Reactie op verzoek commissie over de wijze waarop het kabinet de impact van klimaatverandering meeneemt in het mitigatie- en het adaptiebeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 813Kabinetsaanpak KlimaatbeleidNr. 1530 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 juli 2025Hierbij ga ik mede namens de Minister van Infrastructuur en Waterstaat inop het verzoek van de vaste Kamercommissie voor Klimaat & GroeneGroei om de Kamer te informeren over de wijze waarop het kabinet deimpact van klimaatverandering meeneemt in het mitigatie- en hetadaptatiebeleid.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.T.M. Hermans kst-32813-1530ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 813, nr. 15301 1Wat is uw reactie op het recent verschenen rapport van de EU Copernicusklimaatdienst en de Wereld Meteorologische Organisatie over klimaatver-andering en wat de bevindingen betekenen voor het kabinetsbeleid?AntwoordHet rapport «European State of the Climate» concludeert dat de gevolgenvan klimaatverandering in Europa duidelijk waarneembaar zijn. Er is dusalle reden om door te gaan met klimaatbeleid: zowel mitigatie (om ergerte voorkomen) als adaptatie (om ons aan te passen aan de gevolgen dienu al optreden en de gevolgen die in de toekomst onvermijdbaar zijn).2Met welke klimaatscenario’s houdt het kabinet rekening bij het vormgevenvan het beleid?AntwoordVoor het klimaatbeleid wordt er gebruikgemaakt van de scenario’s uit hetIPCC-AR6 Werkgroep I rapport uit 2021 en de vertaling daarvan naarNederland door het KNMI. Voor mitigatie gaat het om scenario’s met eengerede kans op beperking van de mondiale temperatuurstijging tot ruimbeneden 2 graden richting 1,5 graden. Voor adaptatie zijn deKNMI-scenario’s uit 2023 leidend, waarbij het gaat om een bredere rangemet ook hogere temperatuurscenario’s om de risico’s van de effecten vanklimaatverandering te verkennen, mede gezien de onzekerheden over dieeffecten.3In hoeverre heeft het kabinet in beeld wat de economische en maatschap-pelijke schade door klimaatverandering is, in aard en omvang, en wat deverwachtingen zijn voor 2050?AntwoordHet Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft in zijn rapport«Klimaatrisico’s in Nederland» (2024)1 de impact van een aantal extremeweergebeurtenissen in Nederland uiteengezet. Zo hebben de overstro-mingen in Limburg in 2021 geleid tot meer dan 430 miljoen euro schade.Ook noemenswaardig is de schade als gevolg van extreme droogte in2018. De totale economische schade voor de landbouw, binnenvaart enwaterbeheerders bedroeg toen 450–2080 miljoen euro. Naast schade is erook sprake van slachtoffers: zo heeft de hittegolf in 2019 geresulteerd in400 extra sterfgevallen2.Het Verbond van Verzekeraars houdt al enkele jaren een klimaatschade-monitor3 bij, maar dit betreft alleen verzekerde schade van particulierenen de grootste zakelijke schades als gevolg van extreem weer. Voor deverzekerbare schade geldt dat ook portefeuillegroei en inflatie bijdragenaan de omvang van de uitgekeerde schade.In onderzoek vanuit het Nationaal Kennisprogramma Water en Klimaat4 isbecijferd dat de klimaat gerelateerde schade in de ordegrootte ligt van77,5 tot 173,6 miljard euro schade over de periode tot 2050. Op de websitewww.klimaatschadeschatter.nl zijn de getallen te vinden.Kanttekeningen hierbij zijn dat dit onderzoek gedateerd is (in 2019 voorhet laatst geactualiseerd), niet uitgaat van de meest recente klimaatscena-1https://www.pbl.nl/publicaties/klimaatrisicos-in-nederland2https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/32/hogere-sterfte-tijdens-recente-hittegolf3https://bipublic.verzekeraars.nl/Home/ShowReport/5beb3391-1660-4b40-a9d5-6982d8cae31f4https://klimaatadaptatienederland.nl/beleid/programma-netwerken/nkwk-kbs/onderzoeken-2019/Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 813, nr. 15302 rio’s en niet alle schademechanismen zijn meegenomen (vanwege hiatenin de kennis). De werkelijke schade is naar verwachting dus groter. Erwordt op dit moment verkend of en hoe dit onderzoek geactualiseerd kanworden.4Welke strategie volgt het kabinet om schade door klimaatveranderingzoveel mogelijk tegen te gaan?AntwoordHet kabinet kiest voor een tweeledige strategie voor het tegengaan vanschade: 1. Het voorkomen van (verdere) klimaatverandering door metmitigatie bij te dragen aan het halen van overeengekomen mondiale,Europese en nationale klimaatdoelen, en 2. Het tegengaan van de effectenvan klimaatverandering door tijdige aanpassing. De aanpak van datlaatste is beschreven in de Nationale Adaptatie Strategie (NAS) uit 2016.Zoals afgesproken in het Regeerprogramma komt het kabinet in 2026 meteen herziening van de Nationale Klimaatadaptatiestrategie waarinaangegeven wordt wat het Rijk zal doen om de verwachte klimaatschadein Europees en Caribisch Nederland te beperken, maar ook welkemaatregelen andere partijen-zoals bewoners, bedrijven, maatschappelijkeorganisaties en decentrale overheden-kunnen nemen. Het beperken vanklimaatschade is namelijk niet alleen de verantwoordelijkheid van het Rijk.Binnen het Deltaprogramma werken overheden en belanghebbendensamen aan het in kaart brengen van de risico’s van klimaatverandering. Inhet deelprogramma daarbinnen, Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie,voeren gemeenten, waterschappen en provincies stresstesten uit als basisvoor keuzes en mogelijke maatregelen gericht op een klimaatbestendigeruimtelijke inrichting. Daarnaast worden onder regie van de Minister vanIenW bovenregionale stresstesten wateroverlast uitgevoerd ten behoevevan een eind 2025 op te leveren landelijk beeld van knelpunten als gevolgvan grootschalige extreme neerslag. Dit beeld zal de basis zijn voorverdere dialogen over mogelijke maatregelen om maatschappelijkeontwrichting door grootschalige extreme neerslag te voorkomen.5In hoeverre zijn de kosten en impact van klimaatverandering onderdeelvan de besluitvorming over mitigerende maatregelen (zodat de baten, inde vorm van vermeden kosten, inzichtelijk zijn en kunnen wordenmeegewogen)?AntwoordDe belangrijkste reden voor mitigatiemaatregelen zijn de baten, in devorm van vermeden kosten van klimaatverandering. Met mitigatiebeleidwordt immers beoogd om te vermijden dat het klimaatsysteem structureelen onomkeerbaar verandert en catastrofale en onbeheersbare effectenmet zich mee brengt. Zo zou het veranderen van de patronen vanoceaanstromingen of het afsmelten van delen van Groenland enAntarctica voor Nederland grote negatieve gevolgen hebben in de vormvan strengere winters of een sterke stijging van de zeespiegel.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 813, nr. 15303