Beleidsreactie op de signaalrapportage van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT): Afweging belang inzetbaarheid Defensie en gevolgen voor leefomgeving nodig

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 383Regelgeving Ruimtelijke Ordening en MilieuNr. 423 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 januari 2025Hierbij ontvangt u, mede namens de Staatssecretaris van Defensie, deSignaalrapportage Afweging belang inzetbaarheid Defensie en gevolgenvoor leefomgeving nodig van de Inspectie Leefomgeving en Transport(ILT). Daarnaast wordt een beleidsreactie op het Signaal gegeven.In bijgevoegde Signaalrapportage geeft ILT aan dat de vergunningen dieverleend zijn voor de milieubelastende activiteiten die Defensie uitvoert,verouderd zijn en dat de naleving van de vergunning door het Ministerievan Defensie tekortschiet. De ILT verwacht voorts dat de belasting op deleefomgeving en de overlast voor omwonenden verder zal toenemen doortoenemende geopolitieke spanningen en de daaruit voortvloeiende groeivan Defensieactiviteiten. De ILT concludeert dat er duidelijke politiekekeuzes nodig zijn om de gewenste balans te bepalen en te borgen tussende belangen van omwonenden, bescherming van de leefomgeving en hetuitvoeren van Defensieactiviteiten voor de nationale veiligheid.De ministeries van Defensie en IenW delen de overtuiging dat de borgingvan veiligheid alleen wordt bereikt met een integraal gedeeld verantwoor-delijkheidsgevoel en intrinsieke motivatie van alle betrokkenen. Defensieheeft verspreid over Nederland verschillende locaties waar tal vanmilitaire activiteiten plaatsvinden. De aanwezigheid en activiteiten vanDefensie door het hele land hebben invloed op de (lokale) leefomgeving.Daar horen actuele vergunningen en naleving van de gestelde eisen bij.De eerdere bemerkingen van ILT over de achterstanden zijn door Defensieerkend en hebben geresulteerd in een reorganisatie waardoor nu centraalgestuurd wordt op het uitvoeren van een verbeterplan, naast de inzet vaneen taskforce die zich richt op het zo snel mogelijk actualiseren van deverouderde vergunningen. Over de resultaten is regelmatig overlegtussen het Ministerie van Defensie en de ILT.Defensie is gehouden aan bestaande wet- en regelgeving. Tegelijkertijdstaat ook vast dat de verantwoordelijkheden en maatschappelijkeopgaven van Defensie niet vergelijkbaar zijn met andere sectoren inNederland. Nu Defensie door de noodzakelijke intensiveringen groeitvanwege de toegenomen geopolitieke dreiging, nemen ook de activiteiten kst-29383-423ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 383, nr. 4231 van Defensie in Nederland toe. Tegen de achtergrond van deze ontwikke-lingen zijn de in het Signaal benoemde politieke keuzes noodzakelijk.Twee initiatieven zijn hiertoe door Defensie reeds in gang gezet. Voor delange termijn is dat het Nationaal Programma Ruimte voor Defensiewaarvan de uitkomsten een plaats moeten krijgen in de Nota Ruimte.Later dit jaar zal het kabinet de afweging maken tussen de diversenationale opgaven die allemaal meer ruimte behoeven, zoalswoningbouw, energietransitie, landbouw en defensie. Bij deze afwegingwordt ook rekening gehouden met het belang van een veilige en gezondeleefomgeving. De uitkomst zal duidelijkheid geven over de plekken inNederland waar Defensie haar activiteiten kan uitvoeren.Daarnaast werkt Defensie aan een Wet op de Gereedheid (WodG). Doelvan de WodG is om in bepaalde gevallen uitzonderingen mogelijk temaken voor het kunnen uitvoeren van de gereedstellingsactivititeiten dienoodzakelijk zijn om als Defensie gereed te zijn voor de taken die volgenuit artikel 97 van de Grondwet, primair hoofdtaak 1. Met deze tweemaatregelen kan Defensie binnen de wettelijke kaders zorg dragen voorde verdediging van Nederland en een bijdrage leveren aan de verdedigingvan het NAVO bondgenootschap. Beide trajecten vragen om duidelijkepolitieke keuzes.Over deze initiatieven is overleg tussen IenW, Defensie en anderebetrokken ministeries. Hierbij worden de belangen van omwonenden eneen gezonde en veilige leefomgeving meegenomen. En blijven weaandacht geven aan het beschermen, herstellen en verbeteren van dekwaliteit van de leefomgeving, zoals gezondheid, natuur, lucht, water enbodem op en rond (huidige en toekomstige) defensieterreinen. Webeschermen wat ons dierbaar is. Daarbij moet worden geconcludeerd datDefensie, vanuit haar grondwettelijke taken, activiteiten moet verrichtendie in sommige gevallen op gespannen voet kunnen staan met debelangen van omwonenden en bescherming van de leefomgeving. Wewerken gezamenlijk aan de juiste balans.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,C.A. JansenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 383, nr. 4232