan investeren, want tot nu toe hebben we gezien dat het geld in allerlei potjes weggaat en dat we het niet daadwerkelijk vrij kunnen krijgen. Daar ga ik mij voor inzetten en daar mag u mij de komende tijd aan houden.

Mevrouw Van Ark (CDA): Nee, het CDA had het vertrouwen dat het op een andere manier geregeld had kunnen worden, gewoon zoals we in het coalitieakkoord hebben afgesproken. Hetzelfde geldt eigenlijk voor het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Daar hebben we ook heel veel discussie over, maar ook daarvoor heb ik er vertrouwen in dat we het gewoon met deze minister gaan regelen.

Mevrouw Van Ark (CDA): Dat is, denk ik, een goede vraag van de heer Stoffer. Daarom heb ik net tegen de heer Hoogeveen gezegd: wat mij betreft gaan we dit de volgende keer anders doen. Ik ben heel erg voor transparantie. Ik ben de politiek ingegaan en ik sta echt voor eerlijke politiek. Ik heb in dit huis inmiddels ook wel gemerkt dat er soms veel dingen achter de schermen worden geregeld. Daar ben ik niet van, dus wat mij betreft gaan we echt … Ik denk dat u het CDA daar ook goed van kent: het CDA is van duidelijkheid; we draaien er niet omheen. Daar mag u ons aan blijven houden.

Mevrouw Van Ark (CDA): Dan kom ik bij mijn slotwoord. Voorzitter. Humanitaire hulp is meer dan financiering. Het is ook steun geven in woord en daad aan humanitairehulpverleners en ons blijven uitspreken. Dat zijn we verplicht aan mensen in nood, maar ook aan de hulpverleners die hun leven riskeren om hen te bereiken. Dank u wel.

Mevrouw Van Ark (CDA): De minister geeft aan dat Libanon en Israël zelf onderzoek moeten doen. Ik heb een vraag over het onderzoek dat Israël heeft gedaan naar de vijftien hulpverleners van het Rode Kruis, van de Palestijnse Rode Halve Maan, die zijn omgekomen. Het onderzoek dat door Israël is gedaan, is niet openbaar gemaakt. Ook het Rode Kruis roept daarom op om onafhankelijk internationaal onderzoek te doen. Ik denk dus dat we daar ook wel realistisch in moeten zijn. We kunnen Israël of een ander land onderzoek laten doen, maar wat is zo'n onderzoek waard als dat niet openbaar wordt gemaakt? Laten we daar dus ook vooral realistisch in zijn.