Vierde monitor effecten loslaten verlaagde omzetdrempels

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 620Beleidsdoelstellingen op het gebied vanVolksgezondheid, Welzijn en SportNr. 314 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 april 2026In de zorg golden van 2008 tot en met 2022 verlaagde omzetdrempelsvoor het concentratietoezicht op grond van de Mededingingswet (Mw)1.Dit betekent dat in de zorg, ten opzichte van andere sectoren, concen-traties, zoals een fusie of overname, al bij een lager omzetniveau gemeldmoesten worden bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). In 2022besloot de toenmalig Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport(VWS) de verlaagde omzetdrempels in de zorg los te laten naar aanleidingvan een evaluatie door AEF. De Minister van VWS oordeelde dat –gegeven de huidige uitdagingen in de zorg – de beperkte impact van deverlaagde omzetdrempels op het voorkomen en beperken van nadeligeeffecten van concentraties niet in verhouding stond tot de (administra-tieve) lasten die de drempels met zich meebrengen voor zorgaanbieders.AEF constateerde dat er jaarlijks gemiddeld één zaak in dit verlaagdeomzetsegment werd tegengehouden2. Vanaf 1 januari 2023 gelden in dezorgsector daarom geen aparte regels, en is het concentratietoezicht doorde ACM in alle economische sectoren gelijk. Op verzoek van de Kamerwordt sindsdien gemonitord wat de effecten zijn van dit besluit3.In lijn met voorgaande jaren informeert het kabinet de Kamer in deze briefover de laatste trends en ontwikkelingen rondom concentraties in de1Een verlaging kan voor een periode van vijf jaar bij AMvB worden ingevoerd (artikel 29derde lid Mw). Sinds 2008 zijn de verlaagde omzetdrempels twee keer voor een periode vanvijf jaar verlengd. Vanaf 1 januari 2023 zijn er geen verlaagde omzetdrempels in de zorg vantoepassing.2Kamerstukken II 2021–2022, 32 620, nr. 2753Kamerstukken II 2022–2023, 32 620, nr. 280 kst-32620-314ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 620, nr. 3141 zorg4, evenals de effecten van het loslaten van de verlaagde omzet-drempels.Stabiel beeld, geen zorgwekkende signalenOp 14 april jl. heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de Informatie-kaart Concentraties in de zorg in het jaar 2025 gepubliceerd5. Dezeinformatie heeft zij aangevuld met een analyse naar de effecten van hetvervallen van de verlaagde omzetdrempels6. Daartoe vraagt de NZa bijiedere concentratie die zij toetst in het kader van de Zorgspecifiekefusietoets (Zft) of die concentratie ook gemeld had moeten worden bij deACM als de verlaagde omzetdrempels op grond van de Mw nog wel vankracht zouden zijn.Uit de cijfers uit de Informatiekaart blijken geen zorgwekkende ontwikke-lingen. Als er gekeken wordt naar bijvoorbeeld concentraties metbetrokkenheid van private equity, zien we het afgelopen jaar een toename,maar vindt dit ook plaats na een afname van vorig jaar. Het percentageconcentraties waarbij private equity is betrokken schommelt de afgelopenjaren rond de 50 procent.Monitor verlaagde omzetdrempelsUit de gegevens van de monitor van de verlaagde omzetdrempels van deNZa blijkt dat 4 aanvragen in 2025 in het verlaagde omzetsegment vielen.Deze aanvragen zouden in het verleden dus wel getoetst worden door deACM, maar sinds 1 januari 2023 niet meer. Dit aantal is lager dan invoorgaande jaren waarin tussen de 8 en 12 concentraties in het verlaagdeomzetsegment vielen (2021–2024). Het aantal goedgekeurde concentratiesin het verlaagde omzetsegment ten opzichte van het totaal aantal gemeldeconcentraties is ook gedaald:JaarTotaal aantal goedgekeurdeconcentratieaanvragen bij de NZaAantal goedgekeurde concen-traties meldingsplichtig%202522042%202421484%20232001126%202219684%2021184116%1 Het aantal goedgekeurde concentratieaanvragen bij de NZa is bijgewerkt ten opzichte van detweede monitor verlaagde omzetdrempel. Hier stond in de tweede monitor 175, maar moet 200zijn. Het percentage is bijgewerkt van 7% naar 6%.Bron: NZa, Resultaten monitor verlaagde omzetdrempels in het jaar 2025 Achtergrond: omzetdrempels bij concentratietoetsingBij omzetten van een bepaalde hoogte moeten zorgpartijen hunconcentratie niet alleen melden bij de NZa, maar ook bij de ACM. DeACM toets de voorgenomen concentratie dan aan de mededingings-regels. Vergeleken met de regels en omzetdrempels voor andereeconomische sectoren, moesten zorgpartijen tot 1 januari 2023 hunconcentratie al bij een lager omzetniveau melden bij de ACM.4Het gaat hier om concentraties in de zin van de Mededingingswet zoals een fusie of overname.Niet te verwarren met concentratie van zorg waarbij een zorgaanbieder een profielkeuze maakten zich specialiseert in een specifiek onderdeel van zorg.5Informatiekaart Concentraties in de zorg in het jaar 20256Zie bijlage «Monitoring effecten loslaten verlaagde omzetdrempels 2025» bij InformatiekaartConcentraties in de zorg in het jaar 2025.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 620, nr. 3142 Tot 1 januari 2023 golden de volgende regels (omzetdrempels) voorde zorg:•Ten minste twee van de betrokken ondernemingen hebben in hetvoorgaande kalenderjaar met het verlenen van zorg iederafzonderlijk een omzet behaald van meer dan 5,5 miljoen euro.•Gezamenlijk hebben alle betrokken ondernemingen wereldwijdeen jaaromzet van meer dan 55 miljoen euro, én•Minimaal twee van de betrokken ondernemingen hebben elkminstens 10 miljoen euro omzet in Nederland behaald.Sinds 1 januari 2023 zijn de regels voor ACM-melding voor allesectoren weer gelijk. De omzetdrempels zijn:•De ondernemingen die samengaan, hebben samen wereldwijdeen jaaromzet van 150 miljoen euro of meer, én•Minimaal twee van de betrokken ondernemingen hebben elk inNederland een jaaromzet van 30 miljoen euro of meer behaald.In 2025 is het aantal concentraties in het verlaagde omzetsegment metbetrokkenheid van private equity relatief gezien hetzelfde gebleven (1 vande 4 concentraties in 2025 t.o.v. 2 van de 8 concentraties in 2024). Dezelfdecijfers gelden voor concentraties met betrokkenheid van een buitenlandsepartij. Het aantal concentraties met betrokkenheid een organisatie dievaker aanvragen indient, is in 2025 helemaal niet voorgekomen. Dit jaarlaat de NZa-monitor zien dat in het verlaagde omzetsegment nog steedsgeringe variatie over de jaren zichtbaar is tussen concentraties naarsector, betrokkenheid van private equity, betrokkenheid van een buiten-landse partij en regio. Het besluit om de verlaagde omzetdrempels los telaten lijkt dus net als voorgaande jaar geen aanzuigende werking tehebben op een specifiek type concentratie die anders getoetst zou moetenworden of eerder is afgewezen door de ACM. Daarmee wordt gecalcu-leerd gedrag door aanbieders uitgesloten.Conclusie en vervolgIn de afgelopen jaren heeft het loslaten van de verlaagde omzetdrempelsniet geleid tot significante gevolgen voor het zorglandschap. Dit wordtbevestigd door de NZa. Daarom heeft het kabinet, in overleg met de NZa,besloten om de aanvullende monitor van de NZa naar de effecten van hetloslaten van de verlaagde omzetdrempels te beëindigen. Dit heeft ookpositieve effecten op administratieve lasten van zowel zorgaanbieders alsuitvoeringslasten bij de NZa. De NZa zal haar jaarlijkse Informatiekaartconcentraties in de zorg wel voortzetten.Tegelijkertijd wil dit kabinet voorkomen dat zich evident onwenselijkeconcentraties kunnen voordoen in de zorg. Het kabinet werkt daarom aanaanscherpingen van de Zft om de NZa meer mogelijkheden te geven omevident onwenselijke fusies te kunnen tegenhouden.De toezegging om dit wetsvoorstel in het tweede kwartaal 2026 naar deKamer te sturen, is helaas niet haalbaar. Dit vanwege opgelopenvertraging door de uitvoering van de noodzakelijke toetsen. Het kabinetstreeft ernaar om het wetsvoorstel in het derde kwartaal 2026 naar deKamer te sturen.Daarnaast werkt het Kamerlid Bushoff aan het initiatiefvoorstel om deACM een inroepbevoegdheid (ook wel call-in bevoegdheid) te geven. HetMinisterie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) kijkt hier scherp naar,ook gezien het voornemen in het coalitieakkoord om de ACM nieuweinstrumenten te geven, waaronder de inroepbevoegdheid. Doel van dezemaatregel is het bevorderen van eerlijke concurrentie in de geheleTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 620, nr. 3143 economie. In de uitwerking wordt gezorgd voor het beperken van deregeldruk en onzekerheid. Deze maatregel heeft ook gevolgen voor fusiesen overnames in de zorg. Daarover vindt afstemming plaats tussen debetrokken ministeries. De Kamer wordt als vanzelfsprekend geïnformeerdover de voortgang.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 620, nr. 3144