De prijsbijstelling in het voortgezet onderwijs

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 725 VIIIWijziging van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025 (wijzigingsamenhangende met de Voorjaarsnota)Nr. 17 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VANONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 juni 2025AanleidingVanuit de extra procedurevergadering van de commissie van OCWvandaag is gevraagd om op zeer korte termijn extra informatie teontvangen.MotiveringHet kabinet wil de prijsbijstelling in het voortgezet onderwijs, in lijn methet primair onderwijs, uitkeren en daarmee de materiële budgettenindexeren. Daarmee is er één lijn ten aanzien van de prijsbijstelling in hethele funderend onderwijs. Dat heeft spoed omdat de prijsbijstelling moetworden verwerkt in de bekostigingsregeling die zo snel mogelijk moetworden gepubliceerd. Scholen baseren daar hun planning, personelebezetting en begroting op.Voorstel kabinet dekkingZoals in de Eerste suppletoire begroting en in de brief van 12 juni jl.aangegeven is het voorstel om de prijsbijstelling voortgezet onderwijstoch (geheel) uit te keren en die te dekken uit andere bezuinigingen opartikel 1, 3 en 9 van de OCW begroting. De dekking wordt gevonden in deposten zoals die zijn benoemd in onderstaande tabel, zoals ookopgenomen in hiervoor genoemde brief en de beantwoording op vraag 27van de feitelijke vragen bij de Eerste suppletoire begroting 2025. Demaatregelen worden onder de tabel nader toegelicht. kst-36725-VIII-17ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 171 Bedragen x € 1 miljoen202620272028202920301.Arbeidsmarkttoelage vo– 10,0– 10,0– 10,0– 10,0– 10,02.Nationaal programma leefbaar-heid en veiligheid (vrijval deelvve)– 4,4– 4,4– 4,4– 4,4– 4,43.Loonbijstelling subsidies (m.n.onderwijsregio’s)– 13,9– 14,6– 14,6– 14,7– 14,74.Loonbijstelling GOAB– 0,4– 8,2– 12,2– 5,8– 11,7Totaal– 28,6– 37,2– 41,2– 34,9– 40,8 1)Er is in 2026 nog circa € 86 miljoen beschikbaar voor een arbeids-markttoelage in het voortgezet onderwijs. Deze middelen wordentoegekend aan 15% van de vestigingen die de meeste kwetsbareleerlingen hebben. Deze vestigingen kunnen de middelen gebruikenom een toelage aan hun onderwijspersoneel te bieden van naarinschatting ca. 9%. Door de verlaging van het budget met € 10 miljoenzal dit – bij een onveranderde vormgeving – licht afnemen totongeveer 8%.2)OCW draagt de komende drie jaar circa € 330 miljoen bij aan hetnationaal programma leefbaarheid en veiligheid. De genoemde€ 4,4 miljoen aan resterende VVE middelen waren niet nodig. Dezekonden daardoor worden ingezet als onderdeel van de dekking.3)Het budget voor de subsidieregeling voor de onderwijsregio’s van2026–2029 bedraagt circa € 1,1 miljard. Lopende subsidieregelingenworden in de meeste gevallen niet geïndexeerd. Daarom is voorge-steld om de loonbijstelling van tranche 2025 voor de subsidieonderwijsregio’s in te zetten als onderdeel van de dekking.4)Het totale budget voor GOAB (gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid) bedraagt vanaf 2026 circa € 575 miljoen per jaar. Voorstel is omeen deel van de ontvangen loonbijstelling voor het GOAB-budget nietuit te keren. Deze verlaging van structureel € 11,7 miljoen betreft circa2% van het totale GOAB-budget.Alternatieve dekkingsmogelijkhedenOp verzoek van de vaste commissie van OCW brengen wij hierbij ook eenaantal alternatieven in beeld.Allereerst is het een mogelijkheid om de prijsbijstelling in het vo niet uit tekeren. Wanneer de prijsbijstelling in het vo niet wordt uitgekeerd, danheeft dit tot gevolg dat de genoemde dekking vervalt en dat deze voor hetoorspronkelijke doel kan worden ingezet. In 2019 is het eerder voorge-komen dat de prijsbijstelling in het po wel is uitgekeerd en niet in het vo.De prijsbijstelling is in het po namelijk juridisch verplicht om uit te kerenen in het vo is dit niet het geval. Het kabinet heeft ervoor gekozen om voorte stellen de prijsbijstelling in het vo wel uit te keren, omdat belang wordtgehecht aan het indexeren van materiële budgetten van vo-scholen. Erzijn schoolbesturen waar zowel po- als vo-scholen onder vallen, voor henis het van belang dat de volledige bekostiging die zij ontvangen wordtgeïndexeerd.Naast de genoemde dekking zijn er weinig andere dekkingsmogelijkhedenop de OCW-begroting. De ruimte op de OCW-begroting voor alternatievedekking is begrensd. Met eerdere amendementen zoals het amendementTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 172 Bontenbal1 heeft uw Kamer duidelijk gemaakt welke budgetten in standmoeten worden gehouden. Daarnaast zijn er weinig budgetten vansubstantiële omvang waar vanaf 2026 nog geen juridische verplichtingenop zijn aangegaan. Gegeven de politieke oproep van eerdere amende-menten en de juridische ruimte om middelen alternatief in te zetten kanalternatieve dekking voor de prijsbijstelling in het voortgezet onderwijseventueel worden gevonden in het programma Schoolmaaltijden en in dearbeidsmarkttoelage. Voor het programma Schoolmaaltijden zal deconsequentie zijn dat minder maaltijden kunnen worden verstrekt aanleerlingen uit een huishouden met een laag inkomen. De consequentievan een korting op de arbeidsmarkttoelage is dat de toelage aan eenkleinere doelgroep kan worden verstrekt of dat de toelage wordt verlaagd.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E.E.W. BruinsDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. Paul1Kamerstukken II 2024/25, 36 600 VIII, nr. 141Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 173