Reactie op verzoek commissie inzake het onderwijs in Caribisch Nederland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2026Nr. 156 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 juni 2026Hierbij stuur ik u de reactie op het verzoek van de commissie, naaraanleiding van de procedurevergadering van 25 september 2025, inzakehet onderwijs in Caribisch Nederland (kenmerk 2025D41618). Mijnexcuses voor de vertraagde beantwoording van dit verzoek. Uwcommissie heeft de vragen gesteld aan de Minister van Onderwijs,Cultuur en Wetenschap. Gezien de onderwerpen waarop deze vragenbetrekking hebben, worden deze beantwoord door de Staatssecretaris vanOnderwijs en Emancipatie. In uw verzoek vraagt u om een reactie op debrief die Ieder(in) aan uw commissie heeft verstuurd. In de brief spreektIeder(in) haar zorgen uit over de positie van kinderen met een beperkingin Caribisch Nederland en hun mogelijkheden in het onderwijs. Daarnaaststelt Ieder(in) een aantal specifieke vragen aan uw Kamer, waarop ikhierna reageer.1. Wilt u de Staatssecretaris vragen hoe zij bewustwording rond hethebben van een beperking en het recht op zorg en ondersteuning, ook inhet onderwijs, op een positieve manier kan vergroten in CaribischNederland.Iedereen verdient een gelijkwaardige plaats in de maatschappij, daaromzet ik mij in voor inclusief onderwijs als voorbereiding voor ieder kind opeen inclusieve samenleving. Zo draagt het onderwijs er aan bij datiedereen wordt geaccepteerd, ook als iemand een beperking heeft. Iederkind heeft recht om zich te ontwikkelen, maar sommige kinderen hebbendaarvoor soms meer ondersteuning nodig. Daarom zijn op alle drie deeilanden expertisecentra onderwijszorg (EOZ) ingericht. Zij werken samenmet de scholen en andere lokale partners aan het ondersteunen van deleerlingen en hun ouders. Zij dragen daarmee bij aan de bewustwordingen acceptatie van ouders en de omgeving van de ondersteuningsvragenvan de kinderen. Het doel is daarbij dat zoveel mogelijk kinderen worden kst-36800-VIII-156ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VIII, nr. 1561 ondersteund in hun eigen klas, zodat zij onderdeel blijven van hun eigengroep en van andere activiteiten met hun leeftijds- en wijkgenoten.2. Wilt u de Staatssecretaris vragen hoe Caribisch Nederland meege-nomen wordt in de huidige beleidsontwikkeling richting inclusiefonderwijs.Caribisch Nederland kent inclusief onderwijs vanaf het moment dat deeilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius onderdeel werden van het landNederland op 10 oktober 2010. Dit betekent dat alle kinderen met elkaarles krijgen, met de ondersteuning op de plek waar het onderwijs wordtgegeven. Hierdoor is het onderwijs op deze eilanden deels al verder daneen groot gedeelte van de scholen in Europees Nederland. Dit neemt nietweg dat er ook nog uitdagingen zijn, bijvoorbeeld het vinden en houdenvan het juiste personeel. Daarnaast is er ook behoefte aan meer gespecia-liseerde ondersteuning. Hiervoor wordt door het ministerie met onderandere de EOZ’s gewerkt aan een verbetering van de ondersteuning op dereguliere scholen. Voor die groepen kinderen waarin de reguliere klas nietmeer de beste plek is om zich te ontwikkelen, zijn er mogelijkheden om(een deel van de tijd) naar een specialistische voorziening te gaan.3. Wilt u de Staatssecretaris vragen hoe er wordt ingezet op de opleidingen professionalisering van leraren, en op een duurzame structuur voorzorg en ondersteuning in het onderwijs.In de breedte wordt sterk ingezet op de opleiding van personeel uit deregio. Hierin speelt het samenwerkingsverband Kibrahacha een belang-rijke rol. Kibrahacha zorgt voor de opleiding van onderwijzend personeeluit en voor de regio, in dit geval met name voor Bonaire, Curaçao enAruba. In de opleiding wordt ook aandacht besteed aan inclusiefonderwijs en speciale onderwijsbehoeften van leerlingen. Voor hetpersoneel dat al in dienst is bij de scholen, vervullen de EOZ’s een rol inhet opleiden van groepen leerkrachten op het gebied van extra ondersteu-ningsbehoeftes. Daarnaast wordt ook op individueel niveau onder-steuning aan onderwijzend personeel gegeven op basis van hunspecifieke vraag in de klas.Dit najaar worden de specialistische voorzieningen geëvalueerd. Despecialistische voorzieningen zijn enkele jaren geleden ingericht om demeest gespecialiseerde ondersteuning te kunnen bieden die niet binnende klas of de school geboden kan worden. Onderdeel hiervan is ook om tekijken of er voor bepaalde ondersteuningsbehoeftes nog meer onder-steuning nodig is.4. Wilt u de Staatssecretaris vragen hoe zij, samen met de Ministeries vanSZW en VWS, kan zorgen voor betere perspectieven voor het maken vande stap na school, naar werk of dagbesteding, ook voor voortijdigschoolverlaters.Samen met mijn collega’s van VWS, SZW en andere relevante partijen,zoals de openbare lichamen, werk ik aan een doorlopende ontwikkelingvoor de kinderen en jongeren in Caribisch Nederland. Dit begint bij hetconsultatiebureau en loopt via kinderopvang en onderwijs naar eenwaardevolle plaats in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Ik doe datbijvoorbeeld via de inzet op BES(t) 4 Kids, waarmee wordt ingezet opbetere en toegankelijke kinderopvang voor alle kinderen.Met de wet van school naar duurzaam werk wordt de overgang vanschool naar werk op Caribisch Nederland bovendien structureel versterkt.Het praktijkonderwijs en het mbo hebben de taak om aanvullendeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VIII, nr. 1562 loopbaanbegeleiding te bieden aan leerlingen en oud-leerlingen richtingwerk of vervolgonderwijs. Dit ondersteunt juist ook jongeren die mogelijkdreigen uit te vallen of al uitgevallen zijn bij de stap naar werk, dagbe-steding of een andere passende vervolgroute.Vanuit het Ministerie van VWS gaat het op Bonaire onder andere om eensamenwerking van de gehandicaptenorganisatie FKPD met de opleiderFORMA in het Long Life Learning Traject. Dit is een vormings- eneducatieprogramma gericht op mensen met een licht verstandelijkebeperking, waarin ze adaptieve vaardigheden aanleren voor inzet in hundagelijks leven. Hierdoor functioneren ze beter in de samenleving envergroten ze hun kansen op de arbeidsmarkt of voor doorstroom naar hetmbo.Het Ministerie van SZW stelt jaarlijks 4 miljoen euro beschikbaar aan deopenbare lichamen voor de ondersteuning voor een traject naar werkvoor mensen met een beperking. Een deel van deze middelen gaatspecifiek naar jongeren met een beperking (die voortijdig school hebbenverlaten). Zo zijn er op alle drie de eilanden beschutte werkplekken ofbegeleide werkplekken bij een reguliere werkgever voor deze groep. Ookbieden de openbare lichamen en lokale organisaties als Plenchi di Trabouen Saba Reach Foundation leer- en ontwikkelmogelijkheden aan om destap naar (ander) werk voor deze groep makkelijker te maken. Op SintEustatius biedt het openbaar lichaam bijvoorbeeld werkprogramma’s aanin de bouw en techniek waar voornamelijk voortijdig schoolverlaters aandeelnemen.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J.Z.C.M. TielenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VIII, nr. 1563