Ontwikkelingen toekomst Nederlandse Loterij en Holland Casino

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202528 165Deelnemingenbeleid RijksoverheidNr. 449 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 mei 2025In het verslag van het schriftelijke overleg over het Jaarverslag BeheerStaatsdeelnemingen 2023 van 14 november 20241 en in het commissie-debat Staatsdeelnemingen van 28 november 2024 heb ik toegezegd uwKamer voor de zomer van 2025 te informeren over de ontwikkelingen bijde twee staatsdeelnemingen in de kansspelsector Nederlandse Loterij enHolland Casino.Meer specifiek heb ik inzake Nederlandse Loterij toegezegd in te gaan opmogelijke vervolgstappen voor een eventuele privatisering, volgend op deeerder uitgevoerde evaluatie van het aandeelhouderschap2 en dedaaropvolgende verkenning naar toekomstvarianten die ik samen met deMinister voor Rechtsbescherming op 15 december 2023 aan uw Kamerheb gestuurd.3 Wat betreft Holland Casino ga ik in op de stand van zakenvan de impact van de verhoging van de kansspelbelasting op de bedrijfs-voering van Holland Casino. Tot slot heb ik aangegeven om bijvoornoemde trajecten de visie op kansspelen te betrekken, die deStaatssecretaris Rechtsbescherming op 14 februari 2025 aan uw Kamerheeft gestuurd.4Deze brief stuur ik mede namens de Staatssecretaris Rechtsbeschermingals verantwoordelijk bewindspersoon voor het kansspelbeleid.1Kamerstuk, 28 165, nr. 431.2Kamerstuk28 165, nr. 395, bijlage.3Kamerstuk 28 165, nr. 414, bijlage.4Kamerstuk 24 577, nr. 245. kst-28165-449ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 165, nr. 4491 I. Toekomst Nederlandse Loterij i. Evaluatie aandeelhouderschap In 2023 is het aandeelhouderschap van de staat in Nederlandse Loterijgeëvalueerd en zijn de conclusies hiervan op 24 mei 2023 naar de Kamergestuurd. In deze evaluatie werd geconcludeerd dat i) wet- en regelgevingmogelijkheden bieden om de publieke belangen te kunnen borgen, ii) hetaandeelhouderschap voor de borging van de publieke belangen eenbepaalde toegevoegde waarde heeft en iii) een verdere verkenningnoodzakelijk is om (meer) inzicht te krijgen in de proportionaliteit enuitvoerbaarheid van eventueel alternatief eigenaarschap.De verkenning naar alternatieve varianten van het aandeelhouderschap inNederlandse Loterij is op 15 december 2023 met de Kamer gedeeld. In deverkenning worden drie haalbare varianten geschetst, met voor- ennadelen bij iedere variant:1.Integraal privatiseren;2.Online-activiteiten afsplitsen, de loterijen blijven in staatshanden; of3.Behoud van de status quo: Nederlandse Loterij blijft in zijn geheel eenstaatsdeelneming.Na deze verkenning is een integrale afweging gemaakt over de wense-lijkheid van een eventuele privatisering of het behouden van de statusquo. Hierbij is de visie op kansspelen van de Staatssecretaris Rechtsbe-scherming betrokken, omdat hier ook nut en noodzaak van aanbodres-tricties uit volgen en richting wordt gegeven aan noodzakelijke wet- enregelgeving op het gebied van kansspelen, conform de aanbevelingen uitde verkenning.5 Een besluit over de toekomst van Nederlandse Loterijmoet daarom passen bij de visie van het beleidsverantwoordelijkdepartement.ii. Visie op kansspelen In de Kamerbrief van 14 februari 2025 stelt de Staatssecretaris Rechtsbe-scherming dat de bescherming van burgers voorop staat en dat hij daarbijuitgaat van een restrictiever kansspelbeleid dan het eerdere beleid. Ditrestrictievere beleid leidt tot aanvullende maatregelen en aangescherptewet- en regelgeving voor zowel het legale aanbod als voor de aanpak vanhet illegale aanbod. De doelstellingen van het nieuwe beleid zijn:•Bescherming van burgers tegen kansspel gerelateerde schade;•Tegengaan van kansspel gerelateerde criminaliteit;•Verhinderen van deelname aan illegaal spel en bestrijding van illegaalaanbod.Om de bescherming te realiseren en illegaliteit beter tegen te gaan, zijnwijzigingen van wet- en regelgeving nodig. Daarbij wordt naar aanleidingvan de zorgwekkende resultaten van de evaluatie van de Wet Kansspelenop afstand prioriteit gegeven aan vergaande wijzigingen in wet- enregelgeving voor kansspelen op afstand.6 Maar ook voor andere kansspel-producten betekent de visie een gewijzigde koers.5aanbeveling a: het opnieuw inventariseren van nut en noodzaak van aanbodrestricties, enc: het gedetailleerd in kaart brengen welke aanpassingen aan wet- en regelgeving wenselijk zijnom privatisering mogelijk te maken en welke beleidsmatige aanscherpingen nodig zijn om depublieke belangen te borgen.6Kamerstuk 24 577, nr. 244, bijlageTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 165, nr. 4492 De vorige visie op kansspelen ging uit van zoveel mogelijk open kansspel-markten, waarin concurrentie zorgt voor een attractief legaal aanbod. Denieuwe visie gaat uit van het aanbieden van het slechts noodzakelijkeaanbod aan kansspelen om aan de vraag te voldoen en het waarborgenvan de bescherming van burgers. In lijn met die visie is het logisch om destatus quo te hanteren als het gaat om de marktordening van de verschil-lende kansspelproducten.De nieuwe uitgangspunten, missie en doelstellingen van de visiekansspelen gelden voor het hele kansspelbeleid en zullen in de komendejaren voor de verschillende kansspelproducten en markten verdergeoperationaliseerd worden. Er is, in verband met de nodige urgentie,voor gekozen om de komende jaren eerst maatregelen voor de online-kansspelmarkt te treffen.Bij een staatsdeelneming staat het maatschappelijke belang voorop. Eenstaatsdeelneming is hiermee een aanvullend middel dat de overheid kaninzetten om publieke belangen te borgen. Private bedrijven hebbenvanwege commerciële belangen in theorie een sterkere prikkel om degrenzen van wet- en regelgeving op te zoeken dan een staatsdeelneming.De benodigde aanpassing aan wet- en regelgeving bij een privatisering iseen aanzienlijke operatie die restrisico’s met zich meebrengt (bijvoorbeeldten aanzien van gokschadepreventie en consumentbescherming). Deimplementatie van de Wet kansspelen op afstand heeft aangetoond datdeze risico’s niet op voorhand volledig uit te sluiten zijn door middel vanwet- en regelgeving.Naast deze meer beleidsmatige afwegingen, zou een privatiseringsbe-slissing ook op praktische bezwaren stuiten. Er is een ingrijpendwetstraject aangekondigd om de huidige knelpunten in de wet voorkansspelen op afstand weg te nemen. Hiervoor worden de wettelijkekaders voor kansspelen op afstand aangepast. Daar wordt prioriteit aangegeven. Mede daardoor concludeer ik dat een privatisering op ditmoment niet haalbaar en proportioneel is.iii. Vervolgstappen toekomst Nederlandse Loterij In lijn met het voorgaande besluit ik om het aandeelhouderschap vanNederlandse Loterij te behouden (status quo) en niet over te gaan tot (eenvorm van) privatisering. De visie op kansspelen beschrijft daarnaast dat ervoor het kansspelbeleid een evenwichtig en transparant stelsel gecreëerdmoet worden waarin de maatschappelijke opgave om mensen tebeschermen tegen schadelijke effecten van kansspelen vooropstaat. Watmij betreft speelt Nederlandse Loterij, juist als staatsdeelneming enuitvoerder van het kansspelbeleid, daarbij een belangrijke (voortrek-kers)rol. Nederlandse Loterij vervult die rol op dit moment naar tevre-denheid en ik reken er dan ook op dat zij haar maatschappelijke opdracht,in lijn met haar nieuwe strategie, om bij te dragen aan de borging van dedrie beleidsdoelstellingen blijft vervullen.II. Ontwikkelingen Holland Casino In de evaluatie van het aandeelhouderschap in Holland Casino isgeconcludeerd dat de effectiviteit van bijsturing vanuit het aandeelhouder-schap in de vorm van de verwachte voorbeeldrol bij Holland Casinoduidelijk zichtbaar is. Maar ook dat de toegevoegde waarde van hetaandeelhouderschap niet zwaarwegend genoeg is om een verkenningnaar andere toekomstvarianten bij voorbaat uit te sluiten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 165, nr. 4493 Na die evaluatie in 2023 is besloten om geen nadere verkenning naartoekomstvarianten van Holland Casino uit te voeren vanwege definanciële en operationele uitdagingen van de organisatie als gevolg vanCovid-19. De impact van de verhoging van de kansspelbelasting is hier hetafgelopen jaar bijgekomen. Het vraagstuk over een mogelijke privatiseringvan Holland Casino is hiermee momenteel niet opportuun. Bovendien isop basis van de hierboven beschreven visie op kansspelen van deStaatssecretaris Rechtsbescherming de status quo het uitgangspunt.De focus voor Holland Casino moet op dit moment liggen op hetwaarborgen van de continuïteit van de organisatie. In het commissiedebatStaatsdeelnemingen van 28 november 2024 heb ik aangegeven dat ik metHolland Casino in gesprek ben over de impact van de verhoging van dekansspelbelasting. Deze verhoging zet de continuïteit van de ondernemingnamelijk onder druk. In deze gesprekken gaat het over maatregelen diehet herstel kunnen bevorderen en opties om de uitdagingen het hoofd tebieden. Hierbij benadruk ik dat het publieke belang van passend aanbodaan veilige en verantwoorde kansspelen voor mij een randvoorwaarde isvoor alle maatregelen die Holland Casino neemt.Het bestuur van Holland Casino heeft de afgelopen periode verschillendemaatregelen getroffen om de eerste verhoging van de kansspelbelastingvan 30,5% naar 34,2% op te vangen. Het maatregelenpakket bestaat onderandere uit een reorganisatie op het hoofdkantoor, het verlagen van demarketingkosten, het aanpassen van de openingstijden en spelpropositieen -aanbod, het sluiten van de vestiging in Zandvoort en diverse anderekostenbesparingen. Ook is een betaalpauze voor de belastingschuld dieHolland Casino tijdens de Covid-19 crisis heeft opgebouwd bij deBelastingdienst overeengekomen, naast een akkoord over een langereaflossingstermijn van deze belastingschuld om de liquiditeitspositie teverbeteren.De uitdaging voor Holland Casino ligt de komende periode bij hetopvangen van de verhoging van de kansspelbelasting naar 37,8% per1 januari 2026. Holland Casino geeft daarbij aan dat zij de komendeperiode alles in het werk zet om tot een pakket aan maatregelen te komenwaarmee zij op de lange termijn levensvatbaar kan blijven. Holland Casinoverwacht na de zomer meer zicht te hebben op de uitwerking van ditmaatregelenpakket. Ik blijf hierover doorlopend in overleg met het bestuurvan Holland Casino.III. Conclusie In deze brief ben ik ingegaan op de toekomst van het aandeelhouderschapin Nederlandse Loterij en de ontwikkelingen bij Holland Casino. Watbetreft Nederlandse Loterij kies ik ervoor om de status quo te behoudenen niet over te gaan tot privatisering, in lijn met de visie op kansspelenvan de Staatssecretaris Rechtsbescherming. Holland Casino zal dekomende periode nieuwe maatregelen moeten uitwerken om op de langetermijn levensvatbaar te blijven. Indien zich relevante ontwikkelingen bijHolland Casino voordoen, zal ik uw Kamer hierover informeren. Tot slotwordt, op basis van de Nota Deelnemingenbeleid Rijksoverheid 2022, bijbeide deelnemingen op termijn opnieuw geëvalueerd of staatsaandeel-houderschap nog passend is.Mede namens de Staatssecretaris van Justitie en VeiligheidDe Staatssecretaris van Financiën,T. van OostenbruggenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 165, nr. 4494