Verlenging binnengrenscontroles

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202530 821Nationale VeiligheidNr. 273 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 april 2025Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee (KMar),conform artikel 25 van de Schengengrenscode1, binnengrenscontroles uitaan de landsgrenzen met België en Duitsland. Over de tijdelijke herin-voering van deze maatregel heb ik uw Kamer op 11 november 2024geïnformeerd.2 De Nederlandse binnengrenscontroles duren tot en met8 juni 2025. In lijn met de Schengengrenscode kunnen lidstaten, onder devoorwaarde dat de ernstige dreiging ten aanzien van de openbare orde ofbinnenlandse veiligheid langer voortduurt, deze tijdelijke maatregel metzes maanden verlengen. Het kabinet heeft het effect van de maatregel inacht genomen en besloten om het binnengrenstoezicht te verlengen tot9 december 2025.In deze brief informeer ik uw Kamer over de motivering van dit besluit. Inde bijlagen treft u de notificatie en begeleidende brief aan waarmee hetkabinet de Europese Commissie, de Raad, EU-lidstaten en het EuropeesParlement over de verlenging van de binnengrenscontroles informeert.Motivering besluit verlengingDe redenen voor Nederland om in december 2024 de binnengrenscon-troles in te voeren hadden betrekking op de impact van aanhoudendeirreguliere migratie, waaronder secundaire migratie, naar Nederland ende impact daarvan op de samenleving en in het bijzonder de migratie-keten. Het kabinet neemt daarom alle mogelijke maatregelen om tevoorkomen dat het migratiesysteem verder onder druk komt aangezien ditzou kunnen leiden tot een verhoogd gevaar voor de openbare orde.Over het algemeen genomen is de druk van irreguliere grensoverschrij-dingen aan de EU-buitengrenzen in 2024 met bijna 38 procent afgenomen1Schengengrenscode | EUR-Lex.2Kamerstuk 30 821, nr. 245. kst-30821-273ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2731 ten opzichte van 2023.3 Ondanks deze procentuele daling, blijft deabsolute druk van irreguliere grensoverschrijdingen in 2024 nog steedssignificant (ruim 238.000), en zorgt dit, ondanks hulp van bijvoorbeeld hetEU-agentschap Frontex, voor grote uitdagingen bij lidstaten wat betreftgrensbewaking, opvang en bestrijding van migratiecriminaliteit. Ook deasielinstroom in Nederland is in 2024 (circa 32.200) circa 16% gedaald tenopzichte van 2023 (circa 38.400). Deze daling van de asielinstroom zet zichdoor in 20254. Ondanks de daling van de druk van irreguliere migratie aande buitengrenzen en de asielinstroom in Nederland, blijft de druk op deopvang in Nederland hoog. Momenteel is de bezettingsgraad bij hetCOA 98%. Naast de opvang van asielzoekers, hebben gemeenten inNederland momenteel nog steeds te maken met de opvang van ruim120.000 Oekraïense ontheemden, waarvan de bezettingsgraad in degemeentelijke noodopvang 99,8% is.De resultaten van de eerste drie maanden binnengrenscontroles laten ziendat er aan meer vreemdelingen de toegang tot Nederland geweigerd isdan er vreemdelingen zijn overgedragen naar België en Duitsland ten tijdevan de Mobiel Toezicht Veiligheid-controles (MTV-controles). Bovendien iser nog steeds sprake van migratiecriminaliteit bij de binnengrenzen,waaronder documentenfraude en mensensmokkel. Voor meer resultatenover de eerste drie maanden van binnengrenscontroles, verwijs ik u naarmijn brief d.d. 21 maart jl.5 Hoewel irreguliere migratiestromen afhankelijkzijn van vele factoren, is het voorstelbaar dat binnengrenscontroles in deUnie een preventief effect kunnen hebben op migranten en mensensmok-kelaars en daarmee bijdragen aan de verplaatsing van (secundaire)migratiestromen.Uit bovenstaande volgt dat de belangrijkste redenen voor herinvoeringvan de binnengrenscontroles voortduren, waaronder de problemen die dedruk van irreguliere migratie en mensenmokkel veroorzaken in de keten,in het bijzonder het asielproces en de opvang. Deze problemen wordenverergerd door de gebrekkige werking van het Dublin-systeem.Gezien de voortdurende dreiging voor de openbare orde heeft het kabinetbesloten om de binnengrenscontroles, met zes maanden te verlengen.Deze grenscontroles zullen, net als in de afgelopen maanden, binnenbestaande capaciteit en middelen en informatie- en risicogestuurduitgevoerd door de KMar. Vreemdelingen die niet voldoen aan detoegangsvoorwaarden, zullen aan de binnengrens geweigerd worden.Hierbij is de inzet dat geweigerde vreemdelingen, zonder toepassing vangrensdetentie, zo snel mogelijk Nederland verlaten. Dit kan door devreemdelingen de gelegenheid te geven om Nederland zelf te verlaten ofover te dragen aan de autoriteiten van een buurland. Afhankelijk van deindividuele situatie kunnen vreemdelingen, die bijvoorbeeld een gevaarvormen voor de openbare orde, in lijn met nationale regelgeving invreemdelingenbewaring worden gezet. Personen die internationalebescherming willen, worden doorverwezen naar de Nederlandseasielprocedure. Personen die reeds in een andere lidstaat in Eurodac zijngeregistreerd, de zogenoemde Dublinclaimanten, worden in de regel,conform de Dublinprocedure overgedragen aan de verantwoordelijkelidstaat.3Het aantal irreguliere grensoverschrijdingen in januari en februari 2025 is circa 20% lager danin dezelfde periode een jaar ervoor.4Het aantal eerste asielaanvragen was in januari en februari 2025 circa 45 procent lager (3.197)dan in dezelfde periode een jaar ervoor (5.949).5Kamerstuk 30 821, nr. 267.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2732 De binnengrenscontroles bieden de mogelijkheid aan de KMar om decontroles flexibel en gericht uit te voeren. Het kabinet blijft onverminderdinzetten op maatregelen om het effect van grenscontroles op deeconomie, verkeersstromen, grenswerkers en de grensregio’s tebeperken.6 Ik hecht eraan te benadrukken dat de Nederlandse binnen-grenscontroles tot nu toe niet hebben geleid tot een noemenswaardigeverstoring van het grensverkeer.Daarnaast blijft het kabinet in gesprek met buurlanden België en Duitslandom de samenwerking, inclusief de overdracht van vreemdelingen, teverbeteren en te versterken. Ook draagt Nederland bij aan de bewakingvan de gezamenlijke buitengrenzen door capaciteit in te zetten in Frontexoperaties.Parallel aan deze maatregelen werkt het kabinet aan de versterking van dejuridische kaders van MTV-controles als onderdeel van het asielcrisis-pakket, waardoor de KMar in de toekomst meer flexibeler en effectieverMTV-controles kan uitvoeren. Daarbij onderzoekt het kabinet ook inhoeverre de KMar gebruik kan maken van vooraf verkregen informatie omde MTV-controles effectiever uit te voeren en de doorstroom vanpassagiers te faciliteren. Ik zal uw kamer voor het einde van het jaarinformeren over de versterking van de MTV-kaders.De Minister van Asiel en Migratie,M.H.M. Faber-van de Klashorst6Idem.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2733