Verbod verkoop energiedrank aan minderjarigen in andere EU-landen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 793Preventief gezondheidsbeleidNr. 865 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 oktober 2025Met deze brief geef ik invulling aan de toezegging die is gedaan door mijnambtsvoorganger aan het lid Krul (CDA) tijdens het commissiedebatLeefstijlpreventie van 24 april jl. (Kamerstuk 32 793, nr. 828), over hetuitzoeken van de regelgeving rondom energiedrank in een aantal lidstatenin de Europese Unie.Gebruik energiedrankHet RIVM gaf in 20181 aan dat een hoge consumptie van energiedrank,met name binnen korte tijd, kan leiden tot gezondheidsklachten zoalshartritmestoornissen, effecten op het centraal zenuwstelsel en leverpro-blemen. Het RIVM beschouwt een dagelijkse consumptie van 750 ml ofmeer als een risico.Recentere gegevens uit de voedselconsumptiepeiling (VCP 2019–2021)2laten zien dat van de 12- tot en met 18-jarigen 3,5% energiedrank heeftgebruikt op ten minste één van de twee dagen waarover is gerapporteerd.Dit aandeel is iets hoger dan de eerdere inschatting die is gedaan in hetonderzoek in 2018, waaruit naar voren kwam dat 2 tot 3% jongeren bovende risicogrens zaten. Het VCP-onderzoek is echter relatief kleinschalig,waardoor vergelijkingen niet goed te maken zijn en het moeilijk is opbasis hiervan een trend aan te geven.1RIVM-rapport: Gebruik en risico’s van energiedranken bij kinderen en jongeren in Nederland(2018)2https://www.wateetnederland.nl/ kst-32793-865ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8651 Europese wetgevingOp grond van Europese regelgeving3 geldt voor energiedranken met eencafeïnegehalte van meer dan 150 mg per liter een verplichte vermeldingop het etiket. Het gaat om de volgende vermelding: «Hoog cafeïnegehalte.Niet aanbevolen voor kinderen en vrouwen die zwanger zijn of borst-voeding geven». Deze vermelding moet in hetzelfde gezichtsveld als debenaming van de drank staan, gevolgd door vermelding tussen haakjesvan het cafeïnegehalte uitgedrukt in mg/100 ml.Er is geen EU-wetgeving die specifiek de verkoop van energiedrank aanminderjarigen verbiedt. Wel heeft een aantal EU-lidstaten een nationaalverbod op verkoop van energiedrank aan minderjarigen ingesteld. DeEuropese Commissie heeft in 2017 naar aanleiding van vragen vanlidstaten aangegeven dat het instellen van een wettelijke minimumleeftijdvoor bepaalde producten om redenen van volksgezondheid deel uitmaaktvan het nationale volksgezondheidsbeleid waarvoor de lidstaten volledigbevoegd zijn.4 De Europese Commissie heeft dan ook geen inbreukproce-dures gestart tegen lidstaten die de verkoop van energiedranken aanminderjarigen verbieden.Zoals toegezegd in het commissiedebat schets ik in deze brief de situatiein Litouwen, Letland, Roemenië, Polen en Hongarije. Ik verwijs hiervoornaar onderstaande tabel. In aanvulling hierop is onlangs in het VerenigdKoninkrijk een consultatie gestart naar verbod op verkoop van energie-dranken voor jongeren onder de 16 jaar.LandJaar invoeringType verbodLitouwen2014Verkoop, aankoop en doorgevenverboden aan jongeren onder 18Letland2016Verkoop jongeren onder 18 jaarverboden; Geen verkoop/distributiedoor jongeren; verbod rond scholen;reclamebeperkingenRoemenië2024Verkoop jongeren onder 18 jaarverboden; verbod op webshops,automaten en in zorg-/onderwijsinstellingenHongarije2024 (aanvullend opbelasting ingevoerd in 2012)Algeheel verbod op verkoop enserveren aan jongeren onder 18 jaarPolen2023 (inwerkingtreding2026)Verkoop jongeren onder 18 jaarverboden; verbod bij scholen,zorginstellingen, automaten;etikettering verplicht Nederlandse situatieEr is in Nederland geen wetgeving die de verkoop van energiedrankenaan minderjarigen verbiedt. Wel is het vanuit wetgeving verplicht dat ophet etiket vermeld staat dat de frisdrank een hoog cafeïnegehalte heeft endat het niet aanbevolen wordt voor kinderen.Energiedranken staan niet in de Schijf van Vijf. Het zijn frisdranken metveel cafeïne, en vaak ook veel suiker. Het advies van de Gezondheidsraadis: drink zo min mogelijk dranken met suiker. Veel dranken met suikerdrinken, vergroot namelijk de kans op overgewicht en diabetes type 2. Het3EU-verordening 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consu-menten4Parliamentary question | Answer to Question No P-006897/17 | P-006897/2017(ASW) | EuropeanParliamentTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8652 algemene advies van het Voedingscentrum is dan ook geen energie-dranken te drinken, of alleen bij uitzondering. Voor kinderen wordtenergiedrank specifiek afgeraden vanwege de grote hoeveelheid cafeïnedie erin zit.5 Een (te) hoge dosis aan cafeïne kan leiden tot onder anderehoofdpijn, hartkloppingen, angstgevoelens en slaapproblemen.Enkele supermarkten hebben uit eigen beweging een leeftijdsgrensingesteld en verkopen zij geen energiedranken aan jongeren onder de14 jaar.6 Daarnaast worden scholen gestimuleerd om een gezondervoedingsaanbod te realiseren binnen het programma De GezondeSchoolkantine van het Voedingscentrum met als doel gezonde enduurzame keuzes aantrekkelijker en makkelijker te maken voor jongeren.Hierin hebben energiedranken geen plek volgens de Richtlijn Eetomge-vingen voor Scholen. Ongeveer 70% van de v(g)o- en mbo-schoollocatieswerkt actief met deze richtlijn. In de praktijk betekent dit dat veel scholenenergiedranken niet meer aanbieden in kantines of automaten.Tot slot is uw Kamer geïnformeerd over mogelijke scenario’s voor devormgeving van een gedifferentieerde verbruiksbelasting van alcoholvrijedranken op basis van suikergehalte7. Indien op termijn de verbruiksbe-lasting van alcoholvrije dranken zou worden gedifferentieerd op suikerge-halte, dan zal dit gevolgen hebben voor de prijs en daarmee verkoop vanenergiedranken.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.Z.C.M. Tielen5https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/energiedrank.aspx6https://nos.nl/artikel/2239600-lidl-volgt-aldi-en-stopt-verkoop-energiedrankjes-aan-kinderen-tot-14-jaar7Kamerstukken II 2023/24, 32 140-186.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 793, nr. 8653