Tijdelijke verbinding Gerrit Krolbrug

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 AVaststelling van de begrotingsstaat van hetMobiliteitsfonds voor het jaar 2026Nr. 17 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 januari 2026Op 1 oktober 2025 heeft u mij gevraagd om te reflecteren op de brief diede gemeente Groningen u heeft gestuurd met betrekking tot het besluitom geen tijdelijke verbinding Gerrit Krolbrug (GKB) te realiseren. Ik hebdeze brief met aandacht gelezen en herken de oproep die de gemeentehiermee doet. U heeft gevraagd om tijdig voor het notaoverleg Meerjaren-programma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) op deze brief tereageren.De gemeente Groningen vraagt in haar de brief om in afwijking van hetreeds genomen besluit, toch een tijdelijke vervangende verbinding tijdensde bouw van de GKB mogelijk te maken. Daarbij spreekt de gemeente ookhaar zorg uit over de sociale veiligheid van de beoogde omrijdroutes. Ikgeef in deze brief eerst een terugblik op het proces tot nu toe, vervolgensga ik in op mijn overwegingen om te komen tot het genomen besluit. Tenslotte geef ik een vooruitblik op het proces, reflecteer ik op de socialeonveiligheid en geef ik aan wat ik de stad kan bieden om de hinder tebeperken.De teleurstelling die in de stad en omgeving is ontstaan begrijp ik goed.Sinds de aanvaring van de GKB in 2021 is de verbinding ter plaatse voorveel inwoners weggevallen. De aanleg van de hellingbanen heeft deverbinding slechts voor een deel van de gebruikers van de brug hersteld.Ik besef welke impact dit heeft voor inwoners die gebruik maken van dehellingbanen en de fiets-/loopbruggen.Het proces tot nu toeBij het project nieuwbouw GKB is in een vroeg stadium nagedacht overhinder, omdat het gaat om een zeer grote groep gebruikers die dagelijksgebruik maken van de brug. Op basis van een veiligheidsanalyse en de kst-36800-A-17ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 171 beperkte fysieke ruimte, die de opdrachtnemer heeft om de nieuwe brugen aanlandingen te bouwen, is besloten dat vanaf de start van denieuwbouw de huidige verbinding tijdens de realisatie komt te vervallen.Ter voorkoming van hinder zijn verschillende maatregelen onderzocht. Demeesten bleken niet haalbaar vanwege uiteenlopende redenen zoalsnautische veiligheid, ruimtelijke inpassing en gebruik. De enig overge-bleven mogelijke kansrijke maatregel voor de hinderaanpak was hetgebruik maken van één van de rijstroken van de Busbaanbrug voorfiets-wandelverkeer tijdens de nieuwbouw van de brug. De kosten werdeningeschat op € 6 miljoen en toenmalig Minister Harbers heeft hiervoorbudget ter beschikking gesteld.Rijkswaterstaat (RWS) heeft in nauwe samenwerking met gemeenteGroningen het onderzoek naar de tijdelijke verbinding uitgevoerd. Deuitwerking heeft echter laten zien dat het veel complexer is dan voorafgedacht, waardoor de maatregel duurder is geworden:•grondvervuiling maakte een specifieke funderingswijze noodzakelijk,welke kostenverhogend werkt en goedkopere alternatieven uitsluit;•relatief lange hellingbanen (om de Busbaanbrug op te kunnen fietsen)en maatwerk op de Busbaanbrug zoals hoger en compacter leuning-werk en plateaus (struikelgevaar) om veilig gebruik mogelijk te maken;•veiligheidsmaatregelen zoals barriers en verkeersregelinstallaties (VRI)op de Busbaanbrug ter bescherming van fietsers/voetgangers i.v.m.(bus)verkeer;•kosten voor brugopeningen in geval van calamiteiten en om tevoorkomen dat de Busbaanbrug onherstelbaar beschadigt aanbewegingswerken i.v.m. geen gebruik.Overwegingen om te komen tot het besluitBij de verdere uitwerking van de tijdelijke verbinding hebben boven-staande complicerende factoren eraan bijgedragen dat de kosten zijngestegen tot meer dan € 10 miljoen. Dit komt mede door de extra lengtedie nodig is voor de hellingbanen. Verder is de nieuwe brug € 20 miljoenduurder geworden, onder ander als gevolg van ontwikkelingen in demarkt, maar ook door ruimtelijke inpassing. Ook de reistijdwinst van detijdelijke voorziening is minder groot dan aanvankelijk gedacht. Zo is ersprake van 2 minuten reistijdwinst op het omfietsen van totaal circa8 minuten per enkele reis.In de media, bij gebruikers en omwonenden zijn er verschillende beeldenontstaan over de extra reistijd en mogelijke reistijdwinst met een tijdelijkeverbinding. De tijdelijke voorziening is niet voorzien naast de huidigeGKB, maar bij de Busbaanbrug. In de afweging om wel of niet eentijdelijke verbinding te realiseren is een aantal representatieve omrijd-routes uitgewerkt (zie bijlage). In welke situatie dan ook – wel of geentijdelijke verbinding –, er zal altijd omgefietst dan wel gewandeld moetenworden.De financiële situatie van het Mobiliteitsfonds staat onder druk en IenWheeft te maken met veel tegenvallers op de projecten, waaronder de GKB.Om die reden wordt er bij elk project gekeken naar versoberingen. Inoverleg met de gemeente is afgesproken om geen versoberingen in hetontwerp door te voeren, deze zouden ook leiden tot vertraging. Met allebegrip en waardering voor de inzet van de raad en de ingebrachte petitiedoor de inwoners, heb ik besloten om geen tijdelijke voorziening aan teleggen bij de Busbaanbrug. Het oorspronkelijke budget van € 6 miljoenvoor de voorziening bij de Busbaanbrug is ingezet voor de nieuwe brug,zodat de nieuwbouw geen vertraging oploopt. Het overige tekort is vanuitTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 172 het Mobiliteitsfonds gedekt en gaat daarmee ten koste van andereknelpunten in Nederland.Ik zie geen mogelijkheden om binnen het Mobiliteitsfonds € 10 miljoenextra beschikbaar te stellen voor de tijdelijke verbinding en vind eentijdelijke verbinding van € 10 miljoen, gegeven de relatief beperktereistijdwinst, niet proportioneel. Om die redenen is dan ook in hetBO-MIRT afgesproken om in te zetten op minder hindermaatregelen, dienodig zijn als de nieuwe Gerrit Krolbrug wordt gerealiseerd. Hierbijworden de maatregelen die genomen moeten worden voor fietsers,voetgangers en minder mobiele gebruikers vooropgesteld (zie ook briefUitkomsten BO’s MIRT 2026 voor Volkshuisvesting en RuimtelijkeOrdening).Vooruitblik en zorgen sociale veiligheidDat ik besloten heb geen tijdelijke verbinding te realiseren, maakt dat ikme extra ga inspannen om samen met RWS en de gemeente vooralternatieve oplossingen te zorgen. In een brief aan de gemeenteGroningen (d.d. 18 september 2025) is aangegeven dat RWS samen metgemeente Groningen tot een aanpak komt om de hinder zoveel alsmogelijk te voorkomen. Voor fietsers voorziet RWS alternatieve verbin-dingen over de nabijgelegen Noordzeebrug en Oostersluis, de benodigdeaanpassingen zijn reeds geïdentificeerd en uitgewerkt. Deze worden zosnel als mogelijk in 2026 gerealiseerd.Ook kwetsbare doelgroepen (zoals voetgangers, minder-validen) hebbenmijn bijzondere aandacht. Op mijn verzoek is RWS met hen in gesprek,stemt specifieke maatregelen af en gaat waar mogelijk maatwerk bieden.Voorbeelden van maatwerk zijn de inzet van taxi’s, een alternatieve locatievoor de voedselbank en eventueel een extra buslijn/bushalte. RWS wil innauw contact blijven met alle gebruikers en richt daarvoor de huidigeBrugwachterswoning nabij de GKB in als informatieloket waar men onderandere met vragen en zorgen terecht kan. De verwachting is dat dit loketmedio 2026 wordt geopend. De gerealiseerde maatregelen zullenperiodiek worden gemonitord, geëvalueerd en waar nodig wordenbijgesteld. Voor deze maatregelen heb ik aanvullend op de standaardkaders financiële middelen beschikbaar gesteld.De gemeente spreekt in haar brief de zorgen uit over de sociale veiligheidvan de beoogde omleidingsroutes. Deze zorgen zijn bij ons en gemeenteGroningen bekend en worden met zorg opgepakt. Daarvoor neemt RWShet initiatief met experts van Stichting Veilig Onderhoud en Beheer(SVOB). De omleidingsroutes worden conform de CPTED-aanpak geschiktgemaakt (in Nederlands Veilig Ontwerp en Beheer). Dit is een wereldwijdgehanteerde aanpak waarbij criminaliteit, overlast, ongewenst gedrag enonveiligheidsgevoel in de omgeving worden beperkt. Dat geldt voor zowelde beoogde omleidingsroutes, maar ook voor de bestaande routes welkebij gemeente Groningen in eigendom en beheer zijn.De aangeboden petitie laat zien dat de dagelijkse gebruikers van de GKBeen goede oplossing willen zien voor de huidige situatie bij de brug.Uiteraard wil ik dat ook graag. Het is van groot belang voortvarend met denieuwbouw aan de slag te gaan, zodat er in 2029 een mooie, veilige ensnelle verbinding is gerealiseerd. In deze brief heb ik geschetst welkeextra maatregelen worden betroffen. Ik ben graag bereid nader in gesprekte gaan met het college van B&W van de stad Groningen en de gedepu-teerde van de provincie Groningen over mogelijkheden om de effectenvan de hinder als gevolg van het zo snel mogelijk bouwen van de nieuweGerrit Krol-brug nog verdergaand te beperken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 173 Bovenstaand heb ik ook separaat overgebracht aan het college van B&Wvan de stad Groningen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 174 Gerrit Krolbrug: omleidingsroutesRWS heeft een aantal representatieve routes (in KM) in de wijken Hunzeen Van Starkenborg en Beijum bepaald en hiervan de huidige afstand viade GKB afgezet tegen de route via de Busbaanbrug en de voorzieneomrijroute. Het gaat om de volgende 6 routes:1.Middelbareschool Wessel Gansfoort College – ApartementencomplexDe Brugwachter, Korreweg.2.Rensumaheer (Beijum) – Grote Markt Groningen.3.Basisschool ’t Karrepad – Henk Plenterlaan (wijk Hunze en vanStarkenborg).4.Buurthuis Floreshuis – Sportcentrum Kardinge.5.Basisschool St Franciscusschool – Lavendelweg (Lewenborg)6.Basisschool St Franciscusschool – Van Ravesteynpad (wijk Hunze envan Starkenborg).Er dient met het bepalen van de extra reistijd rekening te wordengehouden dat bij de variant «via de Busbaanbrug» er sprake is van extrareistijd als gevolg van het feit dat de Busbaanbrug niet direct naast deGKB ligt en dat er aan de Busbaanbrug tijdelijke hellingbanen wordenaangelegd die gezamenlijk 800 meter lang zijn (met een stijgingsper-centage van 3,1%).Voor alle routes geldt dat de reistijd langer wordt als huidige fiets/loopbruggen bij de GKB komt te vervallen. Er is voor twee routes sprakevan minder reistijd via de Busbaanbrug dan via de andere omrijroute(Buurthuis Floreshuis - Sportcentrum Kardinge en Basisschool StFranciscusschool - Lavendelweg (Lewenborg). De route via deBusbaanbrug is respectievelijk 800 en 300 meter korter dan via deomrijroute.Bijlage 1Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 175 Hieronder zijn de routes schematisch weergegeven:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 176 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 177 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 178 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 179 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 1710 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 1711