Toezegging gedaan tijdens het commissiedebat Publieke Gezondheidszorg van 10 september 2025, over gesprek met Dokters van de Wereld over abortuszorg voor onverzekerde vrouwen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 793Preventief gezondheidsbeleid32 279Zorg rond zwangerschap en geboorteNr. 874 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 november 2025In het commissiedebat Publieke Gezondheidszorg op 10 september 2025(Kamerstuk 32 793, nr. 856) heb ik in reactie op vragen van het KamerlidDobbe (SP) toegezegd1 in gesprek te gaan met Dokters van de Wereldover abortuszorg voor onverzekerde vrouwen. In Nederland isabortuszorg gratis voor verzekerden onder de Wet lanbdurige zorg (Wlz);in principe iedereen die in Nederland woont of werkt. Voor degenen dieniet onder de Wlz vallen, zoals ongedocumenteerden, geldt in de regel datde kosten van abortuszorg niet worden vergoed. Voor klinieken is er demogelijkheid hun financiële reserves (opgebouwd uit subsidie) tegebruiken voor de bekostiging van abortuszorg aan vrouwen die daar nietvoor verzekerd zijn en dit zelf niet kunnen betalen.Inmiddels heeft het Ministerie van VWS Dokters van de Wereld gesprokenover hoe de toegang tot abortuszorg voor deze vrouwen in de praktijkuitpakt. Hieronder volgt een korte terugkoppeling van dat gesprek. Ikbeschouw mijn toezegging hiermee als afgedaan.Dokters van de Wereld is op dit onderwerp momenteel landelijk, maarvooral in de regio Amsterdam, actief. Daar leiden zij op jaarbasis enkeletientallen ongewenst zwangere vrouwen die geen toegang hebbengevonden of barrières ervaren naar een abortuskliniek. Dokters van deWereld geeft aan dat hun hulpverleners via verschillende wegen incontact komen met onverzekerden, maar dat er ook een groep is dieonzichtbaar blijft. Het vinden van de weg naar zorg- en hulpverlening voordeze mensen ziet de organisatie als de grootste uitdaging. De vrouwen dieDokters van de Wereld wel bereiken, hebben uiteenlopende achter-gronden. Vaak gaat het om ongedocumenteerde arbeidsmigranten ofEU-ingezetenen die soms al vele jaren «zwart» in Nederland werken, ofom internationale studenten. Slechts zelden gaat het om vrouwen die uiteen asielprocedure komen. Wat verder opvalt is dat ongedocumenteerde1TZ202509-095 kst-32793-874ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8741 vrouwen die abortuszorg nodig hebben relatief vaak al behoorlijk vergevorderd zijn in de zwangerschap (tweede trimester).Dokters van de Wereld heeft goede banden met een aantal klinieken, envindt uiteindelijk altijd een kliniek die de vrouw kosteloos of tegen eensymbolisch bedrag alsnog kan helpen. Soms komt het voor dat een kliniekhiervoor op een bepaald moment geen ruimte heeft. In dat geval wordtdoorgezocht naar een andere kliniek, zodat de vrouw alsnog geholpenwordt. De gemeente Amsterdam heeft op verzoek van de gemeenteraaden na overleg met abortusklinieken een extra noodfonds ingesteld waarabortusklinieken een beroep op kunnen doen om de kosten van eenabortus vergoed te krijgen.Kamerlid Dobbe vroeg zich af of de buffers van abortusklinieken wel zijnbedoeld voor abortus voor onverzekerden. Ook vroeg zij zich af of debuffers toereikend zijn.De buffers (egalisatiereserves) die klinieken vanuit subsidie mogenopbouwen, zijn bedoeld om financiële tegenslagen op te vangen, maarkunnen ook gebruikt worden om behandelingen voor onverzekerden tebekostigen2. Uit de financiële analyse die in 2024 is gedaan in het kadervan de evaluatie van de Subsidieregeling abortusklinieken, bleek dat detarieven voor abortuszorg toereikend zijn voor het overgrote deel van deklinieken3. Het merendeel van de abortusklinieken haalt een positiefresultaat en beschikt over financiële reserves. Die reserves kunnen zoalsgezegd ook aangesproken worden om zorg voor niet-Wlz verzekerdevrouwen te bekostigen.Ik ben dankbaar voor de waardevolle hulp die Dokters van de Wereld biedtaan deze groep vrouwen, met name door ze te begeleiden naar de zorgdie ze nodig hebben.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.Z.C.M. Tielen2Kamerstukken II, 2018/19, nr. 19973Kamerstukken II, 2024/25, 29 214 nr. 108Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8742