Steun aan het bedrijf Avantium

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 826Industriebeleid33 009InnovatiebeleidNr. 263 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 september 2025Avantium heeft de opstart van een nieuwe biochemie fabriek in Delfzijl inafronding. De laatste testen vinden plaats waarna de fabriek in stappen zalworden opgestart voor commerciële productie. Het bedrijf produceert eengrondstof voor bioplastics gemaakt van biogrondstoffen in plaats vanfossiele olie. De vervanging van fossiele grondstoffen voor plastics doorbiogrondstoffen draagt bij aan de klimaatopgave en de circulaireeconomie door het gebruiken van hernieuwbare grondstoffen. Avantiumheeft aangegeven dat door verschillende omstandigheden de huidigefinanciering van banken en aandeelhouders ontoereikend is om deperiode naar een winstgevende situatie, naar verwachting in 2027, teoverbruggen. Een eerder beoogde aandelenemissie dit voorjaar isuitgesteld vanwege onder andere het onzekere beursklimaat als gevolgvan onder meer de stijgende handelstarieven.Recentelijk heeft Avantium een steunverzoek bij de Staat ingediendwegens een dreigend liquiditeitstekort. Dit steunverzoek is beoordeeldaan de hand van het Afwegingskader steunverzoeken individuelebedrijven. De Staat heeft aangegeven steun te overwegen indien deverschillende financiers (de betrokken banken, provincie Groningen,Invest-NL) bereid waren dit ook te doen. Na intensief overleg tussen deverschillende financiers ben ik voornemens EUR 15 mln steun te verlenen.De bijdrage van KGG wordt verstrekt als subsidie met uitvoeringsovereen-komst aan PPPS1, die dit middels een zogenaamde «blended finance»structuur aan Avantium kan verstrekken als eigen vermogen, dat wilzeggen: in ruil voor aandelen Avantium. PPPS zal de door mij teverstrekken subsidie met uitvoeringsovereenkomst op dusdanige wijze«doorzetten» dat de kans om nieuw privaat investeringsgeld, op te halenvia de aandelenmarkt, zoveel mogelijk wordt vergroot.1Volledige naam: INNL Publiek-Private Product Structurering B.V. Dit is een 100% dochtermaat-schappij van Invest-NL N.V., opgericht om blended finance transacties vanuit de Staat mogelijkte maken op grond van het Convenant Blended Finance (Staatscourant 2024, 19147). kst-29826-263ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 826, nr. 2631 Afwegingskader steunverzoeken individuele bedrijvenTeneinde een weloverwogen besluit te kunnen nemen met betrekking toteventuele steunverlening aan Avantium is het Afwegingskader steunver-zoeken individuele bedrijven (Kamerstuk 35 420, nr. 36 van 1 mei 2020)doorlopen. Dit afwegingskader bestaat uit drie onderdelen:Fase A: politiek-maatschappelijke toetsGeconstateerd is dat het bedrijf op onderdelen van politiek maatschap-pelijk belang is.Het belang voor innovatie, behoud van kennis voor Nederland, hetinvesteringsklimaat en het biobased economy netwerk is groot. Het bedrijfheeft op innovatie en educatie in biochemie, in Nederland een voortrek-kerspositie door de samenwerking met universiteiten en kennisinstel-lingen. Het bedrijf heeft een signaalfunctie voor het investeringsklimaatvoor het aantrekken van bedrijvigheid en buitenlandse investeringen.Verder heeft het bedrijf kennis en ervaring in de opschaling van nieuwebiochemische technologie van laboratorium tot productiefase die vanbelang is voor het biochemisch ecosysteem. Op de korte termijn is dedirecte economische en ecologische waarde minder groot door debeperkte omvang van de onderneming, maar met de voorgenomenopschaling zal dit toenemen. Inzet op vergroening van de chemischeindustrie is opgenomen in de Economische Agenda (EA) Groningen/Noord-Drenthe. De EA, onderdeel van het maatregelenpakket NijBegun, isop 15 juni 2025 in de MR vastgesteld. De provincie Groningen heeftvanwege het regionale belang voor de verduurzaming van het chemie-cluster recent bijgedragen aan de door Avantium gevraagde overbrug-gingsfinanciering met het beschikbaar stellen van een achtergesteldelening van EUR 10 mln.Fase B: Bedrijfseconomische toetsDeze toets heeft als doel vast te stellen in hoeverre het bedrijf in de kernfinancieel gezond is of kan zijn. Een gespecialiseerd adviesbureau heeft,onder andere op basis van een scenariostudie, vastgesteld dat Avantiumvoldoende continuïteitsperspectief heeft. Avantium zal enerzijdsinkomsten verkrijgen door de verkoop van een nieuw bioplastic PEF.Daarnaast zal het bedrijf licenties die betrekking hebben op dit productie-proces verkopen aan andere chemiebedrijven, waarmee het zijn bereikvan zijn technologie vergroot als mede de verdiensten. Cruciaal daarbij isdat de onderneming voor de komende twee jaar over voldoendeliquiditeiten beschikt om de periode te overbruggen tot een positiefbedrijfsresultaat.Fase C: Instrumentarium en «bail-in» van stakeholdersNa het succesvol doorlopen van fase B, volgt fase C, waarin wordtvastgesteld welke vorm van steun gepast is en welke bail-in van stake-holders wordt gevraagd. De financieringsstructuur van Avantium kent eenrelatief hoge schuldenlast. Gelet op de scale up fase waarin het bedrijfverkeert, dient het bedrijf extra eigen vermogen aan te trekken. In verbandmet het huidige beursklimaat, is PPPS geadviseerd bij de komendeaandelenemissie van Avantium een zogenaamde «underwrite met firstallocation» overeen te komen. Dit laatste betekent dat in geval er na debeoogde claimemissie van € 65 miljoen, aandelen zijn waarvoorbeleggers zich niet hebben ingeschreven, deze aandelen als eerste zullenworden gealloceerd aan PPPS. Hierdoor ontstaat een stevig fundamentvoor de door Avantium beoogde claimemissie waardoor private inves-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 826, nr. 2632 teerders naar verwachting sneller zullen toetreden. De staat zal sowieso€ 15 miljoen aan nieuwe aandelen nemen als er minimaal € 50 miljoenvia de aandelenmarkt wordt opgehaald, bij bestaande aandeelhoudersvan Avantium en eventuele nieuwe investeerders.Teneinde deze positie door PPPS te laten innemen heeft de Staat devolgende voorwaarden gesteld.1.PPPS zal alleen aandelen kopen indien de financiering sinds het tijdstipvan het steunverzoek voor minimaal de helft door de private sector(dus exclusief NOM, Provincie Groningen en Invest-NL) wordtgefourneerd. Wij hebben vastgesteld dat het financieringspakket vanAvantium aan deze voorwaarde voldoet.2.De Staat krijgt meer grip op het intellectueel eigendomsrecht vanAvantium. Door middel van een «Right to Match Agreement» met definanciers en een «Support Agreement» met Avantium heeft de Staathet recht om bij een executoriale verkoop van (o.a.) de intellectueleeigendomsrechten, die zien op de FDCA/PEF technologie, aandelen inentiteiten die eigenaar zijn van de FDCA/PEF technologie en de fabriekin Delfzijl, door of op verzoek van de financiers, het door de betref-fende koper uitgebrachte bod te «matchen» (het «right to match»). DeStaat mag dit recht in bepaalde gevallen uitoefenen, bijvoorbeeldwanneer de betreffende koper niet in de Europese EconomischeRuimte (EER) is gevestigd of gesanctioneerd is. De vennootschap heeftingestemd met het right to match en moet dit recht eerbiedigen enbewerkstelligen dat het recht van toepassing blijft gedurende minimaal5 jaar en zoveel langer als dat de Staat (of een ander publiek orgaan)leningen heeft verstrekt aan de vennootschap.»3.De Staat krijgt het recht een «Board Observer» te benoemen teneindebeter inzicht te verkrijgen op de bedrijfsvoering. Een Board Observerkan op vertrouwelijk wijze informatie ophalen over het functionerenvan de onderneming en deze, binnen de grenzen van toepasselijke(beurs)regels, terugkoppelen aan PPPS en/of de Staat. De Observerheeft geen stemrecht en handelt uitsluitend in het belang van PPPSen/of de Staat.4.Geen bonussen of andere variabele beloningen voor de Raad vanBestuur en Raad van Commissarissen tot en met uiterlijk 31 december2027.5.Een vermindering van de beloning voor de Raad van Bestuur en Raadvan Commissarissen van Avantium tot en met uiterlijk 31december2027.6.Een «bail-in» door de huidige financiers door het verlengen van delooptijden van financieringen, uitstel van aflossingen en een korting opde tarifering.De beoogde aandelenemissie in september 2025 heeft een beoogdeopbrengst van minimaal € 65 miljoen. Dit is een cruciale bijdrage voor definanciering van het bedrijf tot medio 2027. Daarna is volgens hetdoorgerekende scenario een positief bedrijfsresultaat mogelijk. Deaankoop van het € 15 miljoen aandelenpakket door PPPS vindt pas plaatsals de aandelenemissie succesvol is gebleken en er minimaal € 50 miljoenis opgehaald. De bijdrage van de Staat zal door KGG worden verstrektvanuit de gereserveerde middelen voor «maatwerk» uit het Klimaatfonds.De aandelen die PPPS zal aanschaffen, zullen gedurende een bepaaldeperiode worden aangehouden. Zodra de aandelenmarkt het toelaat zullende aandelen op prudente wijze weer worden verkocht, waarna deopbrengst weer zal worden toegevoegd aan het Klimaatfonds, perceelVerduurzaming Industrie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 826, nr. 2633 De steun van KGG past in het het beleid rondom de versterke aanpaknieuwe industrie. Nieuwe innovatieve bedrijven die zich richten op groenegroeimarkten wil ik beter ondersteunen. Het bedrijf Avantium is koploperin de ontwikkeling van nieuwe duurzame productieprocessen in debiobased chemie en heeft daarvoor een brede kennispositie met intellec-tueel eigendom op nieuwe processen; daarmee heeft Avantium eenvoorbeeldfunctie voor vele andere bedrijven die bezig zijn met nieuweinnovaties de wereld groener en toekomstbestendiger te maken. Dezekennis en ervaring in de opschaling van groene chemie is van belang omte behouden voor Nederland zodat andere bedrijven in de biochemiehiervan kunnen profiteren en dit voorbeeld volgen. Vanuit het buitenlandbestaat veel belangstelling voor nieuwe groene chemie en de kans isgroot dat bij een faillissement de kennis buiten Europa zal worden ingezet.Het is van strategisch belang om deze kennis voor Nederland te behoudenen in te zetten voor de verdere verduurzaming van de Nederlandsechemie.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 826, nr. 2634