Inzet op het borgen en versterken van de vrijheid, veiligheid en vertrouwen in de wetenschap

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 288Hoger Onderwijs-, Onderzoek- enWetenschapsbeleidNr. 1202 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR ENWETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 mei 2025Wereldwijd staat de academische vrijheid onder druk. En daarmee staatde wetenschap onder druk. Ik citeer het regeerprogramma: «De weten-schap is een belangrijke pilaar van onze democratische rechtsstaat. Dewetenschap voedt de samenleving, de politiek en de overheid zodat dejuiste besluiten genomen kunnen worden. Het kabinet blijft zich er daaromvoor inzetten dat wetenschappers onafhankelijk en onpartijdig onderzoekkunnen verrichten en houdt de academische vrijheid hoog in hetvaandel.»1 Goed functionerende, onafhankelijke kennisinstellingen zijneen fundament voor een goed geïnformeerde en weerbare democra-tische, rechtsstatelijke samenleving. Dat moeten we koesteren.Uw Kamer heeft vorige week, op 22 mei jl. een gesprek gevoerd metexperts over academische vrijheid. Tijdens de Raad voor Concurrentiever-mogen van 23 mei jl. is tevens gebleken dat mijn Europese collega’s mijnzorgen delen. Gezamenlijk willen we op Europees niveau academischevrijheid, veiligheid van wetenschappers en vertrouwen in de wetenschapversterken.Hierbij deel ik u mijn visie op deze onderwerpen. Graag had ik u deze briefeerder gestuurd, zodat u ruim voor het debat van 3 juni hier kennis vanhad kunnen nemen. Echter, ik wilde u deze brief sturen na ontvangst vandrie rapporten over academische vrijheid vanuit de Koninklijke Akademievan de Nederlandse Wetenschap (KNAW), de rectoren van de Neder-landse universiteiten en de Nederlandse UNESCO Commissie.21Regeerakkoord Kabinet Schoof, pagina 872Academische vrijheid in Nederland: reactie op actuele bedreigingen (KNAW, 2025), Verklaringover Academische Vrijheid door de Rectoren van de Nederlandse universiteiten (2025) en Eenvrije en veilige wetenschap (Nederlandse Unesco Commissie, 2025) kst-31288-1202ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12021 Uit deze rapporten destilleer ik dat er drie dingen nodig zijn om dekabinetsambitie op onafhankelijke en onpartijdig onderzoek te realiseren:inzet op–academische vrijheid;–veiligheid van onderzoekers; en–het borgen van vertrouwen in de wetenschap.Deze drie kernwaarden zijn met elkaar verbonden. Vrij onderzoek kanalleen plaatsvinden als onderzoekers in veiligheid hun werk kunnen doen.Daarvoor is de wetenschap afhankelijk van betrokkenheid en draagvlakvanuit de samenleving, oftewel: vertrouwen. Ik licht de drie onderdelenhieronder toe.Ontwikkelingen rondom academische vrijheidAls uitgangspunt voor het begrip «academische vrijheid» gebruik ik debreed geaccepteerde definitie van de KNAW: «het beginsel datmedewerkers aan wetenschappelijke instellingen in vrijheid hun weten-schappelijk onderzoek kunnen doen, hun bevindingen naar buiten kunnenbrengen en onderwijs kunnen geven.»3 Academische vrijheid isverbonden met de functie van een onderzoeker en adequate beoefeningvan de wetenschap. Een onderzoeker heeft altijd recht op de vrijheid vanmeningsuiting, maar kan alleen binnen zijn functie als onderzoeker eenberoep doen op academische vrijheid. Daarbij wil ik opmerken datacademische vrijheid niet onbegrensd is. Het kan worden begrensd doorde uitgangspunten zoals wetenschappelijke integriteit, wettelijke kadersen veiligheid.4Academische vrijheid heeft betrekking op individuele onderzoekers.Institutionele autonomie houdt in dat instellingen op alle organisatie-lagen, inclusief college van bestuur, het recht (en de plicht) hebben om deprincipes van academische vrijheid te behouden en te bevorderen.5Institutionele autonomie is medebepalend voor de manier waaropindividuele onderzoekers aan wetenschappelijke instellingen kunnenopereren.6Wettelijke verankering van academische vrijheidOmdat academische vrijheid zo belangrijk is, is academische vrijheid inNederland wettelijk verankerd in de Wet op het hoger onderwijs enwetenschappelijk onderzoek (WHW)7: «Aan de instellingen voor hogeronderwijs en aan de academische ziekenhuizen wordt de academischevrijheid in acht genomen.» Ook verschillende internationale en Europeseverdragen8 refereren aan het recht op wetenschap en academischevrijheid. Op dit moment wordt gewerkt aan een verordening voor deEuropese onderzoeksruimte (de zogenoemde European Research and3Academische vrijheid in Nederland KNAW 20214Zoals vastgelegd in de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit (KNAW, NFU,NWO, TO2, VH, VSNU, 2018)5Academic Freedom as a Fundamental Right (LERU, 2010)6Academische vrijheid in Nederland: reactie op actuele bedreigingen (KNAW, 2025)7Artikel 1.68Artikel 27 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens geeft het recht opwetenschap en de vruchten ervan, dit wordt bevestigd in artikel 15 van het de Economische,Sociale en Culturele Rechten Verdrag. Academische vrijheid is verankerd in het Handvest vande grondrechten van de Europese Unie (artikel 13).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12022 Innovation Area Act)9 waarin ik mij samen met Europese collega’s inzetom academische vrijheid beter te verankeren in EU-wetgeving. Derectoren en de KNAW stellen de vraag of de huidige wettelijke verankeringvoldoende is. Ik vind het belangrijk om dit grondig te onderzoeken10 en zalde KNAW vragen om een advies hierover.Academische vrijheid en de inrichting van wetenschapsfinanciering enonderwijsIn haar rapport roept de KNAW de overheid op om voldoende ruimte terealiseren voor ongebonden onderzoek en de taalkeuze van onderwijs bijde instellingen te laten. Ik vind het belangrijk dat de overheid terug-houdend is als het gaat om directe sturing op onderzoek en kennisover-dracht in lijn met de grondwettelijke vrijheid van inrichting van onderwijsen onderzoek.Daarnaast stelt de KNAW dat de voorgestelde maatregelen in de Wetinternationalisering in balans (WIB) een bedreiging vormen voor deinstitutionele autonomie en de academische vrijheid. Het rapport stelt: alsde Minister voortaan zou bepalen of een opleiding onderwijs in eenandere taal dan het Nederlands mag verzorgen, krijgt de overheid directezeggenschap over het curriculum en de eindtermen van opleidingen. DeWIB grijpt nadrukkelijk niet in op de inhoud van onderwijs of onderzoek,daar gaan instelling en opleiding zelf over. Academische vrijheid betekenttegelijkertijd niet dat de overheid keuzes geen kan maken met betrekkingtot de doelmatigheid (financiering) en toegankelijkheid van het bekostigdeonderwijs. Voor de zomer informeer ik uw Kamer over de verdereuitwerking van het wetsvoorstel en hoe ik daarbij invulling geef aan deaangenomen moties van het lid Krul respectievelijk het lid Soepboer11over het schrappen van de taaltoets voor het bestaand aanbod en overafspraken met universiteiten en hogescholen over het verder terugdringenvan verengelsing.Academische vrijheid in het kader van kennisveiligheidDe KNAW benoemt een spanningsveld tussen veiligheid en vrijheid bijinternationale wetenschappelijke samenwerking in het kader vankennisveiligheid. Internationale samenwerking is cruciaal om nieuwekennis op te doen.12 Academische vrijheid en veiligheid in het samen-werken met internationale partners kunnen in sommige gevallen opgespannen voet staan met elkaar. Het hoort ook bij de verantwoorde-lijkheid van kennisinstellingen dat van veiligheidsrisico’s bij internationalesamenwerking proactief rekenschap wordt gegeven. Zeker omdat weweten dat deze risico’s er zijn.De eerdere sectorbeelden kennisveiligheid laten zien dat kennisinstel-lingen hierin serieuze stappen zetten. Tegelijkertijd begrijp ik de zorg vande KNAW13 betreffende de Wet screening kennisveiligheid. Daarbij gaathet om het vinden van een balans tussen open wetenschap en hettegengaan van grote veiligheidsrisico’s. Dat is en blijft een spanningsveld.9Zie ook de aangenomen motie van Europarlementariër Christiaan Ehler (2023) waarop deEuropese Commissie heeft aangegeven binnen de aangekondigde verordening van de ERA Acteen juridisch raamwerk te ontwikkelen voor het beschermen van de vrijheid van wetenschap-pelijk onderzoek.10Gesteld door zowel de Nederlandse rectoren in hun Verklaring over Academische Vrijheid(2025) als door de KNAW in haar rapport Academische vrijheid in Nederland: reactie opactuele bedreigingen (2025)11Kamerstuk 31 288, nr. 119512Zie ook het AWTI rapport Duiden van de kwaliteiten van de wetenschap (2022)13Academische vrijheid in Nederland: reactie op actuele bedreigingen (KNAW, 2025)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12023 Ik zet daarom in op een scherpe risicogerichte screening. Dit betekent datde screeningsplicht alleen gaat gelden daar waar de risico’s voor denationale veiligheid het grootst zijn. De overheid gaat niet alle studentenop alle vakgebieden systematisch screenen.14 Kennisinstellingen hebbenen behouden in de basis de vrijheid om samen te werken met weten-schappers en studenten van over de hele wereld. In het wervingsproceswordt alleen een extra stap gezet. «Ja, tenzij» is hierbij het uitgangspuntom uit te gaan van vrijheid totdat tot te grote veiligheidsrisico’s leidt.Daarnaast acht ik het van groot belang dat bij kennisinstellingen bewust-wording en kennis is over het tegengaan van ongewenste inmenging doorstatelijke actoren bij onderzoekers die al werkzaam zijn in Nederland.Daarom heb ik het Loket Kennisveiligheid verzocht om de instellingen viade learning community actief te informeren over de risico’s en ga ik ditonderwerp verder uitdiepen in de Nationale Leidraad. Ook blijf ik hierovermet de instellingen in gesprek. Ik sluit daarbij zoveel mogelijk aan bij deactielijnen van de kabinetsbrede aanpak ongewenste buitenlandseinmenging.Ik informeer uw Kamer voor de zomer over de voortgang op een aantalmoties en toezeggingen op het gebied van kennisveiligheid.Ethische grenzen bij internationale samenwerkingDe KNAW, de rectoren en UNESCO halen in hun rapporten ook ethischegrenzen bij samenwerkingsverbanden tussen onderzoeksinstellingen aan.In het afgelopen anderhalf jaar hebben er veel protesten plaatsgevondenop campussen van instellingen, waarvan sommige ontaardden inbezettingen en onveilige situaties.15 Laat ik vooropstellen: geweld,intimidaties, racisme, discriminatie, en vernieling zijn onacceptabel. Datgaat ten koste van iedereen; van de studenten die willen studeren,debatteren of vredig willen demonstreren, van docenten die onderwijswillen geven en van wetenschappers die met hun onderzoek bezig zijn. Ditterwijl universiteiten en hogescholen juist plekken moeten zijn vandialoog.16 De demonstranten vragen aandacht voor internationalewetenschappelijke samenwerkingen; hier kunnen ethische dilemma’s eenrol spelen.De keuze om samenwerkingsverbanden aan te gaan en/of op te schorten,ligt binnen de institutionele autonomie van een instelling. Het is niet aaninstelling om op voorhand samenwerkingen met gehele landen uit tesluiten; dat is aan het kabinet. Mijn ambtsvoorganger heeft in mei 2024een aantal uitgangspunten meegegeven voor instellingen om mee tenemen in hun besluitvorming.17 Deze uitgangspunten worden gehanteerddoor de instellingen. Ik verwacht bovendien dat hierbij steeds hetrechtstatelijke principe van hoor en wederhoor wordt toegepast.Daarnaast wordt in lijn met de motie Rooderkerk en Paternotte (beidenD66)18 gezamenlijk vanuit mijn ministerie en de kennisinstellingengewerkt aan een set uniforme criteria voor het afwegen van (ethische)14Ik verwijs u ook naar memorie van toelichting van de wet screening kennisveiligheid15Ik zal voor de zomer 2025 een aparte brief versturen naar uw Kamer die verder ingaat op deveiligheid op universiteiten en hogescholen.16Ik kan me goed vinden in de observaties van de Nederlandse rectoren: «het gesprek polari-seert, en onderwerpen worden platgeslagen of juist vermeden omdat ze als te gevoeligworden gezien. Waar de ruimte voor onderzoek, debat en twijfel wordt ingeperkt – doorrepressie enerzijds of taboe anderzijds – verliest de universiteit haar essentie.» Verklaring overAcademische Vrijheid door de Rectoren van de Nederlandse universiteiten (2025)17Kamerstuk 29 240, nr. 13918Kamerstuk 31 288, nr. 1134Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12024 risico’s bij internationale samenwerkingen. Voor de zomer zal ik uw Kamerover die criteria informeren.Zorgen om academische vrijheid in de Verenigde StatenDe KNAW, de rectoren en UNESCO spreken hun zorgen uit over hethuidige wetenschapsbeleid van de Verenigde Staten. De vragenlijsten diediverse Amerikaanse financiers hebben verstuurd,19 hebben begrijpelij-kerwijs tot onrust binnen de Nederlandse wetenschappelijke gemeen-schap geleid. Het Eerste Kamerlid Roovers (GL-PvdA) heeft haar zorgenhierover ook geuit tijdens het begrotingsdebat van 5 april jl.20 In algemenezin geldt dat elke onderzoeksfinancier de rechtmatigheid, doelmatigheiden doeltreffendheid van de bestede middelen mag controleren. Daarbij ishet zo dat het stellen van vragen niet mag leiden tot beperkingen in deacademische vrijheid of tot schendingen van wetenschappelijkeintegriteit. Ik heb van de Universiteiten van Nederland (UNL) geensignalen ontvangen dat de beantwoording van de vragen (of hetinstellingsbesluit om deze vragen niet te beantwoorden) heeft geleid totverandering in de voorwaarden van financiering voor Nederlandseinstellingen. Dit neemt niet weg dat ik bezorgd ben over het huidige beleiddat de Verenigde Staten voert als het gaat om federale financiering vanonderzoek en de gevolgen die het heeft voor Nederland. Ik blijf in nauwcontact staan met de UNL, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschap-pelijk Onderzoek (NWO) en de KNAW om deze situatie te blijvenmonitoren.Rollen en verantwoordelijkhedenAls laatste wil ik inzoomen op de verantwoordelijkheid van individueleonderzoekers met betrekking tot het uitoefenen van hun recht opacademische vrijheid; dit doen zij binnen de kaders van de NederlandseGedragscode Wetenschappelijke Integriteit (NGWI) en de sectoraleregeling nevenwerkzaamheden. De KNAW stelt dat onderzoekers bijdeelname in het publieke debat zelf de verantwoordelijkheid hebben omhun meningen als onderzoeker en als burger uit elkaar te houden en deaard van hun inbreng zorgvuldig te duiden.21 Onderzoekers en anderemedewerkers van onderwijsinstellingen hebben dus een eigen verant-woordelijkheid om ook bij bijeenkomsten met een activistische aard eenonderscheid te maken wanneer zij een beroep doen op hun academischevrijheid en wanneer zij spreken vanuit hun rechtmatige vrijheid vanmeningsuiting. Ik prijs maatschappelijke betrokkenheid onder weten-schappers. Daarbij vind ik dat er ruimte moet zijn voor alle weten-schappers, ongeacht de politieke implicaties van hun bevindingen.Instellingen hebben een rol hun wetenschappers hierin te beschermen,waarbij academische vrijheid en de werkgever-werknemer relatie beidesteeds in het oog worden gehouden. Ik erken ook de zorgen die er zijngeweest naar aanleiding van de protesten over de verantwoordelijkhedendie een individuele onderzoeker en een instelling precies heeft in hetduiden hiervan. Daarom zal ik de KNAW vragen om advies over hetonderscheid tussen academische vrijheid en vrijheid van meningsuitingbij activisme vanuit de wetenschap.De colleges van bestuur hebben de verantwoordelijkheid om ervoor tezorgen dat hun medewerkers vrij en onafhankelijk hun werk kunnen doen.De rectoren van de universiteiten hebben in hun recente verklaring19NRC, 14 maart 2025, Nederlandse wetenschappers ontvangen per e-mail indringendevragenlijst van Amerikaanse overheid20Kamerstuk 36 600 VIII, P21Academische vrijheid in Nederland (KNAW 2021)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12025 aangegeven dat zij het komende jaar gezamenlijk de verantwoordelijkheidzullen nemen om een nationale dialoog over vrijheid en verantwoorde-lijkheid te organiseren. Dit vind ik een krachtig initiatief, passend bij hunrol en verantwoordelijkheden. In navolging van de motie van het lidEerdmans22 wil ik universiteiten en hogescholen vragen het komende jaarook te gebruiken om hun beleid op academische vrijheid per instelling opéén plek overzichtelijk te communiceren.Tot slot de rol van de financier. Hier ga ik hier graag nog in op detoezegging dat ik met NWO zal bespreken of het mechanisme van OpenMind ook in andere vakgebieden zou kunnen werken en wat dat zoukunnen betekenen voor de manier waarop de onderzoeksbeoordeling isingericht.23 Uit mijn gesprekken met NWO blijkt dat Open Mind eenspecifiek financieringsinstrument is voor vernieuwende en out-of-the-boxonderzoeksideeën binnen het NWO-domein Toegepaste en TechnischeWetenschappen. De andere drie wetenschapsdomeinen binnen NWOkennen een soortgelijk instrument met vergelijkbare doelstellingen.24Borging van de veiligheid van wetenschappers van externebedreigingenVeiligheid van wetenschappers is een randvoorwaarde voor academischevrijheid en vooruitgang. De laatste jaren laten een alarmerende toenamezien van het aantal bedreigingen voor wetenschappers wereldwijd, zowelonline als offline.25 De academische vrijheid wordt bedreigd wanneerwetenschappers niet langer vrij zijn om hun onderzoek uit te voeren ofhun boodschap te communiceren in het publieke debat.Versterking van het WetenschapVeilig platformWetenschapVeilig is in 2022 opgericht als landelijk platform en expertise-centrum voor de aanpak van haat, bedreiging en intimidatie richtingwetenschappers. Het platform ondersteunt wetenschappers in het vindenvan de juiste hulp. De initiële inzet van WetenschapVeilig als meldpunt encoördinatieplatform was essentieel in een periode waarin een gezamen-lijke basis bij universiteiten ontbrak. Die basis is nu gelegd. Nu verschuiftde behoefte richting kennisdeling, standaardisering van aanpakken,leiderschapsontwikkeling en continue monitoring. In overleg met UNL,NWO en KNAW, NEWS en UNESCO zal ik tot een nieuwe aanpak komenvoor de structurele continuering van dit programma na de afloop van desubsidie in 2026, waarbij het van belang is dat de universiteiten in hunhoedanigheid als werkgever in de positie worden gebracht om ditprogramma verder tot uitvoering te brengen. Ik zal in 2026 uw Kamer eenplan van aanpak toesturen.Bouwen aan een breed maatschappelijk vertrouwen in dewetenschapBij breed maatschappelijk vertrouwen in de wetenschap hanteer ik dedefinitie van het Rathenau Instituut: «vertrouwen in de wetenschap gaatover het vertrouwen van de wetenschap als institutie, vertrouwen in22Ingediend 23 januari tijdens het debat Veiligheid op Universiteiten, aangenomen 28 januari.(Kamerstuk 29 240, nr. 162)23Toegezegd tijdens de plenaire vergadering over de OCW-begroting 2025, d.d. 28 november2024 heb ik aan het lid Dekker (FVD)24Zo kent het NWO-domein Sociale- en Geesteswetenschappen het instrument «SGW XS», hetdomein Exacte- en Natuurwetenschappen kent «ENW XS», en Medische Wetenschappen (viafinancieringsorganisatie ZonMw) kent «Off Road». Deze instrumenten bieden ruimte aaninnovatieve, high-risk high-gain onderzoeksideeën.25The safety of scientific researchers: data, trends and a typology of threats (UNESCO, 2023)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12026 wetenschappelijke instellingen, de wetenschappelijke methode, dewetenschappers en vertrouwen in verschillende onderzoeksdomeinen». 26Wetenschap voedt de samenleving, de politiek en de overheid. Daarvooris de wetenschap afhankelijk van betrokkenheid en draagvlak vanuit desamenleving. Onderzoeken wijzen uit dat er gemiddeld genomen eengroot vertrouwen is in de wetenschap. Tegelijkertijd stelt UNESCO dat hetvertrouwen in de wetenschap ondermijnd wordt door politieke framing.Met internet als bron van – ongelijksoortige, ongewogen en onvolledige –wetenschappelijke informatie worden wetenschappelijke bevindingenvaker bekritiseerd of als «ook maar een mening» weggezet.Zoals gesteld in de stukken van de KNAW, de rectoren en UNESCOkunnen universiteiten en onderzoekers kunnen een belangrijke bijdragevervullen in het vertrouwen in de wetenschap, bijvoorbeeld doortransparant te zijn over de wijze waarop zij wetenschap bedrijven. Vanuitmijn rol als Minister zie ik het als mijn verantwoordelijk om hetvertrouwen in de wetenschap verder te vergroten door:–onderzoek te stimuleren naar het vakgebied van maatschappelijkvertrouwen;–structurele verbindingen tussen wetenschap en samenleving testimuleren;–aandacht te vragen voor het gebruik van wetenschap bij beleidsont-wikkeling.Tweerichtingsverkeer tussen wetenschap en haar omgeving is cruciaal. Bijgrote maatschappelijke vraagstukken, zoals gezondheidszorg, heeft dewetenschap de samenleving nodig en vice versa.Onderzoek naar het vertrouwen in de wetenschapHet Rathenau Instituut zal binnenkort een update publiceren van hundriejaarlijkse enquête over vertrouwen in de wetenschap. Ik zal debevindingen meenemen in mijn beleid. Daarnaast wil ik het onder-zoeksveld en de samenleving stimuleren om met elkaar in dialoog te gaanover hun wederzijdse verwachtingen ten aanzien van de rol van onder-zoek(ers) in onze democratische samenleving. Hiervoor zal NWO inopdracht van OCW komend jaar een Nationale Wetenschapsagenda-callopenzetten.Structurele verbinden tussen wetenschap en samenlevingWetenschapscommunicatie is een belangrijke manier om wetenschap ensamenleving te verbinden. In 2024 is daarom NEWS van start gegaan. Ikkan – conform de toezegging aan uw Kamer27 – melden dat NEWS eenbreed scala aan activiteiten heeft georganiseerd. Doelgroepen varieerdenvan onderzoekers van kleine organisaties tot onderzoekers die verbondenzijn aan grote evenementen zoals Lowlands Science en Weekend van deWetenschap. Daarbij sloten ook vertegenwoordigers van onder andere dembo-raad en bibliotheken aan. De komende jaren zal NEWS zich verderinzetten om deze fundamentele verbindingen te intensiveren, eenmaatschappelijke impactraad te installeren en werkzaamheden teverrichten voor het tegengaan van des- en misinformatie. Dit sluit aan bijde brede aanpak van desinformatie van dit kabinet.26Vertrouwen in de wetenschap en misinformatie op sociale media (Rathenau, 2025)27Bestuursakkoord 2022 hoger onderwijs en wetenschap | Kamerstuk | Rijksoverheid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12027 Aandacht voor de inzet van wetenschap bij beleidsontwikkelingEen overheid dient zo mogelijk zelf ook besluiten te nemen die gebaseerdzijn op wetenschappelijke informatie en bewijs. Dit versterkt hetmaatschappelijke vertrouwen in zowel de wetenschap als de overheidzelf.28 Nederland heeft een rijk ecosysteem aan wetenschappelijkgeïnformeerde adviesraden en kennisinstellingen die vanuit onafhanke-lijke posities adviseren. Daarnaast is het Science for Policy pilotpro-gramma gestart. Het doel van dit programma is om ministeries weten-schappelijke kennis beter te laten benutten door directere en snellereinteracties tussen wetenschappers en beleidsmakers te faciliteren. Ik blijfmij inzetten voor de doorontwikkeling van dit programma.Tot slotAcademische vrijheid, veiligheid van wetenschappers en vertrouwen in dewetenschap zijn niet te bediscussiëren normen. Het zijn harde randvoor-waarden voor een goed functionerende samenleving. Tegelijk zien we datdeze waarden kwetsbaar zijn. Ik zal mij dan ook nationaal en internati-onaal blijven inzetten als hoeder van deze waarden met acties zoals ik hebbeschreven in deze brief. Maar ik doe ook een dringende oproep aan uwKamer. Wees alert in uw eigen rol om de academische vrijheid, deveiligheid van onderzoekers en het vertrouwen in de wetenschap teborgen. Geef de academische sector de vrijheid om zelf invulling te gevenaan deze waarden en de veiligheid om hier structureel aan te werken. Enleer de wetenschap en wetenschappers kennen. Vertrouwen begint bijwederzijds begrip.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E.E.W. Bruins28OECD (2020), Mobilising Evidence for Good Governance: Taking Stock of Principles andStandards for Policy Design, Implementation and Evaluation, OECD Public GovernanceReviews, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/3f6f736b-en.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 12028