Voortgang banenafspraak overheid 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202634 352Uitvoering en evaluatie ParticipatiewetNr. 348 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 november 2025De sector overheid wil als werkgever zinvol en duurzaam werk in eenveilig werkklimaat bieden voor de doelgroep banenafspraak. Zoalsafgesproken in het Bestuurlijk Akkoord van 20191 informeer ik u, medenamens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en deStaatssecretaris van OCW over de voortgang van de banenafspraak bij deoverheids- en onderwijssectoren in 2024. Ik informeerde uw Kamer invoorgaande jaren separaat over het Rijk en over de overige overheids- enonderwijssectoren. Voor een meer efficiënte informatievoorziening zal ikdat voortaan in één brief doen waarbij het Rijk uitgebreider aan bod komtin de bijlage.In het sociaal akkoord van 2013 hebben het kabinet en sociale partnersafgesproken dat er 125.000 extra banen bij reguliere werkgevers gereali-seerd worden voor mensen met een arbeidsbeperking, de doelstelling vande overheid is 25.000 banen. De Staatssecretaris van Participatie enIntegratie stuurde uw Kamer op 3 juli jl. een brief met de resultaten van debanenafspraak over het jaar 2024.2 In 2024 is te zien dat zowel de markt-als overheidssector de doelstelling helaas niet hebben gehaald.Ik constateer wel dat er jaarlijks meer banen bij de overheid gerealiseerdworden: zo is het realisatiepercentage van het Rijk gestegen van 80% naar85% en gaat de politie van 54% naar 68%. De gemeenten hebben hundoelstelling ruimschoots gehaald. De meeste sectoren laten een stijgingzien in het aantal gerealiseerde banen ten opzichte van het jaar ervoor. Ikverwacht dat wijzigingen in de Wet banenafspraak zullen bijdragen aan detotale opgave.3 In de vernieuwde wet wordt het onderscheid tussen demarkt- en overheidssector opgeheven waardoor er meer mogelijkhedenbeschikbaar zullen zijn om die samenwerking te intensiveren zodat het1Kamerstuk 34 352, nr. 165 (2020)2Kamerstuk 34 352, nr. 342 (2025)3Staatsblad 2025, 121 kst-34352-348ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3481 niet meer belangrijk is waar iemand werkt, maar dat iemand werkt.Tegelijkertijd zie ik ook uitdagingen voor werkgevers, zoals onvoldoendecapaciteit voor de intensieve begeleiding die vaak nodig is. Ook kan deopkomst van AI ervoor zorgen dat met name ondersteunende werkzaam-heden onder druk kunnen komen te staan.4Resultaten 2024De overheids- en onderwijssectoren hebben zelf eigen gegevensaangeleverd voor een kwalitatieve en kwantitatieve voortgangsrapportagevan de banenafspraak.Elke sector kent eigen successen en uitdagingen. In het bijzonder is hetbinnen de onderwijssectoren moeilijk om te voldoen aan de doelstellingvanwege de bevoegdheidseisen voor onderwijzend personeel in hetprimaire proces. Aangezien het overgrote deel van het personeelsbestandonderwijzend is, moeten vrijwel alle banen voor de banenafspraak binneneen relatief klein deel van het personeelsbestand worden gerealiseerd.Doelgroep op de arbeidsmarktIedereen die valt onder de doelgroep banenafspraak staat in hetdoelgroepregister van UWV. In het laatste kwartaal van 2024 stonden er274.804 personen in geregistreerd5. Dat zijn er 2.067 meer dan hetkwartaal ervoor. Het aantal werkzame personen in de doelgroep is 142.421(51,8%), dat is een toename van 454 personen t.o.v. het kwartaal ervoor.Net als in de jaren ervoor is duidelijk te zien dat het aantal mensen in hetdoelgroepregister sterker toeneemt dan het aantal werkenden in dedoelgroep.Kenmerkend voor de huidige arbeidsmarkt is een extreme krapte en eenlage werkeloosheid. Algemene trends6 die volgens het UWV te zien zijnop de arbeidsmarkt zijn o.a. een hoge arbeidsparticipatie, maar veel indeeltijd; een mismatch door snelle verandering en complexiteit inarbeidsvraag vanuit maatschappelijke opgaven en geopolitieke ontwik-keling. Met name de mismatch is ook goed terug te zien op de arbeids-markt voor de banenafspraak. Het werk verandert, waardoor werkgeverssteeds moeilijker een geschikte kandidaat weten te vinden. Dit vraagtvolgens UWV om een andere blik: door te kijken naar talent dat wélbeschikbaar is. In een rapport met oplossingen voor personeelstekorten7wordt o.a. aangeraden om talent beter in beeld te krijgen door: mensenlaagdrempelig kennis te laten maken met de organisatie, functie-eisen loste laten en zich te richten op groepen waar niet eerder aan gedacht was.RijkCijfermatige realisatie20232024Doel5.637 fta5.994 ftaRealisatie4.517 fta5.078 ftaRealisatiepercentage80%85% 4Op weg naar AI die werkt voor iedereen5Dashboard Banenafspraak6Prognose en trends7Oplossingen voor personeelstekortenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3482 Het Rijk laat een stijging van 561 banen zien t.o.v. 2023 waarmee destijgende lijn in het aantal gerealiseerde banen ten opzichte van deafgelopen jaren wordt vastgehouden. De realisatie komt hiermee op 85%ten opzichte van 80% in 2023.Algemeen beeldIeder departement heeft een unieke aanpak als het gaat om de banenaf-spraak, binnen het rijksbrede kader voor goed werkgeverschap. In 2023 iseen rijksbreed plan gemaakt waarin een hernieuwde focus is afgesprokenwaardoor departementen vergelijkbare prioriteiten hebben gelegd, metname op het gebied van behoud en doorstroom van medewerkers. Waarmogelijk wordt ook veel uitgewisseld en samengewerkt voor synergietussen de departementen bij vergelijkbare processen.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025•In 2024 hebben de departementen de focus verlegd van instroom naardoorstroom en behoud. De taakstelling bij het Rijk is van invloed op deinstroom binnen departementen; niet alleen van medewerkers uit dedoelgroep zelf, maar ook capaciteit voor begeleiding.•In 2025 is een bestuurlijke bijeenkomst georganiseerd die alleoverheids- en onderwijssectoren bijeenbracht voor nieuwe bestuurlijkeenergie, inspiratie en uitwisseling tussen de sectoren.•Er wordt ingezet op meer samenwerking tussen departementen,voornamelijk voor kandidaten die willen doorstromen van het ene naarhet andere departement.Bijlage 1 biedt een gedetailleerde realisatie van het Rijk in 2024 met decijfers per departement en meer kwalitatieve informatie over de gezamen-lijke maatregelen.DefensieCijfermatige realisatie20232024Doel822 fta899 ftaRealisatie508,5 fta595,4 ftaRealisatiepercentage61,9%66,2% Defensie laat in 2024 een stijging van de realisatie zien t.o.v. 2023. Hetaantal gerealiseerde banen via Social Return on Investment (SROI) isongeveer gelijk gebleven: van 235,8 fta in 2023 naar 230,9 fta in 2024. Hetrealisatiepercentage inclusief SROI is 91,9%. Hoewel deze banen formeelnog niet meetellen voor de eigen doelstelling, blijft Defensie ze monitorenen benadrukt Defensie het belang van SROI als integraal onderdeel van deinzet op arbeidsparticipatie.Algemeen beeldIn 2024 heeft Defensie gericht geïnvesteerd in de duurzame inzet vanmensen met een arbeidsbeperking. Er is een interne jobcoach aangestelddie defensiebreed begeleiding biedt. Interne begeleiders ondersteunenparticipanten op de werkvloer en adviseren leidinggevenden. Viatrainingen, workshops en bijeenkomsten is de kennis over inclusiefwerken verder vergroot. Defensie zet in op directe aanstelling in plaatsvan inhuur, en past jobcarving toe om functies op maat te creëren. Eenvoorbeeld hiervan is de inzet van arbeidsparticipanten voor bezoekersbe-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3483 geleiding op kazerneterreinen. Digitale toegankelijkheid is verankerd in deIT-vernieuwing. De Personeel & Organisatie-startpagina van Defensiebiedt laagdrempelige toegang tot informatie en profielen van kandidaten.Voor 2025 worden de ingezette acties voortgezet. Defensie stelt eentweede interne jobcoach aan, breidt het Kenniscentrum Autisme uit naareen Kenniscentrum Neurodiversiteit en start een maandelijkse nieuws-brief. De samenwerking met Binnenwerk8 wordt versterkt en SROI wordtintensiever toegepast bij aanbestedingen.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025•Organisatie van de Dag van de Wet Banenafspraak voor leidinggeven-den, P&O’ers en werkbegeleiders.•Aanpassing IT-systemen ten behoeve van digitale toegankelijkheidvoor medewerkers met een beperking.•Diverse trainingen en workshops, waaronder: Workshop autisme metbelevingscircuit, training werkbegeleider, training leidinggeven aanmedewerkers met een beperking en kennisbijeenkomsten ennetwerklunches.•Verlenging van aflopende overeenkomsten met SROI-partners.•Verdere intensivering van de samenwerking met Binnenwerk.•Versterking van strategische personeelsplanning om functiecreatiegericht mogelijk te maken.•Verdere intensivering van SROI bij aanbestedingen.•Herhaling van de Dag van de Wet Banenafspraak (in 2026).GemeentenCijfermatige realisatie20232024Doel5.250 fta5.540 ftaRealisatie6.320 fta6.051 ftaRealisatiepercentage120,4%109,2% Tot en met 31 december 2024 hebben gemeenten 6.051 banen ingevuld.Hiermee is de doelstelling van 5.540 banen ruimschoots behaald. Zorgelijkis dat er sinds 2 jaar een daling zichtbaar is. In 2024 zijn er 269 minderbanen dan het jaar ervoor.In 2015 is op basis van een informele onderverdeling tussen overheids-werkgevers geschat dat de gemeentelijke sector aan het einde van deopbouwperiode zo’n 5.250 banen zouden moeten hebben gerealiseerd.Inmiddels zijn er bijna 10 jaar verstreken en is de omvang van veelsectoren veranderd waardoor er voor gemeenten een herberekening isgemaakt. Het quotumpercentage voor 2024 is 2,76% en het aantalmedewerkers bij gemeenten is in 2024 gestegen naar 200.750 fte. Opbasis van deze cijfers zouden gemeenten gezamenlijk zo’n 5.540 banenmoeten realiseren.Algemeen beeldDe VNG heeft in 2019 voor het eerst een werkagenda opgesteld voor ensamen met gemeenten. Het doel van de werkagenda is om jaarlijks deinspanningen en resultaten bij de gemeenten te stimuleren, te faciliteren8Binnenwerk heeft binnen het Rijk een centrale opgave om duurzame banen te creëren insamenwerking met de ministeries. Zij organiseren groepsplaatsingen zodat er in teamsgewerkt kan worden aan een opdracht van (een van) de departementen. Zie ook Bijlage 1.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3484 en inzichtelijk te maken, om de goede voorbeelden te delen en devoortgang te bewaken. De werkagenda bevat een overzicht van deinspanningen die worden ondernomen, kwalitatief en waar mogelijkkwantitatief (prognose van de aantallen). De werkagenda wordt ieder jaarbijgewerkt.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025In 2024 heeft de VNG de volgende inspanningen verricht en zal dit in 2025verder voortzetten:•Informeren, kennis delen;•Stimuleren, enthousiasmeren;•Signaleren en monitoring.Concreet betekent dit dat er in praktijk webinars en bijeenkomsten zijn enworden georganiseerd voor de projectleiders en P&O-ers van gemeentendie bezig zijn met de banenafspraak. Op deze manier wordt kennisgedeeld; nieuwe informatie, ontwikkelingen goede voorbeelden maar ookknelpunten en mogelijke oplossingen.Naast de bijeenkomsten kunnen gemeenten ook op het werkgeversforumterecht voor meer informatie of om kennis uit te wisselen en sluit de VNGaan bij P&O netwerken en dossierhoudersoverleggen met de overheids-en onderwijssectoren.ProvinciesCijfermatige realisatie20232024Doel458,3 fta470,6 ftaRealisatie395,5 fta420,7 ftaRealisatiepercentage86,3%89,4% De provincies laten een stijging zien t.o.v. 2023. Er wordt ook ingezet opSROI, maar de realisatie daarvan is niet bekend.Algemeen beeldOm de banenafspraak uit te voeren hebben de provincies een gezamen-lijke werkagenda opgesteld die voor het eerst in 2019 door het bestuurvan het IPO (interprovinciaal overleg) werd vastgesteld. De provincieszetten in 2024 wederom in op de volgende vijf sporen:•monitoren en delen;•innovatie;•consolideren;•uitdragen van inclusie;•landelijke betrokkenheid.Per provincie is er een projectleider banenafspraak die aangesloten is bijhet netwerk van dit thema. Elk jaar worden er themadagen georganiseerden kennis uitgewisseld.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025Alle provincies zijn vanaf de afspraak in het IPO-bestuur in 2014 om debanenafspraak tot een succes te maken, hard aan de slag gegaan met hetplaatsen van medewerkers met een arbeidsbeperking. Iedere provincienaar eigen inzicht. Verschillende provincies werken met centraal budgetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3485 waardoor er ruimte wordt gecreëerd om medewerkers langer te latenwennen en werkzaamheden aan te passen, dit wordt vaak genoemd alseen succesfactor. De provincies hebben evenals voorgaande jarenvacatures anders ingevuld, extra functies gecreëerd en projectenopgestart.Naast de realisatie van banen voor mensen met een arbeidsbeperking,ondernemen de provincies ook andere activiteiten om meer mensen meteen afstand tot de arbeidsmarkt aan werk of werkervaring te helpen. Eenvoorbeeld daarvan is de deelname aan Social Return on Investment(SROI) door de meeste provincies. SROI houdt in dat de provincie bij hetverlenen van een opdracht (dienst, levering of werk) aan een opdracht-nemer een tegenprestatie vraagt in de vorm van het bieden van werkgele-genheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.De Provincies blijven zich actief inzetten om de banenafspraak terealiseren en hiermee een inclusieve en diverse organisatie te zijn.WaterschappenCijfermatige realisatie20232024Doel552 fta602,8 ftaRealisatie329 fta330,5 ftaRealisatiepercentage56,6%54,8% De sector laat een nagenoeg gelijke realisatie zien t.o.v. 2023, terwijl dedoelstelling is gestegen, het realisatiepercentage is daarmee iets gedaald.Van de 330,5 banen ging het bij 52,9% om een vaste aanstelling, bij 22,8%om een tijdelijke aanstelling en bij 24,3% om inhuur. Ook via SROI wordenextra banen gecreëerd met 15 contractpartners, realisatiecijfers zijn echterniet bekend.Algemeen beeldMedewerkers uit de doelgroep Wet banenafspraak zijn binnen de sectorwerkzaam in een grote diversiteit aan functies. Dit betreft niet alleenondersteunende functies, maar ook binnen het primaire proces vanorganisaties op verschillende afdelingen.De ervaren knelpunten zijn met name tijdgebrek voor voldoendebegeleiding en de moeite met het creëren van functies o.b.v. takenpak-ketten.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025Voor uitvoering van de wet banenafspraak biedt het A&O fonds Water-schappen ondersteuning in de vorm van het platform diversiteit eninclusie voor HR-professionals en biedt het ook informatie, tools en tipsvoor uitvoering van de wet.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3486 PolitieCijfermatige realisatie20232024Doel713 fta713 ftaRealisatie387 fta489 ftaRealisatiepercentage54,3%68,4% De politie heeft een realisatie van 489 fta in 2024, waarvan 249 fta met eenvast dienstverband, 179 fta met een tijdelijk dienstverband en 61 fta viainhuur. Het aantal banen laat een stijgende lijn zien van 102 banen tenopzichte van 2023.Algemeen beeldHet in 2024 definitief geformeerde expertteam de Blauwe Baan komtsteeds beter in positie binnen en buiten de organisatie. De Blauwe Baan ishet interne werk- en begeleidingsprogramma van de politieorganisatiebestaande uit tien accounthouders, een leidinggevende en een backoffice,dat zich volledig richt op de uitvoering van de banenafspraak. Zij zorgenvoor: instroom, doorstroom, begeleiding en behoud van medewerkersmet een arbeidsbeperking. Het richt zich op inclusie, door onder anderejobcarving, begeleidingstrajecten, procesoptimalisatie en samenwerkingmet interne én externe partners. Met een centraal beschikbaar gesteldbudget wordt een tijdelijke aanstelling gefinancierd voor medewerkers uitde doelgroep. Het streven na maximaal drie jaar tijdelijke aanstelling isdat medewerkers duurzaam kunnen instromen op een vaste plek binnende organisatie. Dit budget, in combinatie met de aanhoudende arbeids-marktkrapte en een interne bezuinigingsopdracht waarbij medewerkers uitde doelgroep worden gezien als een mogelijke oplossing vanwege huninzetbaarheid voor diverse volwaardige ondersteunende taken, versterktde verwachting dat het aantal gecreëerde banen in het komende jaarsneller zal groeien dan de voorgaande drie jaar. De ambitie voor 2025 ishet aannemen van minimaal 50 medewerkers met een aanstelling en omhierna jaarlijks met minimaal 50 nieuwe medewerkers te groeien.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025De Blauwe Baan is in het najaar van 2024 zowel intern als extern naarbuiten getreden waardoor de bekendheid groeiende is. Dit levert enerzijdsvanuit de eigen organisatie meer aanvragen op voor het invullen vanvacatures met medewerkers uit de doelgroep, maar anderzijds vanuitUWV/gemeente/Jobcoachorganisaties ook meer aanbod van mogelijkekandidaten. Iedere accounthouder is een stevig netwerk aan hetopbouwen binnen het eigen werkgebied, waardoor vraag en aanbod nogbeter en sneller bij elkaar worden gebracht. Bijeenkomsten over/voor dedoelgroep worden actief bezocht en de huidige Blauwe Baan werkwijzewordt actief gepromoot op beleids-, strategisch en uitvoerend niveaubinnen de Politie. Er zijn gerichte procesafspraken gemaakt t.a.v. dehuidige werkwijze van de Blauwe Baan.Anders dan in de voorafgaande jaren zal bij de politie verder de nadrukkomen te liggen op het proces van het verduurzamen van het aantalbanen van tijdelijke aanstelling naar vast. Wanneer medewerkers uit deBlauwe Baan doorstromen op formatie politie of uitstromen, dan zal devacant gekomen plaats door een andere persoon kunnen worden bezetbinnen de Blauwe Baan. Tevens wordt de verduurzaming bevorderd doorhet aanbieden van een gefundeerde ondersteuning en begeleiding, waarTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3487 de «Mentorwijs» training deel van uitmaakt. Mentorwijs is een internetraining voor alle direct leidinggevenden die bruikbare tools biedt vooreen optimale ondersteuning van de medewerkers. Voor de medewerkerszelf zijn er door de Blauwe Baan meerdere leerlijnen ontwikkeld waarbij zijzich kunnen scholen tot huismeester, buitengewoon opsporingsambte-naar (BOA) of processen-verbaal lerenschrijven. Ook is er vanuit hetSAOP-fonds budget beschikbaar voor persoonlijke ontwikkeling van demedewerkers.In het meerjarenplan wordt de koers van De Blauwe Baan voor de periode2025–2028 beschreven. De focus ligt op het bevorderen van duurzamewerkgelegenheid voor mensen met een arbeidsbeperking binnen depolitieorganisatie. De evaluatie van het vorige projectplan laat zien datbelangrijke stappen zijn gezet, maar dat verdere optimalisatie nodig is omde gestelde doelen te behalen.Belangrijke speerpunten zijn het opschalen van instroom, verbetering vande doorstroom naar vaste functies en behoud hiervan, kwaliteitsver-hoging van begeleiding en training en versterking van interne en externesamenwerkingen. Ook wordt onderzocht hoe de doelgroep kan wordenverbreed om arbeidspotentieel beter te benutten. De implementatie wordtondersteund door een gestructureerde aanpak van middelenbeheer,risicoanalyse, monitoring en communicatie. Dit plan biedt een concretestrategie voor een bijdrage aan een inclusieve en duurzame arbeidsmarktbinnen de politie.Universitaire medische centra (umc’s)Cijfermatige realisatie20232024Doel2.483 fta2.562 ftaRealisatie506 fta586 ftaRealisatiepercentage20%22,9% Bij de umc’s is 586 fta aan banen gerealiseerd in 2024. De realisatie bevateen toename van 16% ten opzichte van 2023, waarbij de kanttekeningmoet worden geplaatst dat de cijfers van één umc ontbraken in 2023. Overhet algemeen is te zien dat medewerkers met name in dienst zijn en dateen klein deel gedetacheerd is. Voor zover kan worden nagegaan gaat hetin 2024 om 54 detacheringen. Veel van het facilitair werk is uitbesteed.Hierbij wordt ook op SROI ingezet, maar dit is versnipperd en wordt veelalniet geregistreerd. Eén umc komt tot 27 banen via SROI en één umc toteen schatting van 25 banen via SROI. Deze zijn niet meegenomen inbovengenoemde realisatie.Algemeen beeldDe invulling van de banenafspraak wordt per umc nader ingevuld. Erwordt gewerkt met toegewijde medewerkers die verantwoordelijk zijnvoor de banenafspraak. Op centraal niveau worden informatie en goedevoorbeelden uitgewisseld. Naar de toekomst toe wordt de doelstelling perumc bepaald en varieert van behoud tot groei met veelal 10 extra banenper jaar. De meeste umc’s werken met een vorm van centrale financiering.Er is een wisselend beeld van in hoeverre wordt samengewerkt metsociale werkplaatsen en (voorlopige) detacheringen. Begeleiding vraagtonverminderd veel van een leidinggevende en een buddy op dewerkvloer. Aanpak varieert van een loket, inzet interne jobcoaches,Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3488 ambassadeurs participatie, vergroting bewustwording onder leidingge-venden en teams tot workshops. Enkele umc’s werken samen in eenregionaal netwerk en soms met een externe deskundige partij.De Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) heeftde opgave voor de umc’s in de rapportage voor 2022 en 2023 alsonrealistisch bestempeld. De umc’s leveren hooggespecialiseerdepatiëntenzorg en wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. De hogestandaarden van een umc werken ook door in de eisen die gesteld wordenaan relatief eenvoudige deeltaken. De complexiteit, grootte en voort-durend in verandering zijn van organisaties vraagt daarnaast om eenstevige basis aan standaard werknemersvaardigheden.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025In 2024 zijn eerdere activiteiten en relaties met derden voortgezet. Behoudvan duurzame banen voor medewerkers uit het doelgroepregister vraagtook de nodige aandacht en ondersteuning. Een enkel umc heeft debanenafspraak extra op de kaart gezet en zich gericht op bewustwordingbij leidinggevenden en vergroten van draagvlak dan wel een specifiektraject m.b.t. een specifieke functie (stewards). Aandacht voor diversiteiten inclusie neemt ook in brede zin toe bij de umc’s. de banenafspraak ishier een onderdeel van, maar er is bijvoorbeeld ook focus op hetaantrekken van statushouders met een achtergrond in de zorg en socialeveiligheid.De umc’s zijn allen een samenwerking met Emma at Work aangegaan.Emma at Work richt zich op jongeren van 15 tot en met 39 jaar, die ernstigfysiek beperkt zijn, maar veelal niet onder het doelgroepregister vallen.Een groot aantal van hen heeft soms ondanks een (goede) opleiding geenbaan en geen uitkering. De doelgroep heeft vanuit haar ziekte veel contactmet de kinderziekenhuizen van de umc’s en gekeken wordt hoe umc’s ookals potentiële werkgever een rol kunnen spelen en actief kunnen doorver-wijzen naar Emma at Work voor het vinden van een baan (inzet minimaaltwintig doorverwijzingen per umc per jaar).Primair onderwijsCijfermatige realisatie20232024Doel5.845 fta5.858 ftaRealisatie1.290 fta1.372 ftaRealisatiepercentage22%23% Het primair onderwijs heeft in 2024 1.372 fta aan banen gecreëerd, dat iseen lichte stijging ten opzichte van 2023. Het realisatiepercentage isgestegen naar 23%. Ook het aantal banen dat via inkoop is gerealiseerd islicht gestegen (van 130 banen in 2023 naar 184 banen in 2024). Hetrealisatiepercentage inclusief inkoop bedraagt daarmee 27% in 2024 (in2023 was dit 24%).Algemeen beeldWat verder opvalt aan de cijfers:•Het aantal schoolorganisaties dat aangeeft dat er het afgelopen jaarwerknemers vanuit de banenafspraak werkten, is gestegen (van 46% in2023 naar 51% in 2024).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3489 •De meeste banen worden via de reguliere weg gerealiseerd (net als in2023).•Het aantal schoolorganisaties dat acties heeft ondernomen op debanenafspraak is flink gestegen (van 33% in 2023 naar 42% in 2024).•De in 2024 meest ondernomen actie door besturen is onderzoekenwelke functies er voor de doelgroep zijn binnen de organisatie zijn. In2023 was dit ook de meest ondernomen actie.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025In 2024 is er werk gemaakt van een verbetering van de informatievoor-ziening voor schoolorganisaties. Dat heeft geleid tot de publicatie van deRoutekaart banenafspraak primair onderwijs. De routekaart is een projectvan de PO-Raad en het Vervangingsfonds/Participatiefonds.Op verschillende plaatsen (websites, sociale media) zijn praktijkvoor-beelden te vinden van mensen uit de doelgroep banenafspraak die aanhet werk zijn in het primair onderwijs. Het valt op dat er in het speciaalonderwijs veel werk wordt gemaakt van het begeleiden van mensen meteen afstand tot de arbeidsmarkt naar een baan, ook binnen hun eigenorganisatie. Scholen voor gespecialiseerd onderwijs hebben in hetalgemeen meer financiële ruimte voor ondersteunende functies enkennen de doelgroep goed, zodat begeleiding eenvoudiger te organiserenis.In 2025 blijven organisaties in het primair onderwijs actief om deschoolorganisaties te informeren, te stimuleren en te inspireren om meerbanen te creëren voor mensen uit de doelgroep banenafspraak.Voortgezet onderwijsCijfermatige realisatie20232024Doel3.809 fta3.842 ftaRealisatie840 fta750 ftaRealisatiepercentage22%20% Het voortgezet onderwijs heeft in 2024 750 fta aan banen gecreëerd, dat iseen daling ten opzichte van 2023. Het realisatiepercentage is daardoorgedaald naar 20%.9 Het aantal banen dat via inkoop is gerealiseerd is welflink gestegen (van 273 banen in 2023 naar 668 banen in 2024). Hetrealisatiepercentage inclusief inkoop bedraagt daarmee 37% in 2024 (in2023 was dit 29%).Algemeen beeldWat verder opvalt aan de cijfers:•Het aantal schoolorganisaties dat aangeeft dat er het afgelopen jaarwerknemers uit de doelgroep banenafspraak werken, is licht gestegen(van 66% in 2023 naar 67% in 2024).•Het aantal besturen dat acties heeft ondernomen op de banenafspraakis gestegen (van 54% in 2023 naar 62% in 2024).•De in 2024 meest ondernomen actie door besturen is onderzoekenwelke functies er voor de doelgroep zijn binnen de organisatie zijn. In2023 was dit ook de meest ondernomen actie.9Deze daling in 2024 komt deels doordat bij een bestuur de gerealiseerde banen in 2023abusievelijk bij de reguliere banen zijn meegeteld i.p.v. bij inkoop.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34810 Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025In 2024 zijn op verschillende manieren impulsen gegeven aan deBanenafspraak. In de communicatie naar de schoolorganisaties isaandacht besteed aan nieuws en ontwikkelingen, voorbeelden enpraktijkervaringen en wetgeving en verplichtingen.Ook is gewerkt aan de verbetering van de informatievoorziening vanschoolorganisaties. Dat heeft geleid tot een Routekaart banenafspraak VO.De routekaart is een hulpmiddel voor scholen om deze verplichting op eengestructureerde manier in te vullen. Dit instrument biedt:•Informatie over de banenafspraak en de voordelen ervan.•Tips en inspirerende voorbeelden van hoe scholen dit succesvolkunnen uitvoeren.•Verwijzingen naar relevante regelingen, handreikingen en praktischetools.Voor 2025 heeft een aantal schoolbesturen aangegeven mee te willenwerken aan het uitwerken van praktijkvoorbeelden die als inspiratiekunnen dienen voor andere besturen.Middelbaar beroepsonderwijsCijfermatige realisatie20232024Doel+/- 1.900 fta+/- 1.929 ftaRealisatie+/- 700 fta+/- 706 ftaRealisatiepercentage+/- 37%+/- 37% In 2024 is in het mbo circa 706 fta aan banen gerealiseerd. De doelstellingis echter ook gestegen vanwege toename van personeel. Het realisatieper-centage is daarmee gelijk gebleven aan dat van 2023 (37%). Deze cijferszijn gebaseerd op gegevens die de MBO Raad van scholen heeftontvangen en uit jaarverslagen heeft kunnen opmaken. Van de 51 mbo-scholen zijn er 44 scholen die de banenafspraak vermelden in hunjaarverslag over 2024, kwalitatief en veelal ook kwantitatief.Van 14 mbo-scholen zijn geen gegevens bekend. Dit kan betekenen dat zijgeen banen hebben gerealiseerd of dat zij dat wel hebben gedaan maarhierover niet hebben gerapporteerd. De MBO Raad is eind 2024 gestartmet actieve benadering van deze scholen met als doel hen te betrekken inde gangbare kennisdeling in de sector.Bij veel scholen worden ook banen gerealiseerd via inkoop, bijvoorbeeldbij (grotendeels) uitbestede ondersteunende diensten zoals schoonmaak,groenonderhoud en catering. Cijfers over inkoop zijn echter niet bekend,aangezien scholen het lastig vinden dit aantal banen in kaart te brengen.Algemeen beeldMbo-scholen die al een aantal jaren intensief bezig zijn met de banenaf-spraak geven aan dat het niet eenvoudig is om mensen uit de doelgroepte plaatsen op zelfstandige functies in het onderwijs. Dit gaat namelijk omfuncties waar veel vakkennis voor nodig is en waar de medewerkerflexibel moet kunnen inspringen op de situatie van het moment.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34811 Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025In 2024 heeft de MBO Raad uitvoering gegeven aan de Werkagendabanenafspraak mbo 2023–2025 door:•De organisatie van fysieke en online bijeenkomsten voor de contact-personen banenafspraak van de mbo-scholen. Het doel van dezebijeenkomsten was om onderling ervaringen uit te wisselen, kennis temaken met mogelijke samenwerkingspartners die een bepaaldespecialisatie op het gebied van de banenafspraak hebben en te sparrenover de diverse financieringsconstructies.•Het aanbieden van informatie over de banenafspraak, relevantepublicaties en goede voorbeelden via de Teams-site die in 2024 isopgezet voor de contactpersonen banenafspraak.•Het promoten van deelname door de scholen aan het NetwerkOnderwijswerkgevers. Dit was een onderwijs-breed netwerk dat eind2024 is afgesloten met de publicatie van de Onderwijsgids (Op wegnaar inclusief werkgeverschap in het-onderwijs). De Onderwijsgidsblijven we gebruiken als leidraad bij het organiseren van de bijeen-komsten voor de contactpersonen banenafspraak.In 2025 blijft de MBO Raad zich inzetten om de scholen te stimuleren. Ditdoen ze door het organiseren van bijeenkomsten voor de contactpersonenbanenafspraak, het onder de aandacht brengen van goede voorbeeldenen het promoten van het gebruik van de Teams-site om onderling kennisen informatie uit te wisselen. Ook worden de scholen geattendeerd op de(vrijwel wekelijkse) D&I (Diversiteit en Inclusie)-brede online sessies vande Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN) en de inspire-rende portretten van de onderwijsambassadeurs op de website van DeNormaalste Zaak.Hoger beroepsonderwijsCijfermatige realisatie20232024Doel1.685 fta1.668 ftaRealisatie498 fta479 ftaRealisatiepercentage30%29% In 2024 is een lichte daling te zien ten opzichte van 2023. Als medewerkersuit de doelgroep die via inkoop aan de slag waren bij hogescholenworden meegeteld, dan is de totale realisatie 605 fta, 36%. Dit is gelijkgebleven ten opzichte van 2023.Algemeen beeldEr zijn duidelijke verschillen zichtbaar tussen individuele hogescholen.Middelgrote hogescholen scoren gemiddeld het hoogst, met eenrealisatiepercentage van 50,6%.In 2024 bestaat 67,3% van de participatiebanen in het hbo uit vasteaanstellingen, 14,7% uit tijdelijke aanstellingen en 17,9% uit inhuur eninkoop. Vergeleken met 2023 is het aandeel vaste contracten toegenomen,terwijl het aandeel tijdelijke aanstellingen en inhuur licht is gedaald. Ditwijst op een positieve ontwikkeling richting meer duurzame werkplekkenvoor mensen met een arbeidsbeperking.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34812 Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025In 2024 heeft Zestor, arbeidsmarktfonds voor het hbo, diverse activiteitenuitgevoerd om het realiseren van banen binnen het hbo te ondersteunenen de banenafspraak stevig op de kaart te houden. Daarbij is ooknadrukkelijk geïnvesteerd in kennisdeling tussen hogescholen. Deactiviteiten bestonden onder meer uit:•het in kaart brengen van knelpunten en oplossingsrichtingen via deroutekaart Beren op de weg naar participatie;•het publiceren van het inspiratieboek Iedereen wordt wijzer vanparticipatie;•het stimuleren van kennisuitwisseling tussen hogescholen;•het publiceren van interviews met hogescholen als praktijkvoorbeel-den;•het organiseren van workshops met HRM- en inkoopprofessionals;•het uitvoeren van pilots in samenwerking met De Normaalste Zaak,gericht op HRM en inkoop;•het ontwikkelen van een e-learningmodule voor (interne) werkbegelei-ders;•het organiseren van een netwerkbijeenkomst, in samenwerking metSWOM (Stichting Studeren & Werken op Maat). Deze bijeenkomstrichtte zich op recente ontwikkelingen rondom de wet, kennisdeling eneen gezamenlijke verkenning naar concrete oplossingen voorknelpunten in de uitvoering.Voor 2025 wordt ingezet op voortzetting van de stimuleringsactiviteiten,ondersteuning en stimuleren door het delen van best practices, hetorganiseren van bijeenkomsten van het kennisplatform inclusievearbeidsorganisatie hbo, advisering van en informatieverstrekking aanhogescholen en het vasthouden van de bestuurlijke aandacht binnen deVereniging Hogescholen voor het behalen van de doelstelling.Speciale aandacht is er voor de positie van hogescholen die zich in eenkrimpscenario bevinden, voor de financieel onzekere toekomst van hethbo en voor dalende studentenaantallen. Dit kan leiden tot personeleconsequenties. Binnen de sector is afgesproken dat op hogeschoolniveaubesproken zal worden hoe daarmee wordt omgegaan in relatie tot debanenafspraak.Wetenschappelijk onderwijsCijfermatige realisatie20232024Doel2.514 fta2.716 ftaRealisatie1.040 fta1.024 ftaRealisatiepercentage41%38% In 2024 is een lichte daling te zien in het aantal banen en het realisatieper-centage t.o.v. 2023. Het totaal aantal banen is wel gestegen als er rekeningwordt gehouden met inkoop via SROI. In dat geval zouden de universi-teiten met een totaal van 1207 fta een realisatie hebben van 44% (46% in2023).Algemeen beeldIn 2024 verschilt de voortgang per instelling, sommige universiteiten zijnerin geslaagd om veelal binnen bestaande middelen meer banen terealiseren. Voor andere instellingen is het, mede door de bezuinigingen enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34813 blijvende obstakels in het vinden van kandidaten uit de doelgroep,uitdagender gebleken om groei te realiseren. Met name de toenemendefinanciële druk, werkdruk bij begeleiders en leidinggevenden, complexiteitvan de wet en beschikbaarheid van kandidaten vormden uitdagingen voorde universiteiten. Tegelijkertijd blijft er binnen de sector brede inzet ombestaande participatiebanen te behouden en binnen de beschikbarecapaciteiten en middelen nieuwe kansen te creëren.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025Door de financiële onzekerheid hebben sommige universiteiten in 2024 denadruk gelegd op behoud van bestaande banen. Universiteiten blijvenzich inspannen om bestaande medewerkers goed te begeleiden. Er zijnook universiteiten die hebben kunnen inzetten op groei en uitbreiding, omde eigen doelstelling te behalen en inclusief werkgeverschap verder vormte geven.Universiteiten bedden het participatiebeleid steeds beter in de organisatiein. Participatiebeleid wordt hierbij gekoppeld aan bredere strategischethema’s zoals diversiteit, inclusie, duurzaamheid en maatschappelijkverantwoord ondernemen.Universiteiten besteden veel aandacht aan de begeleiding en training vanparticipatiemedewerkers en hun coaches. Universiteiten bieden hierbijHARRIE10-trainingen, buddy-structuren en job-coaching aan en verbeterende bewustwording bij leidinggevenden en collega’s.Nieuwe en innovatieve initiatieven:•De Vrije Universiteit Amsterdam investeert in het project «Promoverenmet een arbeidsbeperking». Het traject voorziet in financiering van heteerste promotiejaar van een medewerker banenafspraak en extrabegeleiding door een ervaringsdeskundige om de toegang tot eenwetenschappelijke loopbaan te vergroten.•Tilburg University heeft samen met de gemeente Tilburg een jobcoach-pilot opgezet, waarbij twee vaste externe jobcoaches vier middagenper week fysiek op de campus aanwezig zijn voor begeleiding vanmedewerkers én leidinggevenden. Daarnaast werkte Tilburg Universitymee aan een podcast van SoFoKles over functiecreatie en heeft decoördinator zich laten opleiden tot gecertificeerd jobcoach.Bijeenkomsten:•In november 2024 organiseerde Technische Universiteit Delft eenbijeenkomst met 60 partners van Sociaal Netwerk Werkwaardig. Hetprogramma bood ruimte voor kennisdeling over het participatiepro-gramma van de TU, innovatie op de campus, en netwerkmogelijkhe-den gericht op het creëren van nieuwe werkplekken.•In samenwerking met de gemeente Rotterdam heeft de ErasmusUniversiteit Rotterdam de doelgroep statushouders onder de aandachtgebracht. Zeven van de dertien nieuwe medewerkers in 2024 zijnstatushouders. Daarnaast is een digitaal HARRIE-platform opgezet inMS Teams waarin begeleiders casuïstiek en kennis uitwisselen.10https://www.ikbenharrie.nl/Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34814 OnderzoeksinstellingenCijfermatige realisatie20232024Doel113 fta125,9 ftaRealisatie49 fta51,4 ftaRealisatiepercentage44%41% In 2024 bedraagt het realisatiepercentage 41%. Ten opzichte van 2023 ishet percentage in 2024 met 3% gedaald ondanks een kleine toename inhet aantal banen. Waar in de eerste helft van 2024 het aantal beschikbarebanen was gestegen ten opzichte van voorgaande jaren, nam het aantal inhet kader van de banenafspraak gecontracteerde medewerkers – ondanksinstroom van nieuwe mensen – in de tweede helft van 2024 af. Een enkelemedewerker die maximaal werkte groeide door, maar wel naar eennieuwe baan buiten de sector. Daarnaast groeiden twee van de drieorganisaties in omvang, wat leidt tot een hogere doelstelling voor desector.Algemeen beeldDe werkgevers binnen de onderzoeksinstellingen zien de banenafspraaknog steeds als een publieke taak, een maatschappelijk belang. Bij aanvangvan de banenafspraak was bij geen van de organisatieonderdelen van dewerkgevers een formeel plan van aanpak geschreven en is men aan deslag gegaan. Inmiddels is bij elke werkgever het thema Diversiteit enInclusie, waaronder mensen met een arbeidsbeperking, onderdeel van hetbrede personeelsbeleid. Sindsdien is bij twee werkgevers een project-leider Diversiteit en Inclusie aangesteld.Wat niet meetelt voor de banenafspraak maar wat werkgevers wel willenbenoemen is dat er op een enkele plek iemand aan het werk is op eenwerkervaringsplaats. Daarnaast heeft een instituut van werkgever NWO-Imeerdere mensen in dienst met een «regulier» contract, die aangegevenhebben neurodivers te zijn en waarmee afspraken gemaakt zijn om hen zogoed mogelijk te laten functioneren.Activiteiten in 2024 en doorkijk naar 2025•Monitoring en verantwoording, in o.a. jaarverslagen.•Stimuleren, committeren en samenwerken:CHet realiseren van de participatiebanen is ingebed in het instellingbrede diversiteitsbeleid van de Nederlandse Organisatie voorWetenschappelijk Onderzoek.CTijdens het werkgeversoverleg staat de stand van zaken banenaf-spraak als vast bespreekpunt op de agenda; om elkaar te (blijven)informeren, stimuleren en aan te spreken op de resultaten.CTijdens het overleg van de personeelsadviseurs van de verschil-lende organisatieonderdelen van de individuele werkgevers is deuitvoering van de banenafspraak eveneens (blijvend) onderwerpvan gesprek.CEr is een toename bij de verschillende onderdelen bij de werkge-vers om middelen te oormerken en in de begroting op nemen.CInkoop en de personeelsafdelingen van de werkgevers bekijkenmogelijkheden voor samenwerking met andere partijen met alsdoel samen banen voor de doelgroep te realiseren.CSinds 2015 staan in de cao bepalingen om de doelstellingen van deParticipatiewet te bevorderen. Zo zijn er afspraken over inschaling.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34815 Vanaf 2017 is in de cao opgenomen dat in geval van organisatie-aanpassingen of reorganisaties werknemers uit de doelgroepenvan de Participatiewet in alle gevallen een functie of takenpakketvan vergelijkbare aard en omvang behouden. Daar waar mogelijkhouden de werkgevers in de arbeidsvoorwaarden rekening met dedoelgroep.CDe werkgevers hebben contact met het UWV om geschiktekandidaten voor vacatures te vinden en zullen dit waar kan ennodig intensiveren.Motie leden Buijsse en De KortDe motie van de leden Buijsse en De Kort11 verzoekt de regering om tebekijken hoe zij de kennis van ervaringsdeskundigen kan inzetten om éneen inhaalslag te maken voor wat betreft de toegankelijkheid vanoverheidswebsites en -apps én een inhaalslag te maken om meer mensenmet een afstand tot de arbeidsmarkt een baan aan te bieden.Deze motie is op 20 februari 2025 ingediend tijdens een tweeminuten-debat over digitale inclusie en unaniem aangenomen door uw Kamer. DeStaatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en ikbeschouwen deze motie als afgedaan met onderstaande toelichting, hij zaldit in zijn Kamerbrief over digitalisering aan het eind van het jaar ookvermelden.Meer banen creërenDe League Rijk is het rijksbrede personeelsnetwerk van, voor en doorrijksambtenaren met een arbeidsbijzonderheid. Zij vertegenwoordigeneen hele diverse groep met zeer uiteenlopende achtergronden, ervaringenen talenten. Beleidsmedewerkers en bestuurders van de ministerieshebben regelmatig contact met de League Rijk. Daarnaast werken zij reedssamen met beleidsmedewerkers op het gebied van de banenafspraak enVN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. De LeagueRijk is o.a. vertegenwoordigd in het Interdepartementale NetwerkBanenafspraak, wordt actief betrokken bij nieuw beleid en activiteiten enwordt geraadpleegd bij het ontwikkelen van communicatie binnen hetRijk. Op 15 mei jl. heeft mijn ambtsvoorganger zelf ook met het bestuurvan het netwerk kennisgemaakt. Het is inspirerend om te zien wat dezegroep allemaal heeft weten te bereiken en welke signalen zij oppikkenvanuit de werkvloer. Ik blijf graag in samenwerking met de League Rijk omhet Rijk toegankelijk te maken voor iedereen. Hiernaast is ervaringsdes-kundigheid onderdeel van de implementatie van het VN-verdrag Handicapbij het Rijk.Digitale toegankelijkheidDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken drijft de opwaartse bewegingaan om overheidswebsites en -apps te laten voldoen aan de wettelijkeeisen voor digitale toegankelijkheid. Overheidsorganisaties moetenhiervoor de norm EN 301 549 toepassen, waar de standaard voor digitaletoegankelijkheid, de Web Content Accessiblity Guidelines (WCAG),onderdeel van is. Deze standaard is internationaal vastgesteld en wordtsamen ontwikkeld en verbeterd met mensen met een beperking, zodat destandaard in hun behoeften voorziet. Voorbeelden hiervan zijn eisen voorgoed contrast, ondertiteling en schaalbaarheid van tekst.11Kamerstuk 26 643, nr. 1292 (2025)Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34816 Websites kunnen naast deze wettelijk verplichte standaard ook wordenverbeterd op gebruiksvriendelijkheid en begrijpelijkheid. Hiervoor wordter vanuit mijn ministerie het NL Design System gefaciliteerd. Dit is eencommunity van overheidsprofessionals die gezamenlijk werken aangenerieke bouwblokken. Deze bouwblokken moeten niet alleen aan destandaard voor digitale toegankelijkheid voldoen, maar ook aan dehoogste kwaliteit als het gaat om gebruiksvriendelijkheid en begrijpe-lijkheid. Dat gebeurt door middel van gebruikerstoetsen, waarbij hetprincipe van inclusief ontwerpen wordt toegepast.Voor alle overheids- en onderwijssectoren geldt dat blijvende inzet nodigis, ik zal hier ook onvermoeid mee doorgaan. Onderlinge uitwisseling enextra initiatieven worden zo veel mogelijk gefaciliteerd in overleg met deverschillende sectoren.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F. RijkaartTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34817 In het verleden werd de Tweede Kamer in aparte brieven geïnformeerdover de voortgang van het Rijk en van de overige overheids- enonderwijssectoren. Om de Kamer efficiënter te informeren, wordt degehele sector overheid volgens de wet banenafspraak opgenomen in éénbrief. Om toch uitgebreider te rapporteren over het functioneren van deRijksdienst wordt in deze bijlage meer informatie opgenomen over devoortgang van het Rijk.Cijfermatige realisatieDe realisatie in 2024 laat een blijvende stijgende lijn zien. De departe-menten zijn hard op weg en een aantal heeft zelfs meer banen gecreëerddan het gestelde doel. Het Rijk heeft echter ook nog weg te gaan met eenjaarlijks toenemende opgave.Tabel 1 Aantal voltijdsbanen van 25,5 uur voor medewerkers onder de Wet banenaf-spraak 2024Q41Figuur 1 Gerealiseerde aantal voltijdsbanen van 25,5 uur voor medewerkers onder deWet banenafspraak en doelBIJLAGE 1Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34818 Het aantal inleenverbanden binnen het Rijk is flink gedaald. Ondanks datis er een toename te zien in het totaal aantal gerealiseerde banen. Er ishard gewerkt om het afgelopen jaar de banen te verduurzamen en meermensen intern aan te nemen dan in te lenen via de uitzendbureaus. Defocus op behoud (en doorstroom) blijft een Rijksbreed speerpunt dekomende jaren.BinnenwerkBinnenwerk heeft binnen het Rijk een centrale opgave om duurzamebanen te creëren in samenwerking met de ministeries. Zij organiserengroepsplaatsingen zodat er in teams gewerkt kan worden aan eenopdracht van (een van) de departementen. Het gaat hierbij veelal ompraktische werkzaamheden, zoals gebouwassistentie, catering of bos- ennatuurbeheer. In 2024 is Binnenwerk gegroeid van 870 naar 1.085 banen.De komende jaren zal er met de teams van Binnenwerk ook gewerktworden aan het digitaliseren van archieven.Maatregelen RijkRijksbrede planIn oktober 2023 is het rijksbrede plan van aanpak banenafspraak vastge-steld voor een hernieuwde focus. De departementen werken hier iedervoor zich aan waarbij ruimte is voor een prioritering die past bij de eigendoelstellingen en mogelijkheden op het gebied van de banenafspraak.Behoud en doorstroomHet aanscherpen van de kwaliteit en duurzaamheid van de gerealiseerdebanen is een van de belangrijkste kernpunten uit het plan waar ook desamenwerking rijksbreed zo veel mogelijk wordt gezocht. Een aantaldepartementen is al actief bezig met behoud en doorstroom van dedoelgroep, bijvoorbeeld door de bestaande banen te toetsen opduurzaamheid voor de lange termijn en het in kaart brengen vanontwikkelbehoeften van de medewerkers uit deze doelgroep. Dit blijktechter ook lastig omdat het overgrote deel van de medewerkers opgecreëerde werkpakketten geplaatst is wat doorgroeien bemoeilijkt.Doelstelling blijft om passende en structurele functies te creëren waar allemedewerkers hun talenten optimaal kunnen inzetten, met aandacht voorverdere ontwikkeling en loopbaanmogelijkheden. UitvoeringsorganisatieO&P Rijk biedt dienstverlening om de departementen hierbij te onder-steunen en adviseren.Gezien de vergelijkbare knelpunten wordt op dit gebied onderzocht inhoeverre vraag en aanbod van de doelgroep gecentraliseerd kan wordenom meer kansen te creëren.Kansrijke domeinenVerder is in het rijksbrede plan benoemd dat kansrijke domeinenonderzocht worden met behulp van Binnenwerk. In 2024 is eenprogramma opgericht om vele kilometers papieren archieven van het Rijkte digitaliseren en zo te voldoen aan de Archiefwet en meer banen tecreëren. Dit programma levert uiterlijk eind 2028 twee generieke voorzie-ningen op:•De Rijksscanstraat (9 scanstraten) die papieren archieven kandigitaliseren en vervangen (inclusief bijbehorende beheerde digitaleopslag en koppeling van deze opslag naar het e-depot van hetNationaal Archief);Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34819 •Een dienst voor (geautomatiseerde) digitale archiefbewerking,waarmee de gedigitaliseerde archieven kunnen worden bewerkt(gereed gemaakt voor overbrenging of vernietiging).Deze diensten kunnen op termijn afzonderlijk of gecombineerd wordeningezet. Het is de bedoeling dat de dienst voor digitale archiefbewerkingop termijn ook voor digitaal geboren archieven kan worden ingezet. Dit zalnaar verwachting 266 duurzame banen opleveren die ingevuld wordendoor teams van Binnenwerk. De eerste scanstraten worden vanaf 2025opgestart.Netwerkorganisatie Social ReturnDe Netwerkorganisatie Social Return is in het leven geroepen om als Rijkgezamenlijk meer impact te kunnen maken door een gebundeldeleveranciersaanpak. Een beoogde samenwerking met de grootsteleveranciers van het Rijk en vijf departementen, met de wens het aantalaangesloten departementen op den duur uit te breiden. In 2024 kondenvier van de vijf deelnemende departementen echter geen capaciteit meervrijmaken voor de Netwerkorganisatie. BZK als stelselverantwoordelijkebereidt voor 2025 interdepartementale besluitvorming voor over hetvoortbestaan van de Netwerkorganisatie mede met het oog op detaakstelling. In afwachting hierop blijft ieder departement zich afzonderlijkinzetten om social return toe te passen in eigen aanbestedingen.Indien de Netwerkorganisatie geen doorgang krijgt, is er geen sprakemeer van een gebundelde leveranciersaanpak. Uiteraard blijft desamenwerking met leveranciers intensief, maar zullen met name degrotere kansen op het creëren van banen en opleidingsmogelijkheden dieontstaan door bundeling, achterwege blijven. Dit is vanzelfsprekend eengemiste kans en ik hoop dan ook dat hier in de toekomst weer ruimte voorvrijkomt.VN-verdrag HandicapIn het verlengde van de banenafspraak gaat het Rijk stappen zetten omhet VN-verdrag Handicap verder te implementeren. Vanaf 2025 zullenvrijwel alle departementen structureel capaciteit vrijmaken omorganisatie-breed beleid verder te ontwikkelen én om het proces rondzogeheten redelijke aanpassingen eenduidiger maken. Een interdeparte-mentale werkgroep ondersteunt de departementen hierbij door eentoetsingskader te ontwikkelen waar het eigen HR-proces naast kan wordengelegd voor een gap-analyse waarna concrete acties kunnen wordengenomen. Hiernaast moeten vanzelfsprekend ook redelijke aanpassingenplaatsvinden op het gebied van ICT, huisvesting, facilitair en inkoop.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 34820