Aukje Aukje de Vries

Verzameldebat BES

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Dank u wel, voorzitter. Er is een nieuwe bewindspersoon. Hij is ook al op de eilanden geweest. Ik ben wel benieuwd welke eerste indrukken de staatssecretaris daar heeft opgedaan. Het is een bijzonder mooie portefeuille. Ik heb het altijd met heel veel plezier gedaan. Er zijn ook een aantal uitdagingen in het gebied. Op de agenda staat onder andere het WODC-rapport over ambtelijke en bestuurlijke integriteit in Caribisch Nederland. Dat constateert dat oneigenlijk gebruik van bevoegdheden door zowel ambtenaren als de bestuurders van de lokale overheid veel voor lijkt te komen. Dat is zorgelijk. De staatssecretaris heeft een agenda voor goed bestuur gepresenteerd. Ik ben wel benieuwd of hij het idee heeft of dat de problemen daar voldoende gaat oplossen. We zitten nog steeds te wachten tot de Wet Bibob ook op de eilanden beschikbaar is. Ik ben wel benieuwd hoe het daarmee staat. We zien sinds 10-10-2010 eigenlijk weinig voortgang. Er wordt heel veel geld geïnvesteerd en ondersteuning geleverd, maar ondertussen staat de veiligheids- en rechtshandhavingsketen op de BES onder druk, voldoet de basispolitie niet aan de norm, is er onderbezetting bij de politie, douane en gevangenis, en is ook het financieel beheer nog steeds onder de maat. We zijn benieuwd welke acties de staatssecretaris daarop wil gaan nemen. We zien ook dat er blijkbaar een soort spaardrift is. Onder andere op Bonaire blijft er 17 miljoen extra op de plank liggen in 2024. In totaal ligt er 84 miljoen op de plank. Dat zou eigenlijk moeten worden geïnvesteerd in de inwoners en bedrijven op de BES-eilanden. We zijn wel benieuwd waar dat aan ligt en hoe we dat nu wel los kunnen trekken. In dat licht baart het mij extra zorgen hoe het op dit moment gaat bij het bestuurscollege op Bonaire. Ook de relatie met de vorige staatssecretaris was behoorlijk koel en ondermaats. Dat helpt allemaal niet, volgens mij, om resultaten te boeken. Ik gun de Bonairianen dat ze een goed bestuurscollege hebben, dat er geld is om te investeren, en dat dat ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Daar lijkt het nog wel aan te ontbreken. Het lijkt een beetje op een ruziënd schoolplein af en toe. Ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris daarnaar kijkt en hoe hij dat denkt op te lossen. Net als de PVV is de VVD overigens voorstander van het behoud van de Rijksvertegenwoordiger. Selibon. Ik vind het treurig. We hebben namelijk best een intensief debat gehad over de afvalstort Selibon op Bonaire. Er zijn, volgens mij, grote zorgen bij de hele Kamercommissie. Dan zie ik nu dat de ILT het nog eens een keertje gaat controleren. Het is een beetje gechargeerd, maar dat is wel de afdronk die ik ervan heb. Ik wil gewoon dat het opgelost wordt. Daar helpt de bestuurscrisis op Bonaire weer niet aan mee. Daar helpt ook de verstoorde relatie niet aan mee. Dus, zorg dat we het voor de Bonairianen oplossen. Zorg dat dit probleem, dit grote probleem voor de veiligheid en gezondheid van de mensen, gewoon opgelost wordt. Ik ben benieuwd hoe deze staatssecretaris daar zijn rol in ziet. Dan nog twee, nee, drie resterende puntjes. De brandstofvoorziening op Bonaire is ook nog steeds niet op orde. Ook daarvoor zou ik willen pleiten: pak door. Het probleem blijft namelijk liggen en wordt niet opgelost. Ik heb nog twee laatste punten. Wat is de stand van zaken van de veerverbinding naar Statia en Saba? De eilanden kunnen namelijk niet zonder. Een laatste punt, wat mij betreft, voorzitter, is het minimumloon. We zijn voor het zomerreces op bezoek geweest op onder andere Bonaire. Dan hoor je toch wel dat de werkgevers in shock zijn over de verhoging van het minimumloon. Er is een compensatie, maar die komt eigenlijk niet bij de juiste mensen of bedrijven terecht. De vraag is dus wat deze staatssecretaris daaraan gaat doen. Welke stappen gaat hij nog zetten? Wat ons betreft doen we nog even een pas op de plaats bij een verdere verhoging van het minimumloon. Het moet namelijk ook draagbaar zijn voor de werkgevers, zodat die de banen voor de Bonairianen kunnen behouden. Dank u wel, voorzitter.

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Ja, want de tijd die wordt genoemd is voor de kabinetsreactie, neem ik aan. De staatssecretaris gaf ook aan dat er gewerkt wordt aan een gezamenlijke agenda voor de fysieke leefomgeving. Wanneer is die dan klaar?

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Ik reken er dan maar op dat dat een positief besluit gaat zijn. We wachten dat nog eventjes af. De vraag is wel of er dan iets structureels geregeld wordt of dat het uiteindelijk weer iets incidenteels wordt, want het blijft wel steeds terugkomen. Ik denk dat zekerheid en duidelijkheid ook voor de partijen die daarbij moeten ondersteunen, zoals de Douane en de Koninklijke Marechaussee belangrijk is. Het is wel belangrijk dat ze voor de langere termijn weten waar ze aan toe zijn.

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Ja, want ik begrijp op een heleboel punten echt wel dat het een lokale verantwoordelijkheid is. Maar de situatie van Selibon op Bonaire vind ik zo urgent, met alle gevolgen die dat heeft voor de veiligheid en gezondheid van omwonenden, dat ik dat soms ook wel wat te gemakkelijk vind. De ILT heeft al geconstateerd dat er sprake is van taakverwaarlozing. Dat doet ze niet zomaar. Ik vind dat er een duidelijk eindpunt moet zijn voor wanneer het opgelost moet zijn. Als we daarbij moeten helpen, prima. Als we het moeten overnemen, vind ik het ook prima, want ik vind dat het voor de mensen op Bonaire opgelost moet worden. Het tweede deel van mijn vraag — de vraag is wanneer er een goede oplossing zal zijn — gaat over een reactie op de rol van Nederland. Het geld vind ik ook nog wel zorgelijk. De verantwoording van het geld dat beschikbaar is gesteld, wordt maar steeds vooruitgeschoven. Als je steeds langer moet doen over de verantwoording van dat geld, zit het niet goed. Ik hoop echt dat we daarover heel snel duidelijkheid krijgen. Ik vind elk excuus dat er weer gedeputeerden opgestapt zijn, niet aanvaardbaar. Er moet een administratie van dat project zijn. Er moet gewoon geleverd worden, wat mij betreft.

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Ik ga mijn laatste interruptie eraan wijden. Ik maak me wel wat zorgen. In het verleden is ook vaak gezegd dat er stappen worden gezet, dat er gepraat gaat worden en dat de inspectie onderzoek gaat doen. Ik mag hopen dat als uit de inspectie, het overleg dat nu blijkbaar gepland is en de tussenrapportage blijkt dat er niet genoeg voortgang is, we echt andere maatregelen gaan nemen. Dan moeten we echt veel meer ingrijpen vanuit Nederland. Ik weet dat het niet sympathiek is en ook op de eilanden niet sympathiek gevonden wordt, maar ik vind dat de inwoners van Bonaire dat verdienen, en zeker de omwonenden van Selibon. Ik hoop dat als duidelijk is dat er niet voldoende voortgang is en dat het eindbeeld van het oplossen van het probleem niet in zicht is, andere actie vanuit het Haagse zal volgen.

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Dank u wel, voorzitter. Dank aan de nieuwe staatssecretaris. Hij heeft zich al goed ingelezen in het dossier. Ik wens hem een goede reis naar de andere eilanden toe. Ik heb nog een paar punten. De staatssecretaris zegt de verbinding te zoeken en dat is natuurlijk altijd goed. Ik ga ervan uit dat hij als Groninger direct en duidelijk gaat zijn, want zachte heelmeesters maken soms stinkende wonden. Ik hoop dat hij dat blijft doen en ook dat we elkaar wederzijds aanspreken als dingen niet goed gaan. De veerverbinding wachten we af. Over de verhoging van het minimumloon geeft de staatssecretaris aan voorlopig een pas op de plaats te maken. Dat is prima. Hij geeft aan dat de economie het moet dragen. Helemaal mee eens. Het is zo dat het uiteindelijk ook effect heeft op de hoogte van de prijzen. Werkgevers zullen dat toch doorberekenen. Ik denk dat je dan in een soort spiraal terechtkomt. Ik worstel nog wel met het tweeminutendebat en Selibon, want de staatssecretaris heeft informatie toegezegd. Ik weet niet zo goed waarover we dan nog gaan debatteren. Ik ben voor een steviger aanpak en niet te lang te blijven doormodderen. Ik wil wel dat het eiland eerst nog een keer de kans krijgt. Dat geeft de staatssecretaris volgens mij aan. Op het moment dat er niet wordt geleverd bij de eerstvolgende actie, vind ik ook dat er moet worden ingegrepen vanuit hier. Ik ben een beetje zoekende. Maar goed, dat tweeminutendebat is aangevraagd en dat gaan we doen. Ik vraag me af of het niet zinniger is de informatie even af te wachten, omdat we dan echt concrete stappen kunnen zetten als Kamer.

Mevrouw Aukje de Vries (VVD): Ik begrijp dat begin oktober de ILT komt en de tussenrapportage. Ik snap de behoefte van de Kamer om die voor de verkiezingen te krijgen, dus om het iets te vervroegen zodat we het tweeminutendebat nog wel voor het verkiezingsreces kunnen hebben. Anders ga je het hele verkiezingsreces afwachten en zit je ergens in november. Het lijkt nu net niet synchroon te lopen.