Martin Martin Bosma

de ontstane politieke situatie

De voorzitter: Het zijn onstuimige politieke tijden. Ik hoop dat het debat van vandaag bijdraagt aan het bestuurbaar houden van Nederland. Ik geef graag als eerste het woord aan de heer Timmermans, maar niet zonder de minister-president en de beide vicepremiers van harte welkom te hebben geheten. We hebben vijftien sprekers van de zijde van de Kamer. Het woord is aan de heer Timmermans.

De voorzitter: Dank u wel. De volgende spreker is de heer Wilders van de fractie van de PVV.

De voorzitter: Dank u wel. Ik beperk het aantal interrupties in deze termijn per fractie tot zes. Ik geef graag als eerste het woord aan mevrouw Bikker van de fractie van de ChristenUnie.

De voorzitter: Ik wil graag korte vragen en korte antwoorden.

De voorzitter: Ik wil korte vragen en korte antwoorden.

De voorzitter: Voordat de heer Wilders daar antwoord op geeft, wijs ik er graag op dat het debat vandaag gaat over de ontstane politieke situatie.

De voorzitter: Het staat u vrij om die vraag te stellen en die heeft absoluut raakvlakken met het onderwerp van vandaag, maar ik hoop dat we vandaag ook nog even gaan praten over de ontstane politieke situatie.

De voorzitter: Dat laatste is dan ook weer niet nodig.

De voorzitter: Dat laatste vind ik dan ook weer niet zo fijn om te horen.

De voorzitter: Dank u wel. De volgende spreker is de heer Van Baarle van de fractie van DENK.

De voorzitter: Dat gaat me echt te ver. Je kunt niet de premier vragen of hij onmenselijk is. Sorry.

De voorzitter: Ik vind het erg onprettig.

De voorzitter: Dat ben ik met u eens. Ik heb ook de heer Wilders gecorrigeerd. Maar ik vind het te ver gaan als je leden van het kabinet of het hele kabinet onmenselijk noemt. Ik vind dat te ver gaan. We hebben ook meegemaakt dat tegen ministers gezegd werd dat ze bloed aan hun handen hadden. Dat heeft directe repercussies voor de veiligheid van mensen.

De voorzitter: Ik heb ook met de heer Veldkamp gesproken over wat die woorden hebben betekend voor hem. Ik ben daarvan geschrokken. En als ik de heer Van Baarle dan hoor zeggen …

De voorzitter: Ik maak even mijn verhaal af. Als dan tegen het kabinet wordt gezegd "jullie zijn onmenselijk", dan schrik ik daar eerlijk gezegd een beetje van. Het staat u helemaal vrij om welk punt dan ook te maken, in welke bewoordingen dan ook, maar mensen die hier zitten "onmenselijk" noemen, gaat mij te ver. Het spijt me, maar dat gaat mij te ver.

De voorzitter: Het spijt me, maar dat gaat mij te ver.

De voorzitter: Misschien heb ik daar iets van geleerd; laat ik zo eerlijk zijn. Maar ik heb ook geleerd van de kreet "bloed aan je handen" in de richting van een minister. Die minister is daar danig van geschrokken. In dezelfde lijn vind ik de opmerking "dit kabinet is onmenselijk". Dat gaat mij iets te ver. Maar goed, ik stel voor dat u gewoon doorgaat en dat we hier geen openbaar debat over gaan voeren.

De voorzitter: Dat laatste is uw goed recht, maar ik heb iets gezegd over de bewoordingen. De tijd zullen we corrigeren, excuses daarvoor. Ik stel voor dat u doorgaat met uw bijdrage.

De voorzitter: Het is de gewoonte om moties in te dienen in tweede termijn. Dat is ook logisch, want we brengen in eerste termijn iets te berde. Daarna krijgen we de reactie van het kabinet en op grond daarvan komen we met een motie. Ik zou u dus willen vragen om de motie in tweede termijn in te dienen, zoals gewoonlijk.

De voorzitter: Ja, maar ik hoorde geen argumentatie waarom dat specifiek in eerste termijn moet gebeuren. Het is een Kamerbesluit om u toe te staan dat al in eerste termijn te doen. Ik laat dat met uw instemming graag onderdeel zijn van een ordedebat. Dan kijk ik even of er een meerderheid bestaat voor het voorstel van de heer Van Baarle. Ik vraag dus u aller mening over het voorstel van de heer Van Baarle om nu reeds zijn motie in te dienen en dat niet in tweede termijn te doen. Daarvoor moet er een meerderheid zijn die is gebaseerd op het aantal zetels dat u vertegenwoordigt.

De voorzitter: Daarmee steunt u het voorstel van de heer Van Baarle, stel ik vast. Meneer Van Baarle, u heeft een meerderheid en dan kan de motie bij dezen worden ingediend.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Jetten, D66.

De voorzitter: Een vraag van de heer Bontenbal.

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we luisteren naar de heer Dijk van de SP.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Plas van BBB.

De voorzitter: Dank u wel. Een vraag van de heer Dassen, denk ik. Ja. Het woord is aan hem.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Vroonhoven, NSC.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Dassen van Volt.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Ouwehand, Partij voor de Dieren.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Eerdmans, JA21.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bikker, ChristenUnie.

De voorzitter: Dank u wel. Ik schors even twee minuten. Daarna gaan we luisteren naar … Ja, het ontroert mij diep, mevrouw Bikker. Daarna gaan we weer verder.

De voorzitter: Ik heropen. De minister-president was toch iets langer bezig dan begroot. Maar hij is demissionair, dus dat moet allemaal kunnen! Dan gaan we luisteren naar de heer Stoffer van de Staatkundig Gereformeerde Partij. Het woord is aan hem.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Bontenbal, CDA.

De voorzitter: Dank u wel. Nog twee sprekers te gaan van de zijde van de Kamer en dan schors ik voor de lunch. Het woord is aan mevrouw Yeşilgöz van de fractie van de VVD.

De voorzitter: Uw laatste interruptie, meneer Dassen.

De voorzitter: Noem nog even uw mailadres. Dan kan hij wat cv'tjes doormailen misschien.

De voorzitter: Helder.

De voorzitter: Mevrouw Van Vroonhoven, u bent door uw interrupties heen. Ja, het is pijnlijk.

De voorzitter: Uw eigen fractie is zo luidruchtig, hoor.

De voorzitter: Afrondend.

De voorzitter: Uw laatste interruptie.

De voorzitter: Een kort antwoord, graag.

De voorzitter: U bent door uw interrupties heen, meneer Timmermans.

De voorzitter: Helder. Kort, mevrouw Yeşilgöz.

De voorzitter: Helder, helder, helder. Deze discussie heeft geen einde.

De voorzitter: Ook mevrouw Van Vroonhoven is door haar interrupties heen. Als u nou slim bent, zegt u: ja, maar het is een persoonlijk feit. Dat noemen wij "een Boris van der Hammetje". Heel kort.

De voorzitter: Nou …

De voorzitter: We gaan luisteren naar de laatste spreker voor de lunch. Dat is de heer Baudet van de fractie van Forum voor Democratie.

De voorzitter: Dank u wel. De slotconclusie van de eerste termijn is dus: er is niets aan de hand. Ik schors tot 14.30 uur voor de lunch en dan gaan we luisteren naar de minister-president.