Reactie op het verzoek van het lid Smitskam, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 19 september 2024, over incidenten met strafadvocaten

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 753Rechtsbijstand29 279Rechtsstaat en RechtsordeNr. 291 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 oktober 2024Het lid Helder (BBB) verzocht om een brief over het bericht «Pak eindelijkfoute advocaten aan», zoals op 18 september 2024 is gepubliceerd doorde Telegraaf. Aangegeven werd dat de incidenten rond strafadvocatenzich opstapelen en dat de Nederlandse orde van advocaten onvoldoendein staat lijkt om wangedrag tegen te gaan. Met dit schrijven voldoe ik aandat verzoek.Laat ik voorop stellen dat het merendeel van de advocaten integer is enbelangrijk werk verricht in onze democratische rechtsstaat. Helaas zijn er,zoals in elke beroepsgroep het geval is, ook advocaten die zich nietgedragen zoals een behoorlijk advocaat betaamt. Hier kijk ik niet voorweg.Op dit moment staat de advocatuur onder toezicht van de 11 lokaledekens, advocaat-bestuurders van de lokale orde van advocaten (artikel45a Advocatenwet). Naast het houden van toezicht biedt de Advocatenwetde lokale deken een aantal voorzieningen om in te grijpen bij de beroep-suitoefening van een advocaat mocht daar aanleiding toe zijn. Zo kan delokale deken de tuchtrechter verzoeken tot het spoedshalve schorsen vande advocaat of het treffen van een voorlopige voorziening (artikel 60abAdvocatenwet). Deze mogelijkheid is bedoeld voor gevallen waarin dedeken acuut moet ingrijpen om te voorkomen dat er schade ontstaat doorhet handelen van de advocaat en niet kan worden afgewacht totdat eenverzoek tot definitieve schorsing of schrapping inhoudelijk is behandeld.Verder kan de lokale deken een verzoek tot schorsen doen of het treffenvoorlopige voorziening bij onbehoorlijke praktijkuitoefening (artikel 60bAdvocatenwet). Die schorsing is bedoeld voor de advocaat «die tijdelijk ofblijvend geen blijk geeft zijn praktijk behoorlijk uit te kunnen oefenen», enkan voor onbepaalde tijd gelden. De lokale deken kan bovendien devoorzitter van de raad van discipline verzoeken tot het instellen van eenonderzoek naar de toestand waarin de praktijk van een advocaat zichbevindt (artikel 60c, eerste lid, Advocatenwet). Het doen van een verzoek kst-31753-291ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 753, nr. 2911 tot het treffen van een voorlopige voorziening tijdens het onderzoekbehoort daarbij tot de mogelijkheden (artikel 60f Advocatenwet).In de in de column genoemde casus heeft de lokale deken een verzoekex artikel 60ab Advocatenwet gedaan bij de tuchtrechter.1 De tuchtrechterheeft beslist tot bepaalde maatregel. Het stelsel van toezicht en tuchtrechtheeft in deze individuele casus z’n werking gehad.Desondanks werk ik, zoals eerder aangegeven, aan de professionaliseringen versterking van het toezicht op de advocatuur. De toezichttaak uitartikel 45a Advocatenwet verplaats ik naar een nieuw op te richtenOnafhankelijke Toezichthouder Advocatuur (OTA). Deze toezichthouder zaltoezicht uitoefenen en handhaven op alle in Nederland ingeschrevenadvocaten, onafhankelijk van zowel de overheid als de beroepsgroep. Ikinformeer uw Kamer begin volgend jaar over het vervolg.2Daarnaast tref ik maatregelen om enerzijds voortgezet crimineel handelenvanuit berechting en detentie tegen te gaan, en anderzijds om advocatendie te maken krijgen met ondermijnende criminaliteit te beschermen.3 Demaatregelen die mede betrekking hebben op advocaten zijn het houdenvan visueel toezicht op gesprekken tussen een advocaat en de gedeti-neerde die zich bevindt in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) of op eenAfdeling Intensief Toezicht (AIT). Deze groep gedetineerden magbovendien met maximaal twee rechtsbijstandverleners vertrouwelijkcontact onderhouden.Samen met de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) en de NationaalCoördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) werk ik bovendienaan het vergroten van de veiligheid en weerbaarheid van de advocatuur.De NOvA heeft mede met subsidie van het departement diverse preven-tieve maatregelen genomen, waaronder het organiseren van weerbaar-heidstrainingen. De weerbaarheidstrainingen zijn beschikbaar voor alleadvocaten. Daarnaast zijn er ook speciale weerbaarheidstrainingen gerichtop advocaten die cliënten in de EBI of op de AIT bijstaan. Eind 2021 heeftde NOvA een eigen Taskforce bescherming tegen ondermijning ingesteld.Hiermee wil de NOvA de rechtsstaat versterken, bewustwording vanrisico’s die met de beroepsuitoefening kunnen samenhangen vergroten ende weerbaarheid en veiligheid van advocaten vergroten. Verder wordenobjectscans voor advocatenkantoren aangeboden, bestaat demogelijkheid van een noodknop voor direct contact met politie en hetopzetten van een noodtelefoon. Mede door de samenwerking tussen deverschillende partijen, waaronder ook de opsporingsinstanties, en degetroffen maatregelen, komen signalen sneller op de juiste plek terecht.Hierdoor kan er adequaat worden gehandeld en indien nodig kunnen ookdirect maatregelen worden genomen. Ook heeft de NOvA vertrouwensad-vocaten in het leven geroepen.Advocaten die vrezen hun onafhankelijkheid te verliezen, omdat zebijvoorbeeld te maken krijgen met ondermijnende criminaliteit, kunnenbellen met de NOvA Vertrouwensadvocaat. De Vertrouwensadvocaat is1Zie Raad van discipline Den Haag 1 oktober 2024, ECLI:NL:TADRSGR:2024:1632Kamerstukken II, 31 753, nr. 289 (2024, 9 september).3De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en ik hebben uw Kamer in de Nota naaraanleiding van het verslag, betreft de Wijziging van het voorstel van wet houdende wijzigingvan de Penitentiaire beginselenwet in verband met aanvullende maatregelen tegen georgani-seerde criminaliteit tijdens detentie, d.d. 3 oktober jl. uitgebreid geïnformeerd over welkemaatregelen getroffen worden om te voorkomen dat advocaten misbruik maken van hunbijzondere positie. Zie Kamerstukken II, 36 583, nr. 6 (2024, 3 oktober), zie met name pagina 19en 20.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 753, nr. 2912 een ervaren vakgenoot die aan de hand van expertise, opleiding enervaringen kan meedenken over mogelijke vervolgstappen en praktischetips kan geven. Bovenal biedt de Vertrouwensadvocaat een luisterend oor.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. StruyckenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 753, nr. 2913