Tiende Voortgangsrapportage Natuur

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 576NatuurbeleidNr. 416 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 december 2024Hierbij bied ik u, na afstemming met de provincies, de tiende Voortgangs-rapportage Natuur (VRN) aan. In de VRN rapporteren provincies en Rijkjaarlijks gezamenlijk over de resultaten van het natuurbeleid. In dezetiende VRN rapporteren we over het jaar 2023. In de VRN staat voort-gangsinformatie over zowel het naar provincies gedecentraliseerdenatuurbeleid, zoals overeengekomen in het Natuurpact in 2013, als overonderdelen van het natuurbeleid waarvoor het Rijk (gedeeltelijk) verant-woordelijk is.Natuurnetwerk NederlandIn 2023 hebben de provincies, blijkens deze VRN, 1.968 hectare nieuwenatuur ingericht ten behoeve van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Intotaal is van de in het Natuurpact afgesproken ambitie van (minimaal)80.000 hectare inmiddels 50.480 hectare (63%) ingericht. Op grond vandeze VRN verwachten de provincies een restantopgave van ongeveer10.000 hectare na 2027. Ondanks dat werken provincies onverkort dooraan het realiseren van het NNN.Agrarisch natuur-en landschapsbeheer (ANLb)Uit de VRN blijkt dat de oppervlakte waarop subsidie voor AgrarischNatuur-en Landschapsbeheer (ANLb) wordt verstrekt in 2023 met circa12.000 hectare is toegenomen. In totaal is hiermee 116.754 hectare inbeheer voor ANLb; dat is 6,5% van het totale areaal landbouwgrond. Zoalsbekend heeft het kabinet in het hoofdlijnenakkoord een structurele impulsvan € 500 miljoen voor agrarisch natuurbeheer ingeboekt. De bestedingvan deze middelen zal in samenspraak met provincies, gebiedscollec-tieven en andere betrokken partijen worden uitgewerkt. Uw Kamer wordthierover in een separate brief nader geïnformeerd. kst-33576-416ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4161 NatuurkwaliteitJaarlijks bekijken we in samenspraak met de leveranciers van deinformatie over natuurkwaliteit welke indicatoren kunnen wordengeactualiseerd. In deze VRN zijn voor het onderdeel natuurkwaliteit bijtwee van de acht indicatoren (in beeld gebracht op verzoek van uwKamer) nieuwe data beschikbaar gekomen: de trend Habitat-en Vogelricht-lijnsoorten (indicator 3) en de trend alle soorten (indicator 4). De updatevan indicator 3 toont dat de meerderheid van de Habitatrichtlijnsoorteneen toenemende of stabiele trend heeft. Een kleiner deel gaat achteruit.De update van indicator 4 laat zien dat van de 376 soorten die in deindicator zijn opgenomen ten opzichte van de vorige voortgangsrap-portage meer soorten vooruitgaan (179) dan achteruit (152). Voorallibellen, amfibieën en zoogdieren namen toe. Onder meer dagvlindersgingen achteruit. De overige 45 soorten blijven stabiel of kennen eenonzekere trend.Toezeggingen aan uw KamerIk maak van de aanbieding van deze VRN graag gebruik om in te gaan optwee toezeggingen van mijn voorganger aan uw Kamer. Bij de voorbe-reiding van de behandeling van de LNV-begroting 2024 (Kamerstuk 36 410XIV, nr. 19) heeft uw Kamer gevraagd hoeveel hectare bestaande natuur inhet Natuurnetwerk Nederland (NNN) de afgelopen jaren aangepast enveranderd en welk type natuur ervan is gemaakt. Zoals aangekondigd hebik met de provincies besproken of en op welke wijze deze gegevenskunnen worden geleverd. Hieruit is gebleken dat dit soort veranderingenniet systematisch worden bijgehouden en geregistreerd; ik kan hier danook geen uitputtend overzicht van geven.Aanpassingen of veranderingen van bestaande natuurtypen dooringrepen of beheermaatregelen komen volgens de provincies nietgrootschalig voor en als ze voorkomen dan alleen in het kader vanecosysteemherstel van natuurgebieden voor het behalen van Europesedoelen. Dergelijke veranderingen zijn altijd voorzien van een zorgvuldigeecologische onderbouwing en worden uiteraard altijd getoetst aan denatuurwetgeving. Een voorbeeld hiervan is het terugbrengen vanverstuiving in de Schoorlse duinen door het gericht kappen van bomen.Ook bij exotenbeheer of het creëren van pioniermilieus, door hetterugzetten van de successie, kan ter plekke bestaande natuur een andernatuurtype worden. Het omgekeerde komt ook voor: nieuwe bosuitbrei-ding in het NNN vanuit de Landelijke Bossenstrategie kan tevens eenander natuurtype tot gevolg hebben.De toenmalige Minister voor Natuur en Stikstof heeft in februari 2023 inantwoord op schriftelijke vragen van het lid Vestering (PvdD) (AanhangselHandelingen II 2022/23, nr. 1627) de Tweede Kamer toegezegd om deprovincies te vragen naar hun beleid ten aanzien van het verbinden vannatuurgebieden en het opheffen van ecologische knelpunten. Over hetalgemeen hebben provincies gerealiseerde delen van ecologischeverbindingen opgenomen in het NNN en geven (vaak met eigenmiddelen) invulling aan ontsnippering van het NNN, bijvoorbeeld doorhet financieren van ecologische verbindingen via gemeenten (drogeverbindingen) en waterschappen (natte verbindingen), en door hetoplossen van ecologische knelpunten bij provinciale infrastructuur.VooruitblikHet kabinet heeft in het hoofdlijnenakkoord en in het regeerprogrammaaangekondigd te willen sturen op de instandhouding van belangrijkeTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4162 natuur, gericht op een hoofdstructuur van robuuste natuurgebieden. Ookis daarin de ambitie uitgesproken om in het natuurbeleid de daadwerke-lijke staat van de natuur leidend te laten zijn. Het kabinet stelt hiervoor ookaanvullende middelen beschikbaar. Er komt structureel € 500 miljoenextra beschikbaar voor agrarisch natuurbeheer, mede gericht op hetrealiseren van doelen op het gebied van natuur, water en klimaat.Daarnaast is er eenmalig € 5 miljard beschikbaar, waarvan, zoals vermeldin het regeerprogramma, een deel ten goede zal komen aan het natuur-beleid. Ten slotte is er in de ontwerp-LVVN-begroting voor 2025 die aanuw Kamer is voorgelegd, € 40 miljoen beschikbaar voor maatregelen opde korte termijn, waaronder € 8 miljoen voor natuurmonitoring.Uw Kamer is via separate brieven over de verdere uitwerking van dezeambities en investeringen geïnformeerd. Ik ben erg gemotiveerd omsamen met de provincies en andere betrokken partijen bij het natuur-beleid werk te maken van een mooie en robuuste natuur, die verbonden ismet onze dagelijkse woon-, werk- en leefomgeving.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. RummenieTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4163