Amendement van het lid Sneller over het beperken van de toepassing van voorlopige hechtenis

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 327Vaststelling van het nieuwe Wetboek vanStrafvordering (Wetboek van Strafvordering)Nr. 12 AMENDEMENT VAN HET LID SNELLEROntvangen 19 december 2024 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:IIn artikel 2.5.21, tweede lid, wordt na «waaruit blijkt» ingevoegd «datvoldaan is aan de voorwaarden, gesteld in artikel 2.5.27, lid 01, en» enwordt «artikel 2.5.27, eerste lid,» vervangen door «het eerste lid van datartikel».IIVoor artikel 2.5.27, eerste lid, wordt een lid ingevoegd, luidende:01. Er vindt geen bevel tot voorlopige hechtenis plaats, tenzij:a. dit bevel strikt noodzakelijk is;b. er geen minder ingrijpende alternatieven zijn om hetzelfde doel tebereiken; enc. rekening is gehouden met de specifieke omstandigheden van hetgeval.Toelichting De toepassing van voorlopige hechtenis in Nederland krijgt zowelnationale als internationale kritiek.1 Het wordt te vaak en te gemakkelijktoegepast, terwijl alternatieven middels de schorsing onder voorwaardenonvoldoende benut worden (gedragsinterventies, huisarrest, contact-verbod, borgsom, elektrisch toezicht). Uit onderzoek van de EuropeseCommissie blijkt dat een derde van de Nederlandse gevangenispopulatiein voorlopige hechtenis zit, aanzienlijk meer dan het Europese gemiddeldevan 25%.2 Vaak blijkt voorlopige hechtenis achteraf onnodig, te herleidenuit het aantal toegekende schadevergoedingen aan ex-verdachten ter1Memorie van toelichting, pagina 416 en 4172Bijlage bij Groenboek over detentie, Europese Commissie, 2011https://www.eerstekamer.nl/eu/edossier/e110030_groenboek_over_de kst-36327-12ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 327, nr. 121 compensatie van de onrechtmatig doorgebrachte tijd in voorarrest.3 Netals voor reguliere korte detenties geldt voor korte detenties in het kadervan voorlopige hechtenis dat deze detentieschade veroorzaken en datrecidivecijfers na detentie hoog liggen.4 De indiener onderschrijft derhalvede ambities van de regering om tegemoet te komen aan de kritiek. Net alsde Afdeling advisering van de Raad van State5 vraagt indiener zich echteraf of het nu voorliggende voorstel voldoende effectief is om deze ambitieswaar te maken en stelt zich daarom het voorliggende amendement voor.Met dit amendement beoogt de indiener een betere inbedding vanalternatieven voor voorlopige hechtenis, in lijn met de ultimumremedium-gedachte. Dit adresseert de kritiek dat voorlopige hechtenis inNederland te vaak en te gemakkelijk wordt toegepast, terwijl alternatievenrelatief weinig worden benut. Zoals de Afdeling advisering van de Raadvan State in haar advies benadrukt, volgt de verplichting voor rechters omaltijd te onderzoeken of schorsing van voorlopige hechtenis mogelijk is,reeds uit de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van deMens (EHRM). Derhalve komt de voorgestelde wettelijke regeling dekritiek onvoldoende tegemoet. Om dit te verbeteren worden aanbeve-lingen 14 en 15 van de Europese Commissie (C(2022) 8987)6, waarin wordtgesteld dat voorlopige hechtenis als ultimum remedium moet gelden endat een minder ingrijpend alternatief wordt gekozen waar mogelijk,expliciet in de wet opgenomen.Sneller3Algemene Rekenkamer, Voorarrest: verdachten in de cel; Een kwantitatieve analyse vaninverzekeringstelling en voorlopige hechtenis, Kamerstukken II 2017/18, 29 279, nr. 3974WODC onderzoek «korte detenties nader bekeken» https://open.overheid.nl/documenten/ronl-549ce973-4633-4450-8093-ca69771811f7/pdf5Advies Afdeling advisering Raad van State en Nader rapport, p. 1356https://op.europa.eu/nl/publication-detail/-/publication/0659fe44-c9e8-11ed-a05c-01aa75ed71a1Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 327, nr. 122