Goedkeuringsbesluit Europese Commissie op de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 973Toekomst veehouderij33 037Mestbeleid35 334Problematiek rondom stikstof en PFASNr. 298 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 april 2026Op 26 februari jl. is uw Kamer geïnformeerd over de stand van zaken vande Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (Kamerstuk 35 334,nr. 428). Met deze brief stel ik u op de hoogte van de afronding van denotificatieprocedure bij de Europese Commissie en de hoofdlijnen vandeze regeling.Op 14 april heeft de Europese Commissie bekendgemaakt goedkeuring tegeven op de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (Sem)1.Volgens de Commissie is deze regeling in overeenstemming met hetgeldende staatssteunkader. In totaal is voor de Sem een budgetbeschikbaar van € 627 miljoen. Daarvan is € 615,7 miljoen beschikbaarvoor het verstrekken van subsidie en is € 11,3 miljoen gereserveerd voorde uitvoering van de Sem door de Rijksdienst voor OndernemendNederland (RVO). Nu de notificatieprocedure is afgerond, kunnen deresterende stappen worden gezet. Ik verwacht de Sem op korte termijn tekunnen publiceren in de Staatscourant. De Sem zal vervolgens wordenopengesteld van 1 juni tot en met 29 juli 2026. Gedurende die periodekunnen melkveehouders een aanvraag indienen. Die periode biedtmelkveehouders zowel de mogelijkheid om al op korte termijn metgebruikmaking van de regeling hun bedrijf te extensiveren als om dieafweging ook nog te kunnen maken in de bredere context van dekabinetsplannen voor landbouw, natuur en stikstof.Het doel van de Sem is het structureel verminderen van ammoniak- enbroeikasgasemissies in de melkveehouderij. De Sem is gericht op hettijdelijk houden van minder melkkoeien op het niveau van het individuelemelkveebedrijf. De Sem leidt daarnaast tot een blijvende afname van hetaantal fosfaatrechten op nationaal niveau en daardoor tot een permanentevermindering van het aantal melk- en kalfkoeien in Nederland. Eenbelangrijk neveneffect is dat de mestproductie afneemt, waardoor naar1https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/mex_26_807 kst-28973-298ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 973, nr. 2981 verwachting de druk op de mestmarkt zal afnemen. Ook kan de Sem deomschakeling naar een extensievere bedrijfsvoering stimuleren.De Sem draagt bij aan een toekomstbestendige landbouw en aan dekabinetsdoelen op het gebied van stikstof en klimaat.Hoofdlijnen SemMelkveehouders kunnen deelnemen aan de Sem als zij in 2025 bedrijfs-matig melkkoeien hebben gehouden. Deelnemende melkveehoudersmoeten tussen de 10 en 20 procent minder melkkoeien op het melkveebe-drijf gaan houden ten opzichte van het gemiddeld aantal melkkoeien datin 2025 op het bedrijf werd gehouden. Daarnaast mag het areaal graslandgedurende de looptijd van de subsidie niet afnemen en mag het aantaloverige graasdieren (zoals jongvee, schapen, geiten, paarden, etc.) dat ophet bedrijf aanwezig is, niet toenemen. Deze verplichtingen gelden voordrie jaar vanaf het moment dat deelnemers melding hebben gedaan vanhet laten vervallen van het deel van het fosfaatrecht dat overeenkomt methet aantal verminderde melkkoeien. De aanvragen zullen op volgorde vanbinnenkomst worden beoordeeld.De verwachting is dat met het beschikbare budget het aantal melkkoeienmet maximaal 64.000 kan afnemen. Dit betreft ongeveer 4% van het aantalmelkkoeien in Nederland. Dit leidt tot een verwachte afname van deammoniakemissie met 0,5 kiloton en van de broeikasgasemissie met 0,3megaton CO2-equivalenten. Daarnaast neemt de fosfaatproductie naarverwachting met maximaal drie miljoen kilogram af. Op basis van dedefinitieve deelnamecijfers zal dit najaar, nadat de melkkoeien zijnverminderd en het bijbehorende fosfaatrecht is doorgehaald, duidelijkheidzijn over de reductie van de emissies en de mestproductie. Deze afnamesworden op korte termijn behaald, aangezien deelnemende melkvee-houders binnen vier weken na ontvangst van de subsidieverlening hetfosfaatrecht door moeten laten halen (de dieren zijn dan ook niet meer ophet bedrijf).Na afloop van de driejarige extensiveringsperiode kunnen deelnemendemelkveehouders ervoor kiezen terug te gaan naar het oorspronkelijkeaantal melkkoeien, maar alleen met nieuw aangekochte of geleasedefosfaatrechten. Zoals eerder aan uw Kamer gemeld (Kamerstuk 28 973,nr. 282) is het voor melkveehouders die deelnemen aan de Sem vanbelang om op voorhand te weten of er mogelijk gevolgen van deelnameaan de Sem kunnen zijn voor hun natuurvergunning en zo ja, welke. Bijeen extensivering met minimaal 10% en maximaal 20% van het aantalmelk- en kalfkoeien wijzigt de bedrijfsvoering niet structureel, ervanuitgaande dat de opzet van het bedrijf gelijk blijft (dezelfde stalomvang,gelijke melkstalcapaciteit, etc.). Op basis van de huidige regelgeving enjurisprudentie is er in dat geval geen sprake van wijziging van een projecten blijft de deelnemer binnen de bestaande natuurtoestemming opereren.Ik blijf in gesprek met de provincies over de natuurtoestemming in relatietot deze regeling.Een vraag die de melkveesector heeft gesteld, is of deelnemers aan deSem uitgesloten zouden kunnen worden van een generieke korting als in2025 blijkt dat sprake zou zijn van overschrijding van de nationale ensectorale mestproductieplafonds. Gelet op de bepalingen in de Meststof-fenwet is het juridisch gezien niet mogelijk om bedrijven daarvan uit tezonderen, anders dan grondgebonden bedrijven die al uitgezonderd zijnvan een generieke korting.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 973, nr. 2982 Hoogte subsidieDe subsidie wordt in jaarlijkse voorschotten uitbetaald gedurende dedriejarige looptijd van de regeling en bestaat uit twee componenten. Deeerste component bestaat uit een bijdrage per verminderde melkkoe voorhet inkomensverlies als gevolg van het verminderen van de melkop-brengsten door het houden van minder melkkoeien, inclusief eenvergoeding voor de transactiekosten. Op basis van het advies vanWageningen Social & Economic Research (WSER) heb ik de vergoedingvoor het jaarlijkse inkomensverlies door gederfde melkopbrengsten perverminderde melkkoe vastgesteld op € 1.534,–. Deze vergoeding wordtverhoogd met een vergoeding voor transactiekosten van € 72,–. Opgeteldkomt dit neer op een jaarlijkse vergoeding per verminderde melkkoe van€ 1.606,–.De tweede component bestaat uit een bijdrage voor de gemisteinkomsten door het niet kunnen verkopen van het doorgehaalde fosfaat-recht. Dit fosfaatrecht kan niet worden verkocht, omdat het moet wordendoorgehaald en komt te vervallen. Voor het bepalen van deze vergoedingwordt uitgegaan van de gemiddelde verkoopprijs van een fosfaatrechtover de laatste drie jaren (2023, 2024 en 2025). Op basis van het adviesvan WSER heb ik een vergoeding van € 110,– voor een fosfaatrechtvastgesteld. De hoeveelheid fosfaatrecht die moet worden doorgehaald, isafhankelijk van de gemiddelde melkproductie per koe op het melkveebe-drijf in 2025. De totale vergoeding voor de doorgehaalde fosfaatrechtenwordt in drie gelijke jaarlijkse bedragen betaald.Private bijdrage en vervolgprocesNaast deze publieke subsidieregeling hebben de banken via de Neder-landse Vereniging van Banken (NVB) te kennen gegeven een privatebijdrage te gaan leveren. Deze bijdrage zal zich richten op het aanbiedenvan rentekortingen voor nieuwe duurzame investeringen door melkveebe-drijven, die via deelname aan de Sem tijdelijk gaan extensiveren. Hiermeeworden de vaste lasten van nieuwe investeringen verminderd voormelkveehouders die deelnemen aan de Sem.De voorbereiding op publicatie en openstelling is gestart om melkvee-houders de juiste en noodzakelijke ondersteuning te kunnen bieden. Zowerkt RVO aan een webpagina waarop alle informatie over de Sem tevinden is, inclusief een rekentool waarmee melkveehouders eeninschatting kunnen maken van het subsidiebedrag. Deze webpagina zalbeschikbaar zijn vanaf het moment van publicatie van de Sem in deStaatscourant.Ik blijf met de sector in gesprek over de uitvoering van de regeling.De Minister van Landbouw, Voedselzekerheid, Visserij en Natuur,J. van EssenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 973, nr. 2983