Aanpassingen beleid OM opvolging moties en interne instructies OM strafbeschikking

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 279Rechtsstaat en RechtsordeNr. 930 BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VANJUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 april 2025Mede met het oog op het debat met uw Kamer op 8 april aanstaande overde verruiming van de toepassing van de strafbeschikking gaan wij in dezebrief in op enkele relevante ontwikkelingen. Hieronder lichten wij eenrecent besluit van het Openbaar Ministerie (OM) toe om enkele aanpas-singen aan te brengen bij de toepassing van de verruiming van destrafbeschikking bij veelvoorkomende vermogenscriminaliteit. Daarnalichten wij toe hoe wij opvolging gaan geven aan drie moties die u overdit onderwerp heeft aangenomen. Als laatste reageren wij op uw verzoekom inzage te geven in interne aanwijzingen en richtlijnen van het OMinzake het instrument van de strafbeschikking.Voordat wij dat doen, willen wij het volgende graag benadrukken. Het OMmaakt sinds 2008 gebruik van de strafbeschikking. Hiervoor heeft uwKamer een wet aangenomen die het OM de bevoegdheid geeft om bijsommige relatief lichtere misdrijven een strafbeschikking op te leggen.Het OM opereert zelfstandig en onafhankelijk binnen de wettelijke kadersen moet dit ook blijven doen. De strafrechtketen staat onder druk,waardoor bijvoorbeeld de doorlooptijden te lang zijn en er maar beperktruimte is om zaken via de rechter af te doen. Het OM wil met behulp vande strafbeschikking de doorlooptijden verbeteren en juist meer crimina-liteit aanpakken. Wij ondersteunen dat doel volledig: met de strafbe-schikking zorgen we ervoor dat criminaliteit niet onbestraft blijft.Aanpassingen beleid OMMede naar aanleiding van de gestelde vragen tijdens de door u georgani-seerde ronde tafel op 26 maart jl. heeft het College van procureurs-generaal besloten enkele aanpassingen aan te brengen ten aanzien van deverruiming van de toepassing van de strafbeschikking. Het OM heeft overde aanpassingen in het beleid vandaag een nieuwsbericht op zijn websitegeplaatst. Met de aanpassingen geeft het OM aan bereid te zijn teluisteren naar kritische signalen vanuit de politiek en ketenpartners. Wij kst-29279-930ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 279, nr. 9301 ondersteunen deze aanpak van het OM. Wij hechten er wel aan tebenadrukken dat het belangrijk is dat het OM zelfstandig en onafhankelijkzijn werk moet kunnen doen. Dit betekent dat de politiek zo veel mogelijkop afstand moet blijven, niet alleen wat vervolging in individuele zakenbetreft maar ook waar het gaat om het algemene vervolgingsbeleid.In de werkinstructie van 1 februari jl. kondigde het OM aan om later in ditjaar de inzet van de strafbeschikking verder uit te breiden. Het Collegeheeft besloten te wachten met nieuwe tijdelijke instructies die detoepassing van de strafbeschikking verder verruimen. Het College wileerst de resultaten bezien van de huidige instructie – de «Tijdelijkeinstructie intensivering strafbeschikking» – en de mate waarin dezebijdraagt aan de ontlasting van de strafrechtketen. Ook wil het College deresultaten van het WODC-onderzoek naar de strafbeschikking afwachten,evenals het vervolgonderzoek dat de procureur-generaal bij de Hoge Raadnaar de strafbeschikking heeft aangekondigd. In dat vervolgonderzoek zalaandacht worden besteed aan de vorm, inhoud en implicaties van derecente beleidswijziging van het OM.De nieuwe werkinstructie van februari jl. maakte het mogelijk om bijveelvoorkomende vermogensdelicten die worden gepleegd doorasielzoekers en illegale vreemdelingen een strafbeschikking op te leggen.Waar het College van mening was dat het opleggen van een strafbe-schikking aan illegale vreemdelingen en asielzoekers zou leiden tot meerbestraffingen, zou het de indruk kunnen wekken dat zij er lichter doorzouden worden bestraft. Het College ziet er om deze reden van af omillegale vreemdelingen en asielzoekers onder de tijdelijke instructie telaten vallen.Naast deze twee wijzigingen zal het OM in samenspraak met Slachtof-ferhulp Nederland de positie van het slachtoffer ten aanzien van destrafbeschikking versterken en zal het OM de informatieverstrekkingrichting de verdachten optimaliseren.Opvolging motiesOp 25 maart 2025 heeft uw Kamer drie moties aangenomen die zichrichten op de toepassing van de strafbeschikking.De eerste motie van het lid Koops (NSC) richt zich op het wettelijkverankeren dat er geen strafbeschikking mag worden uitgevaardigd ingevallen waarin een taakstrafverbod geldt.1 Aan deze motie zal uitvoeringworden gegeven in het wetsvoorstel over de uitbreiding van het taakstraf-verbod, zoals dat in het regeerprogramma is aangekondigd. Het streven isom dat wetsvoorstel in de zomer van dit jaar in consultatie te brengen.De tweede motie van het lid Koops ziet op de verbetering van deschriftelijke informatie die het OM verstrekt aan ontvangers van eenstrafbeschikking ten aanzien van de rechten en positie van betrokkene.2Het College van procureurs-generaal heeft, zoals hiervoor toegelicht, onslaten weten de informatieverstrekking richting de verdachten te zullenoptimaliseren conform het gestelde in de motie. Het OM zal hieroveroverleg voeren met onder andere de Nederlandse Orde van Advocaten.Voor wat betreft de verbetering van de rechtsbescherming verwijzen wij uverder naar onze brief van 25 maart jongstleden waarin wij reageren op1Kamerstukken II, 2024–2025, 36 327, nr. 69.2Kamerstukken II, 2024–2025, 36 327, nr. 68.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 279, nr. 9302 het verzoek van het lid Omtzigt (NSC) om een toelichting op het nieuwebeleid van het OM.3De derde motie van het lid Eerdmans (JA21) betreft een verzoek aan hetkabinet om asielzoekers die misdrijven plegen uit te zonderen van denieuwe werkwijze van het Openbaar Ministerie om de strafbeschikkingvaker toe te passen.4 Zoals hiervoor is toegelicht heeft het Collegebesloten dat de instructie niet meer van toepassing is op asielzoekers enillegale vreemdelingen.Verzoek om inzage interne instructies strafbeschikkingIn uw brief van 27 maart 2025 verzoekt u de Minister van JenV inzage tegeven in de interne richtlijnen en aanwijzingen betreffende het instrumentvan de strafbeschikking. De aanwijzingen en richtlijnen van het Collegeworden gepubliceerd in de Staatscourant en zijn te raadplegen viahttps://www.om.nl/onderwerpen/beleidsregels. Instructies hebben geenexterne werking.Het OM heeft de Minister van Justitie en Veiligheid laten weten dat ernaast de Tijdelijke instructie intensivering strafbeschikking bij veelvoorko-mende vermogensdelicten geen andere instructies, richtlijnen ofaanwijzingen zijn over strafbeschikkingen die niet openbaar zijn gemaakt.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. Struycken3Kamerstukken II, 2024–2025, 29 279, nr. 929.4Kamerstukken II, 2024–2025, 24 587, nr. 1040.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 279, nr. 9303