Energie-efficiëntieregeling visserij en steunmaatregel conflict in het Midden-Oosten

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-32Landbouw- en Visserijraad23 432De situatie in het Midden-Oosten36 933Noodpakket energie, mobiliteit en economieNr. 1795 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 mei 2026In de brief van 20 april jl. heeft het kabinet uw Kamer geïnformeerd overhet maatregelenpakket gericht op het weerbaar maken van burgers enbedrijven voor de energieschok in verband met het conflict in hetMidden-Oosten (Kamerstuk 36 933, nr. 1). Met deze brief informeer ik uwKamer verder over de maatregelen voor de visserijsector.Het conflict in het Midden-Oosten leidt wereldwijd tot hogere energie-prijzen. Dit heeft economische effecten op de visserij. Daardoor is hetrealiseren van een positief bedrijfsresultaat momenteel erg lastig(Kamerstuk 36 933, nr. 1). Aangezien de visserij onlosmakelijk verbondenis met Nederland, vind ik het belangrijk om de sector te ondersteunen bijhet verminderen van brandstofverbruik en zo de sector minder vatbaar temaken voor hoge energiekosten. Enerzijds zal ik dit doen met deopenstelling van een energie-efficiëntieregeling voor de visserijsector- enschelpdiersector. Anderzijds met een steunmaatregel om de eerste directegevolgen van de huidige gestegen prijzen te beperken en zo de periodetot de openstelling van de energie-efficiëntieregeling te overbruggen.Energie-efficiëntieregelingDe energie-efficiëntie regeling is bedoeld om eigenaren van vissersvaar-tuigen te ondersteunen bij brandstofbesparing. De doelgroep van dezeregeling zijn de vaartuigen actief in de garnalen- en platvisvisserij (budget€ 25 mln. dit jaar), maar ook de schelpdiervisserij (budget € 10 mln.verspreid over drie jaar). Zoals in de Kamerbrief aangaande de Landbouw-en Visserijraad (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1763) aangekondigd, komt hetkabinet met een subsidiemodule voor de schelpdiersector die wordtopengesteld in 2026 (€ 2 mln.), 2027 (€ 3,3 mln.) en 2028 (€ 4,7 mln.),gefinancierd met middelen vanuit het Regeerprogramma van het vorigekabinet. Er is bewust gekozen voor drie openstellingen, in plaats van éénopenstelling voor het volledige budget, op basis van gesprekken met desector. De schelpdiervisserijmodule die gepland staat voor dit jaar met kst-21501-32-1795ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-32, nr. 17951 een budget van € 2 mln. wordt gecombineerd met de eerder aangekon-digde € 25 mln. voor onder meer de garnalen- en platvisvisserij(Kamerstuk 36 933, nr. 1). De energie-efficiëntieregeling stel ik naarverwachting eind september open. De regeling zal in opzet vergelijkbaarzijn met de energie-efficiëntieregeling die in 2023 is opengesteld(Kamerstuk 21 501-32, nr. 1559 en Stcrt. 2023, 18779).Steunmaatregelen gestegen bedrijfskostenHet conflict in het Midden-Oosten heeft ervoor gezorgd dat wereldwijd deolieprijzen significant zijn gestegen. Diverse sectoren voelen de effectenvan deze stijging. Ook de visserij wordt hierdoor hard geraakt. Een deelvan de visserijsector vaart niet uit en realiseert geen inkomsten. Het deeldat wel uitvaart doet dit met kleine marges, of vaart uit wetend dat zeverlies zullen lijden.In de Kamerbrief «Acties Weerbaarheid Energieschok» (Kamerstuk 36 933,nr. 1) heeft het kabinet al generieke maatregelen voorgesteld. Zoals in diebrief is aangegeven heeft het Kabinet oog voor de economische effectendoor de gestegen energieprijzen voor de visserij. Daarom zal ik de visserijondersteunen in hun gestegen bedrijfskosten. Daarbij zal ik, in navolgingvan de motie Flach c.s. (Kamerstuk 23 432, nr. 713), gebruik maken van hetEuropean Maritime, Fisheries and Aquaculture Fund (hierna: EMFAF). DeEuropese Commissie (hierna: Commissie) heeft op 16 april jl. eenuitvoeringshandeling gepubliceerd waarmee zij het crisismechanismeonder het EMFAF heeft geactiveerd. Met de uitvoeringshandeling kunnenlidstaten steun verschaffen aan hun visserijsectoren met middelen uit hetEMFAF.Nederland is voornemens onder het EMFAF € 13,5 mln. beschik-baar te stellen voor een dergelijke steunmaatregel. De middelen zijn voor70% gefinancierd door de EU en de overige 30% door Nederland. Desteun kan echter niet onvoorwaardelijk worden verschaft. Zo mag eronder het crisismechanisme enkel steun worden verleend voor gederfdeinkomsten en gestegen kosten. De steun die ik de visserijsector zal bieden,zal dan ook binnen deze kaders moeten passen. Dit vraagt zorgvuldigeafstemming, omdat als de steun niet rechtmatig wordt verleend, de steunteruggevorderd zal moeten worden bij de ontvangers.Ik zal in de steunmaatregel conform de eerdere brief van het kabinetfocussen op de gestegen bedrijfskosten. Dat is ook in lijn met de in 2023opengestelde regeling «Overbrugging voor de visserij» (Kamerstuk21 501-32, nr. 1520 en Stcrt. 2023, 8218), die zich ook richtte op gestegenbedrijfskosten. Dit keer wordt echter geen gebruik gemaakt van dede-minimisverordening voor de visserij- en aquacultuursector (Veror-dening (EU) nr. 717/2014), omdat er nu Europese middelen beschikbaarzijn voor een regeling. Dit betekent ook dat er niet een uniform bedrag peronderneming zal worden verstrekt. Er zal een berekening worden gemaaktvan de gestegen kosten per onderneming en hierop zal de steun wordenbepaald. De regeling zal met terugwerkende kracht betrekking hebben opde periode vanaf het ingaan van het conflict in het Midden-Oosten(28 februari 2026) tot en met de openstelling van de energie-efficiëntie-regeling.De steunmaatregel zal niet zien op het compenseren van het inkomsten-verlies als gevolg van het stilliggen van vissersvaartuigen. Dit is op basisvan de EMFAF-verordening uitgesloten. Ik zal de Kamer op een latermoment nader informeren over de verdere uitwerking van de regeling.We werken deze regeling met spoed uit in overleg met de sector.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,S.P.A. ErkensTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-32, nr. 17952