Reinier Van Lanschot

de Staat van de Europese Unie

De heer Van Lanschot (EP/VOLT): Voorzitter. De nationalistische politici in dit debat doen mij soms denken aan helden, helden uit Griekse tragedies. In zo'n verhaal voorspelt een orakel het noodlot: een ander zal jouw soevereiniteit afpakken. De helden doen van alles om dat te voorkomen, maar maken het daardoor alleen maar erger. Met iedere boze tweet over onverkozen bureaucraten en met ieder "nee, nee, nee" in Brussel verzwakken ze onze soevereiniteit. De ander uit de voorspelling is niet Europa. Nee, wij zijn Europa. In een eeuw met Poetin, Netanyahu en Trump beschermt Europa ons. Dus als we zo veel geven om soevereiniteit, maak ons dan ook soeverein! Het Nederlandse orakel, Johan Cruijff, zei: je gaat het pas zien als je het doorhebt. Voor sommige politici zal dat misschien nog even duren, maar Nederlanders hebben het door. Die zien het. Driekwart van de Nederlanders zal net als ik zondag juichend voor de televisie zitten, als Cody Gakpo de 3-0 tegen Japan binnenschiet. Diezelfde driekwart zal waarschijnlijk juichen als Spanje de VS inmaakt, want driekwart van de Nederlanders voelt zich naast Nederlander ook Europeaan. Negen van de tien Europeanen willen een meer verenigd Europa. Ze snakken naar een continent dat democratisch en daadkrachtig is. Maar de belangrijkste Europese oplossingen worden door dit kabinet tot een Voldemortpositie veroordeeld en mogen niet genoemd worden. Een Europese begroting? Stop, niet groter. Eurobonds? Sst, straks hoort minister Heinen het. Een Europees leger? Ho, dan is Rutte bang dat "daddy" boos wordt. Premier Jetten, luister niet te veel naar de VVD. Cruijff zei: je kunt beter ten onder gaan met je eigen visie dan met de visie van een ander. Ik hoop dat de premier doet waar hij zelf in gelooft en dat het hem lukt. "Als je denkt dat Europa zichzelf ooit kan verdedigen zonder de VS, blijf dan maar dromen", sprak Mark Rutte. Maar ooit bestond ons land uit zeven kleine provincies, omringd door bedreigingen. Deze provincies verenigden zich en vormden het eerste Nederlandse leger. Nederland zou er nu niet zijn als zij toen hadden geluisterd naar politici zonder visie die zeiden: blijf maar dromen. Onafhankelijke defensie is geen droom, maar noodzaak. Samen met vijftig andere Europarlementariërs heb ik daarom over land- en partijgrenzen heen een netwerk opgericht voor een Europese defensie-unie. We hebben een plan met Europese commandostructuren, strategic enablers en een snelle reactiemacht. Ik nodig alle Kamerleden en de minister-president uit om lid te worden van dit netwerk. Cruijff zei ook: vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt. Laat dat deze keer niet zo zijn. In plaats van te wachten tot oorlog ons verenigt, moeten wij ons verenigen om oorlog te voorkomen. En stel je nu eens voor dat wij ons echt verenigen. Een unie van Portugal tot Oekraïne, waar iedereen zichzelf kan zijn en een waardig leven kan leiden. De Verenigde Staten van Europa, zonder veto's. Is dat ook de stip op de horizon van dit kabinet? Europa is nu al de beste plek om te wonen. De laagste kindersterfte, de meest gelijke kansen, de minste armoede, de hoogste levensverwachting en de gelukkigste mensen ter wereld. Dat is dankzij de EU, het grootste succes van de twintigste eeuw. Maar elk voordeel heeft zijn nadeel. We zijn lui geworden. Het kan en moet beter. Laten we samen van de EU ook het grootste succes van de eenentwintigste eeuw maken. Hoe? Dat staat in dit manifest, dat ik graag aan de minister-president geef. Voorzitter. Tot slot wil ik de Nederlandse regering en het Nederlands elftal op het hart drukken wat Cruijff zei. Deze quote hangt aan de muur van mijn kantoor in Brussel: alleen kun je niks en met z'n allen kun je alles. Dank u wel.

De heer Van Lanschot (EP/VOLT): Dank u wel, voorzitter. In het Europees Parlement richt ik mij vooral op defensie, democratie en digitalisering. Naar aanleiding van dit debat wil ik nog drie korte reflecties met u delen. Allereerst. Ik juich het van harte toe dat regeringsleiders zich uitspreken voor meer Europese defensiesamenwerking. Maar in de dagelijkse praktijk van de onderhandelingen merk ik dat de Europese Raad alle ambitie tempert en vast blijft zitten in een tunnelvisie, vastgeketend aan nationale belangen. Dat is doodzonde. Laten we er dus voor zorgen dat die ambitieuze woorden van de regeringsleiders ook in de Europese Raad worden omgezet in ambitieuze daden. Mijn tweede reflectie. Het ging hier heel vaak over het zijn van nettobetaler. Ik wil dan toch een analyse van De Nederlandsche Bank delen. Zij hebben namelijk berekend dat wij per Nederlander per jaar gemiddeld €155 aan de EU betalen. Daar staat tegenover dat wij per Nederlander per jaar gemiddeld €3.000 tot €5.000 meer verdienen. De EU maakt ons rijk! Daar moeten we juist blij mee zijn. Dus stop met dat gedoe over het nettobetalerschap en waardeer dat wij door de EU rijk worden. Mijn derde reflectie gaat over democratie.

De heer Van Lanschot (EP/VOLT): Ik heb genoten van dit debat. Daar kan de EU volgens mij veel van leren. De debatten in de EU moeten beter, want dan kunnen we de Commissie beter controleren, en dat is goed voor een Europees publiek debat. Laten we ons daar dus allemaal voor inzetten, want daar kan volgens mij iedereen zich in vinden.

De heer Van Lanschot (EP/VOLT): Dank u wel.

De heer Van Lanschot (EP/VOLT): Dank u wel voor uw vraag. Kijk, ik heb veel ontzag voor iedereen die zich inzet voor de Nederlandse en andere Europese strijdkrachten. Ik vind het dus terecht dat deze vraag gesteld wordt, want ik denk dat iedere volksvertegenwoordiger die verantwoordelijkheid zeer serieus neemt. Ik zal dat dus ook doen. Op het moment dat het Europees Parlement ... Ja, ik moet een beetje opschieten, maar ik wil graag een genuanceerd antwoord op de vraag geven. Als ikzelf bij Defensie zou werken, dan: ja.