Dieke Van Groningen

Dieren buiten de veehouderij en dierproeven

Mevrouw Van Groningen (VVD): De heer Graus had het erover dat dierenhulp voor iedereen betaalbaar moet zijn. Dat is iets wat we natuurlijk allemaal graag willen. Tegelijkertijd weten we dat dingen als "gratis" niet bestaan. Ik heb een vraag. Want we zien enerzijds dat de vraag naar dierenzorg in de sector heel erg is toegenomen. Die is ook enorm geprofessionaliseerd. Dat komt ook met een prijs. Anderzijds zijn er ook gewoon heel veel mensen — dat bleek ook uit de rondetafelgesprekken — met doorgefokte dieren met erfelijke afwijkingen. U weet dat wij daar als VVD in ieder geval iets aan willen doen. Denk aan een fokverbod bij dieren met erfelijke afwijkingen en gevaarlijke kenmerken. Wij zijn heel benieuwd hoe de PVV daarnaar kijkt.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Ja, ik heb dan toch nog een verhelderende vraag. Goed dat we elkaar hierin vinden. Maar het is belangrijker dat we in Nederland misschien ook al stappen kunnen zetten, zonder meteen allerlei grenscontroles en zo te gaan instellen. Denk aan een keurmerk met kwaliteitscriteria voor gezonde fok. Denk aan goed ingelichte consumenten. Ik denk dat dat ook enorm belangrijk is. Dit moet al dan niet in combinatie met een DNA-databank. Fairdog heeft het daar ook over gehad. Ik ben benieuwd hoe u daarnaar kijkt. Dat zou in ieder geval iets zijn wat wij als VVD graag zouden willen.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Dank u, voorzitter. Als er één ding is waar we als politiek de handen voor ineenslaan, dan is het toch wel dierenwelzijn. Dat blijkt ook uit het dierendagakkoord, dat wij vanochtend gepresenteerd hebben. Dierendag is gewoon een speciale dag, eigenlijk voor iedereen die van dieren houdt. Daarom zetten wij als VVD ook onze handtekening onder dit akkoord voor eerlijke en goede zorg. Dat past ook bij de inzet van onze partij de afgelopen jaren om het dierenwelzijn te verbeteren. Denk aan levenslange houdverboden voor dierenbeulen, de positieflijst voor bepaalde diersoorten — daar ging het net al even over — het toon- en houdverbod voor doorgefokte dieren, onderzoek naar tarieven en monopolievorming in de dierenzorg. Voorzitter. Dierenwelzijn is voor de VVD een voorwaarde voor het houden van dieren. De meeste Nederlanders zorgen goed voor hun dieren, met liefde en met toewijding. Helaas zijn er ook uitzonderingen. Daar moet de overheid keihard tegen optreden. De overheid moet optreden tegen mishandeling, tegen onverantwoord gedrag en tegen onnodig dierenleed. Er is ook leed aan de mensenkant, want jaarlijks zijn er tienduizenden slachtoffers van bijtincidenten met ernstig letsel. Denk aan afgerukte ledematen, verminkte gezichten en ernstige botbreuken, soms zelfs met fatale afloop, vooral bij kleine kinderen. Plastisch chirurgen hebben al eerder de noodklok geluid. Vorige maand heeft zich in mijn stad Rotterdam weer een afschuwelijk incident voorgedaan met een dodelijke afloop. Dit is de zoveelste keer dat de veiligheid van mensen, vaak kinderen, ernstig in het geding komt. Voor de VVD is dit opnieuw bewijs dat dit een probleem is waar urgent maatregelen tegen getroffen moeten worden. Twee jaar geleden hebben we hiervoor een vierpuntenplan ingediend. Dat heb ik niet zelf gedaan; dat heeft de heer Van Campen gedaan. De staatssecretaris heeft wat stappen aangekondigd. Vandaag vragen we hem opnieuw naar de voortgang. In reactie op het ongeval in Rotterdam vorige maand stelde hij dat het verbieden van een hondensoort geen zin heeft. De VVD begrijpt dat, maar dat lijkt wel af te wijken van de inzet van zijn voorganger, die een verbod wilde op het houden en fokken van honden met bepaalde bijtgevaarlijke kenmerken. Mijn vragen zijn dan ook als volgt. Waar blijft het landelijke meldpunt, zodat we bijtincidenten kunnen bijhouden? We horen ook graag of de staatssecretaris niet meer van plan is om een verbod op hoogrisicohonden met bijtgevaarlijke kenmerken te onderzoeken, zoals zijn voorganger dat had aangekondigd. En wat gaat de staatssecretaris doen om vaart te maken met betere voorlichting voor baasjes? Wat kunnen we in de tussentijd doen om het aantal incidenten te verlagen? Voorzitter. Voor veel Nederlanders is hun huisdier een onderdeel van het gezin. De kosten van dierenzorg, zeker in de spoedzorg, zijn fors gestegen. De VVD pleit al jaren voor transparantie in de tarieven en steunt het ACM-onderzoek naar een tariefstelling. Waar nodig grijpen we in. Laat ik wel heel helder zijn: de VVD wil niet iets repareren wat niet kapot is. We staan achter onze ondernemers. We zien ook de druk op de geprofessionaliseerde sector. Denk aan personeelstekorten, hoge verwachtingen en te weinig spoedpraktijk. Dat vraagt om verstandige keuzes en tegelijkertijd om terughoudendheid in regels. Daarom zijn we, net als de SP, benieuwd wanneer het rapport van de ACM zal verschijnen. Maar allereerst wil de VVD een stap zetten om de stap naar het tuchtcollege minder makkelijk te maken. Dierenartsen ervaren grote druk doordat het voor baasjes eenvoudig is bij een klacht te stappen naar een tuchtcollege. Dat maakt dat dierenartsen defensief handelen, uit angst een fout te maken. Bij bijna alle vormen van tuchtrecht is er ergens weleens sprake van een drempel, bijvoorbeeld in de vorm van een voorgesprek met onafhankelijke experts. Daarom willen we graag horen hoe de staatssecretaris kijkt naar het invoeren van een voorgesprek met onafhankelijke experts en of hij ook samen met de sector op zoek wil gaan naar de beste manier om dit te regelen, zodat er een evenwicht in klachtenafhandeling ontstaat voor dierenbezitters en voor dierenartsen. Voorzitter. Dan toch nog een punt. Veel dierenartsbezoeken komen door erfelijke ziektes of schadelijke rasgebonden aandoeningen. Dit is goed voor meer dan de helft van de consulten. De VVD wil baasjes beschermen en fokkers aanpakken, omdat een strenge aanpak van hondenrasproblematiek zowel de sector ontlast alsook de kosten voor de dierenbezitters verlaagt. Daarom pleiten we voor de invoering van een keurmerk voor gezonde hondenfok, zodat pups gesocialiseerd worden. Eerder heeft de VVD al Fairdog genoemd als voorbeeld. Een keurmerk gaat helpen om te zorgen voor een goede socialisatie en om doorgefokte uiterlijke kenmerken te voorkomen. Dit gaat zowel dierenbezitters alsook dierenartsen echt helpen. Daarnaast vinden we het zinvol dat dierenartsen zijn uitgerust met een diagnoseregistratiesysteem, de zogenaamde PetScan. Dierenartsen zijn hier al goed mee bezig, bijvoorbeeld door te kijken waar op basis van DNA-onderzoek erfelijke ziektes kunnen worden tegengegaan. Mijn laatste vragen voor vandaag zijn dan ook de volgende. Hoe kijkt de staatssecretaris naar een keurmerk voor gezonde fok? Zou de staatssecretaris dat met de markt willen uitrollen? Op welke manier kunnen we nu goed handhaven dat bepaalde dieren niet langer mogen worden gefokt of in bezit mogen zijn? Wat wil de staatssecretaris daaraan doen? Dank u wel.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Dit is natuurlijk een heel lastig thema. Ik begrijp dat u opkomt voor het dierenwelzijn. Dat vinden wij ook belangrijk. Tegelijkertijd hebben we in de praktijk ook gezien dat dit heel goed kan werken, mits de dierbezitter dit op een juiste manier hanteert. Ik denk dus dat het belangrijk is om eerst uit te vragen wat nou de voor- en nadelen zijn, voordat ik iets wil gaan verbieden.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Vandaag zit ik wel in Den Haag! Laat ik eerlijk zijn: dit dossier is nieuw voor mij. Een dolfijn is dan weer niet mijn specialisme. Zou het over andere huisdieren gaan, dan gaat me dat een stuk beter af. Ik vind zeker dat alle dierentuinen in Nederland al aan strenge richtlijnen voldoen. Wij hebben dierenwelzijn hier hoog in het vaandel. Dus nee, ik kan u niet toezeggen dat wij zomaar een verbod gaan steunen om dolfijnen in Nederland niet mogelijk te maken.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Ik vind het sowieso ontzettend belangrijk dat we goed voor dieren zorgen, waar dat dan ook ter wereld gebeurt. Ik weet dat wij in Nederland streng toezien op al onze dierentuinen, dus ook op het Dolfinarium. Dat is inderdaad recentelijk ook in het nieuws geweest. Ik vind het prachtig om dieren in de natuur te zien, maar tegelijkertijd hebben wij met elkaar dierentuinen. Mensen vinden het interessant om dieren te zien. Dat vind ik ook goed. Ik vind het goed dat mensen kunnen zien hoe ze leven. Ik ben het er persoonlijk mee eens dat het belangrijk is dat mensen ook de kans hebben om dieren in dierentuinen te zien. Als dat op een goede manier gebeurt, zoals wij dat hier in Nederland reguleren, dan kan ik daar alleen maar trots op zijn. Ik kijk bijvoorbeeld naar onze eigen Diergaarde in Rotterdam, die dat op een hele mooie manier doet. Diergaarde heeft ook belangrijke fokprogramma's, waardoor we deze diersoorten over de hele wereld in stand houden. Ik kan alleen maar trots zijn dat wij in Nederland op een positieve manier een aandeel hebben in dierenwelzijn.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Dit is niet een vraag die ik gesteld heb in de eerste termijn, maar de staatssecretaris had het net over de dierenambulance. Daar is net een vraag over gesteld. Toen wij de rondetafel hadden, was Gerrit van de dierenambulance hier. Ik vroeg hem welke belemmeringen hij ondervond in zijn werk. Hij gaf aan dat hij wel zeventien vergunningen moet aanvragen om zijn werk te kunnen uitvoeren. Ik ben daar echt van geschrokken. Ik vind het aan ons als overheid om een faciliterende rol te spelen en dit soort belemmeringen zo veel mogelijk weg te nemen. De vraag is eigenlijk: bent u hiervan op de hoogte en kunnen wij daar niet iets aan doen, zodat er voor de dierenambulance in ieder geval niet zeventien vergunningen aangevraagd hoeven te worden?

Mevrouw Van Groningen (VVD): Ik besef dat ik een heel klein beetje vooruitloop op de beantwoording van mijn vragen, maar toch even deze interruptie. De staatssecretaris geeft aan dat hij met een systeem bezig is. Ik denk dat dat heel goed is, want we willen gewoon gezonde dieren hebben. U zegt dat het begint bij de houder. Als liberaal vind ik inderdaad dat daar een verantwoordelijkheid ligt, maar tegelijkertijd denk ik dat heel veel mensen niet weten wat ze kopen. Dan ben ik het niet helemaal met u eens dat de verantwoordelijkheid alleen bij de houder ligt. Daarom zou ik ook het volgende van u willen weten; daar zult u dadelijk wel op terugkomen, denk ik. Als u dan toch naar dat systeem kijkt, wilt u dan ook elementen als DNA-onderzoek of een keurmerk als Fairdog meenemen in het systeem? Ik denk namelijk dat dat een hele eerlijke manier is om dat aan te tonen.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Ik kom even terug op het punt van de positieflijst voor reptielen. U geeft aan dat u daar prioriteit aan geeft. Ik denk ook dat dat belangrijk is, omdat er risico's aan zitten. Ik heb nog wel twee vragen daarover. Hoe voorkomt u dat mensen hun reptiel straks gewoon gaan dumpen? Als mensen denken dat hun reptiel niet meer mag, kunnen ze het gewoon ergens loslaten of door de wc spoelen. Heeft u erover nagedacht om eventueel een inzamelpunt in te stellen, zodat mensen hun reptiel daar veilig naartoe kunnen brengen? Dat zou in ieder geval iets zijn waar wij aan zouden denken.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Oké, het ligt niet in de lijn der verwachting — dat hoor ik u zeggen — maar mocht het nou zo zijn dat het toch gebeurt, dan hoop ik toch echt dat u wel gaat handelen en dat we zorgen dat er iets komt waar die mensen hun reptiel naartoe kunnen brengen, want we zouden niet willen dat deze reptielen, zoals slangen, in de natuur terechtkomen, met alle consequenties van dien.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Is er ook een veegronde voor vragen die de staatssecretaris nog niet heeft beantwoord?

Mevrouw Van Groningen (VVD): Dank, voorzitter. Ik had namelijk nog één vraag gesteld ten aanzien van het keurmerk. Op welke manier kunnen we nu goed handhaven op het fokken en bezitten van dieren waarvan dat niet langer mag? Wat wilt u daaraan doen?

Mevrouw Van Groningen (VVD): Dan heb ik één vervolgvraag daarop. Ik heb het ook gehad over het diagnose- en registratiesysteem, dat ook al wordt gebruikt. Ziet u dat dan als mooie aanvulling op dit afstammingsbewijs? Ik denk dat het belangrijk is om op zo veel mogelijk manieren te zorgen dat we die honden goed in kaart hebben. Dan voorkomen we onnodige kosten.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Ik wil ook nog iets zeggen om het nog even helder te maken. Allereerst: wij hebben tegen het amendement gestemd. Wij begrijpen ook de struggle van het kabinet. We hebben overigens wel de wens om het aantal dierproeven te verminderen, maar dat moet realistisch gaan. We moeten hier nooit ons medisch onderzoek mee belemmeren. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Volgens mij zit dit ook een beetje in een juridische categorie. Het amendement moet op een bepaalde manier gewogen worden. Het klopt toch ook dat het bij de Eerste Kamer ligt en dat die het nog moet bekijken? Ik zou graag willen horen hoe het nou precies juridisch-inhoudelijk zit, dus waarom er bezwaar tegen is en hoe dit door de Eerste Kamer gewogen wordt. Ik denk dat dat belangrijk is voor de discussie en het perspectief en dat we het even niet over financiering moeten hebben.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Voorzitter, ik zou toch aan de commissie willen voorstellen om naar de tweede termijn te gaan. Volgens mij biedt die ons ook ruimte om nog een aantal vragen te stellen. We hebben dan ook nog de gelegenheid om andere vragen te stellen die we nog willen stellen. Ik stel dus voor om dit punt voor nu af te ronden.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Voorzitter, dank. Ik sluit me natuurlijk aan bij de woorden van mevrouw Van der Plas. Dank ook aan de staatssecretaris voor de beantwoording in de eerste termijn. Wij zijn heel tevreden dat u in ieder geval goed naar het tuchtrecht gaat kijken. Ik denk dat dat echt verlichting gaat geven in de sector. We kijken ook uit naar de onderzoeken. We gaan er uiteraard van uit dat u de experts en de sector zelf daar goed bij gaat betrekken. Ik zou de staatssecretaris in deze termijn willen vragen of hij wil toezeggen werk te maken van onnodige belemmeringen en complexe vergunningsprocessen voor dierenhulpverleners, zoals de dierenambulances. Zou u ze eventueel kunnen verbeteren? En als het kan, zou u ze zelfs helemaal weg willen nemen? Dan ga ik naar het puntje van de chipplicht. Mede op aandringen van de VVD wordt er per '26 een chipplicht ingevoerd voor katten. We hebben in Nederland 2,9 miljoen huiskatten. Jaarlijks worden er meer dan 60.000 katten vermist. We hopen dat we met deze chipplicht onze kwijtgeraakte katten weer sneller en vaker kunnen herenigen met hun baasjes. Dat juichen we toe. Ik denk ook dat dit wat verlichting gaat geven. We zijn uiteraard benieuwd om te horen wat de status hier nu precies van is en hoe we de baasjes gaan informeren dat ze moeten gaan chippen. Dan kort nog even terug naar het afstammingsbewijs. Ik zou u willen verzoeken ons op de hoogte te houden van de invoering hiervan, eventueel met een termijn daaraan gekoppeld. Ik zou u ook willen verzoeken ons te informeren als u het diagnoseregistratiesysteem wilt gaan gebruiken. Tot slot, voorzitter. De VVD wil gewoon dat dierenzorg betaalbaar blijft. We willen geen doorgeslagen regulering, maar wel transparantie in de tarieven. We vinden dat we als Nederland de erfelijke afwijkingen en rashondenproblematiek serieus moeten nemen. Daarom willen we graag werken met dat keurmerk, zodat we baasjes kunnen beschermen en hoge kosten en dierenleed kunnen voorkomen. Dank u.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Kunt u dan ook zeggen wanneer u hierop terugkomt? Ik denk wel dat het belangrijk is dat we aardig snel op de hoogte zijn, omdat we het in 2026 gaan invoeren.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Ik had wat betreft het afstammingsbewijs ook nog specifiek gevraagd naar het diagnoseregistratiesysteem. Mag ik aannemen dat u ook in de brief vermeldt of u dat gaat gebruiken of wat uw wensen daaromtrent zijn? Ik denk dat het ook goed is voor de sector.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Volgens mij was dat in relatie tot het afstammingsbewijs, waarvoor u bezig bent om dat helemaal in kaart te brengen.

Mevrouw Van Groningen (VVD): Nou, ik heb niet zozeer iets gemist, maar ik heb nog een aanvulling. Het ging inderdaad over bijtincidenten, maar ik had gevraagd of het diagnoseregistratiesysteem daarin kan worden meegenomen. Dat is ook toegezegd. Ik zie instemmend geknik.