Vernieuwing gemaal- en spuicomplex IJmuiden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202627 625WaterbeleidNr. 732 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 januari 2026Via de motie van de leden Grinwis en Schutz1 van 10 december 2025 isgevraagd om de Kamer voor de begrotingsbehandeling IenW te infor-meren in welk jaar idealiter en in welk jaar uiterlijk het spui- en gemaal-complex IJmuiden vernieuwd moet zijn, wanneer daar idealiter eenbesluit over moet zijn genomen, welk indicatief budget daarbij hoort endaarbij ook te kijken naar een variant waarbij de afvoercapaciteit wordtvergroot. Middels deze brief wordt invulling gegeven aan deze motie.Het gemaal- en spuicomplex IJmuiden vervult een cruciale rol in hetwatersysteem van de noordelijke Randstad, waaronder de metropoolre-gio’s Amsterdam en Utrecht. Het is het afvoerpunt van het Amsterdam-Rijnkanaal en Noordzeekanaal, van Wijk bij Duurstede tot aan IJmuiden,en is onmisbaar voor de afvoer van water naar de Noordzee. Het complexbeschermt momenteel 4 miljoen mensen tegen wateroverlast. Een storingeind 2023, waardoor het waterpeil in het Noordzeekanaal en inAmsterdam gevaarlijk snel steeg, toont de kwetsbaarheid van hetsysteem. Wanneer het systeem faalt heeft dit grote maatschappelijkeontwrichting in het achterliggende gebied tot gevolg en wordt de schadeper gebeurtenis in de regio’s Amsterdam en Utrecht op vele honderdenmiljoenen euro’s geschat.Het spui- en gemaalcomplex IJmuiden is sterk verouderd, waardoor detechnische staat van het complex uiterst kwetsbaar is. Onder meer debediening/besturing en de brandveiligheidssituatie zijn verouderd en devier oudste pompen (uit 1975) hebben inmiddels het einde van delevensduur bereikt. Naast de noodzakelijke vernieuwing van het spui- engemaalcomplex, vraagt dit ook meer en intensiever onderhoud om hetcomplex tot aan de vernieuwing te laten functioneren.1Kamerstukken II 2025–2026, 27 625, nr. 725 kst-27625-732ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7321 Daarnaast kan het water van het Noordzeekanaal en Amsterdam-Rijnkanaal in de nabije toekomst niet meer via spuien naar de Noordzeeworden afgevoerd vanwege de stijging van de zeespiegel door klimaatver-andering. Bij ongunstig weer is spuien onder vrij verval nu al niet meermogelijk, waardoor het water volledig via het gemaal moet wordenafgevoerd. De huidige capaciteit is daar niet op berekend en dezemomenten zullen steeds vaker optreden. Hierdoor kunnen de noodzake-lijke en zeker toekomstige prestaties van het systeem steeds minderworden gegarandeerd en wordt de kans op grootschalige wateroverlastvergroot.Het ontwikkelen en bouwen van een nieuw gemaal duurt tenminste tienjaar, omdat de voorbereiding, aanbesteding en realisatie van dit omvang-rijke project een lange doorlooptijd kent. Een grove inschatting van dekosten voor de bouw van een nieuw gemaal bedraagt circa 1,4 tot2,3 miljard euro. Op dit moment worden drie nieuwbouwvariantenuitgewerkt op basis waarvan een nadere raming van de investerings-kosten wordt gemaakt. Omdat de kans op falen in de komende periode zaltoenemen is op korte termijn een besluit over het gemaal nodig endaarmee ook zicht op financiering. Het is aan het nieuwe kabinet omhierover een besluit te nemen.Naast deze vernieuwingsopgave zijn regionale overheden verantwoor-delijk voor het realiseren van een klimaatbestendig systeem omvoorbereid te zijn op toename van extreme neerslag. Binnen het Deltapro-gramma Centraal Holland wordt bijvoorbeeld gekeken naar mogelijk-heden om water meer en langer vast te houden in het achterliggendegebied.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7322