Invulling ontijdige en overbodige moties ingediend tijdens het Tweeminutendebat Herstel Groningen d.d. 19 juni 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 529GaswinningNr. 1339 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 september 2025Op 25 juni jl. zijn door uw Kamer moties aangenomen die tijdens hettweeminutendebat Herstel Groningen van 19 juni jl. mijn appreciatieontijdig of overbodig hebben gekregen. In deze brief licht ik toe hoe ikuitvoering zal geven aan deze moties en welk tijdspad uw Kamer daarbijkan verwachten. Daarnaast geef ik een toelichting over andere toezeg-gingen en een motie.Kwaliteit van het beoordelingsprocesUw Kamer sprak met de aangenomen moties over de kwaliteit van hetbeoordelingsproces en kwaliteit van versterkte woningen een duidelijkeverwachting uit: de kwaliteit moet omhoog en bewoners moeten kunnenvertrouwen op de veiligheid van hun woning. Ik deel dat volledig en gafdit ook aan in mijn eerdere brieven aan uw Kamer.1 2 Tegelijkertijd wil ikwel realistisch blijven. Ik kan fouten niet volledig voorkomen. Wel kan ikervoor zorgen dat fouten worden beperkt, minder ingrijpend zijn en beterworden opgelost. Hieronder licht ik toe hoe ik invulling geef aan deverschillende moties over kwaliteit, met verbeteringen in de heleversterkingsoperatie en specifiek in het beoordelingsproces.De motie Bikker over de NCG te verzoeken zich in te spannen de kwaliteitvan opgeleverde versterkte woningen te verhogen, hierover in gesprek tegaan met corporaties en gemeenten, en één loket in te richten waarbewoners terecht kunnen als de kwaliteit van hun woning te wensenoverlaat.3In lijn met de motie van het Kamerlid Bikker spant de Nationaal Coördi-nator Groningen (NCG) zich in om de kwaliteit van opgeleverde woningen1Kamerstuk 33 561, nr. 66.2Kamerstuk 33 529, nr. 1279.3Kamerstuk 33 529, nr. 1312. kst-33529-1339ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13391 te verhogen met verschillende waarborgen, onder andere door externtoezicht in alle fasen van het versterkingsproces en meer bouwtoezicht.4Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft aangegeven dat dekwaliteitscontroles voor het merendeel zijn geborgd en heeft adviezengegeven om dit beter te doen.5 De verbeteringen die NCG heeft doorge-voerd zijn in lijn met de adviezen van het SodM. Verder heeft NCG eenteam nazorg ingericht waar bewoners terecht kunnen als de kwaliteit vande opgeleverde woning te wensen overlaat of er sprake is van gebreken.Het verzoek om in gesprek te gaan met gemeenten en corporaties over dekwaliteit van versterkte woningen neem ik mee in mijn regulieregesprekken met gemeenten en corporaties. Dit in aanvulling op mijngesprekken met gemeenten waarover ik uw Kamer reeds hebgeïnformeerd.6De motie Bushoff c.s. over ervoor zorgen dat alleen versterkingsadviezenop norm afgegeven worden als zeker is dat er geen fouten in dezeversterkingsadviezen zitten en daar waar fouten in al afgegeven verster-kingsadviezen zijn gemaakt deze zo spoedig mogelijk te herstellen.7De gewijzigde motie Bikker c.s. over de NCG verzoeken om met eenalgehele aanpak te komen om alle afgegeven besluiten op norm tereviseren en waar nodig te corrigeren.8De motie Bikker over de NCG verzoeken herbeoordeling van versterkings-rapporten reeds mogelijk te maken gedurende de beoordelingsfase vande versterkingsprocedure, en niet pas nadat de volledige bestuursrechte-lijke route via bezwaar en beroep is doorlopen.9In mijn brieven van 28 januari jl. en 13 maart jl. heb ik uw Kamergeïnformeerd over de maatregelen die NCG heeft genomen om dekwaliteit van beoordelingsrapporten te verbeteren.10 11 De moties heb ikde appreciatie ontijdig gegeeven, omdat ik ten tijde van het Tweeminuten-debat nog in afwachting was van de eerste bevindingen van het ACVGover de kwaliteit van beoordelingsrapporten van NCG. Dat heb ik tijdenshet debat ook toegelicht. Inmiddels is duidelijk dat er geen aanleiding isom te twijfelen aan het veiligheidsoordeel. Ik lees uw moties als onder-steuning van dit ingezette beleid om de kwaliteit van de beoordelingsrap-porten te verbeteren. ACVG voert als onderdeel van zijn vervolgtrajectbovendien dit najaar steekproeven uit in de praktijk, om de opnames vanwoningen te controleren en ook zo meer zekerheid te bieden over dekwaliteit. Groningers moeten kunnen vertrouwen op het veiligheids-oordeel en de kwaliteit van het rapport in geheel.Ik geef invulling aan deze moties met de afspraken die ik met NCG hebgemaakt om het beoordelingsproces te verbeteren.12 Met deze verbete-ringen, de acties die NCG zelf al onderneemt, en het opvolgen van deaanbevelingen uit het SodM-advies, worden fouten in de beoordelingenzoveel mogelijk voorkomen. Fouten die reeds zijn vastgesteld of aan hetlicht komen in gesprek met bewoners, worden snel opgelost, zonderformele processtappen. Daarnaast zijn er meer mogelijkheden om twijfels4Kamerstuk 33 529, nr. 1319.5Kamerstuk 33 529, nr. 1279.6Kamerstuk 33 529, nr. 1319.7Kamerstuk 33 529, nr. 1307.8Kamerstuk 33 529, nr. 1322.9Kamerstuk 33 529, nr. 1313.10Aanhangsel Handelingen I 2024/25, nr. 114111Kamerstuk 33 529, nr. 127912Kamerstuk 33 529, nr. 1319.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13392 te adresseren, zoals wordt verzocht in de motie van Bikker.13 Tijdens hetgehele beoordelingsproces kan een bewoner bijgestaan worden door eenonafhankelijk deskundige. Op het moment dat er fouten worden geconsta-teerd, kan gevraagd worden om de beoordeling nog een keer te latencontroleren en eventueel te herzien. Bewoners die het bezwaar- enberoepsproces hebben doorlopen kunnen vanaf september 2025 hunbeoordeling laten controleren door een ander ingenieursbureau.Daarnaast breid ik dit jaar nog de bestaande regeling voor rechtsbijstanduit. Deze regeling is door de Staatssecretaris van JenV voorgehangen aanuw Kamer.14 Zo kunnen bewoners in elke fase van het versterkingsproces,straks – naast de huidige deskundigen – ook worden ondersteund dooreen bodemdeskundige, geoloog, hydroloog of ecoloog. Hiermee wordt deuitgangspositie van de eigenaar meer in balans gebracht met het NCG.Voor de motie van Bikker c.s. om alle afgegeven besluiten-op-norm tereviseren en waar nodig te corrigeren is relevant dat ik in juni 2026 hetdefinitieve rapport van het ACVG ontvang. Nadat ik de definitieveresultaten ontvang, informeer ik uw Kamer over de uitkomsten en deuitvoering van deze motie. Oplevering in juni 2026 is later dan eerder aanuw Kamer gemeld.15 Het ACVG heeft mij laten weten een eindadvies tezullen opleveren om een goed onderbouwd, volledig en begrijpelijkantwoord te geven op de door mij gestelde vragen. Dat vereist eenzorgvuldig en intensief proces waar meer tijd voor nodig is, daar hebbenbewoners recht op. Dat geldt in het bijzonder voor de benodigdebezoeken aan woningen om ter plaatse de bureaustudie te controlerenmet de praktijk.EenoverheidsaanpakDe motie Beckerman en Bushoff over een plan presenteren om tot eenechte eenoverheids-deur-tot-deuraanpak te komen waarbij alle woningenheel, veilig en duurzaam worden.16Zoals ik tijdens het debat ook heb aangegeven ondersteun ik de gedachteachter deze motie. Ik heb de appreciatie overbodig gegeven, omdat ik hetafgelopen jaar al intensief heb gesproken met de provincie Groningen, devijf versterkingsgemeenten, NCG en het IMG om tot zo’n éénoverheids-aanpak te komen in de vorm van een Agenda voor Herstel. Voor mij isdaarin het belangrijkste vertrekpunt dat de overheid niemand vergeet, ookzeker de zwaarst getroffen bewoners en meest complexe gevallen niet.Hierover heb ik uw Kamer eerder ook geïnformeerd met mijnbeleidsbrief.17Inmiddels zijn we zo ver dat we hier uitvoering aan kunnen gaan geven.Daarbij zetten we ons gezamenlijk in voor het bereiken van veilige,herstelde en verduurzaamde woningen, in leefbare dorpen, wijken enbuurten met veerkrachtige inwoners. Een letterlijke deur-tot-deur aanpakzal dit niet worden, dat is niet uitvoerbaar. Wel werken we zoveel mogelijkvanuit het éénoverheids-principe en zorgen we dat inwoners zich betergeholpen en ondersteund voelen, door te redeneren vanuit de bewoneren niet vanuit het systeem. Hier is geen grote systeemwijziging voornodig. Dit kan door voort te bouwen op de inzet en de talloze acties die debetrokken organisaties al hebben ondernomen.13Kamerstuk 33 529, nr. 1313.142025D3854015Kamerstuk 33 529, nr. 1319.16Kamerstuk 33 529, nr. 1305.17Kamerstuk 33 561, nr. 66.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13393 Een voorbeeld daarvan is de aanpak van onaanvaardbare verschillen diezijn ontstaan in de versterking. BZK, NCG en de regionale overhedenhebben samen een routekaart ontwikkeld om proactief onaanvaardbareverschillen tussen bewoners in beeld te brengen en gericht maatregelente nemen. Ook werk ik momenteel aan een wijziging van de Tijdelijke wetGroningen (hierna: TwG), waarmee het IMG bewoners van wie hetvermoedt dat zij schade hebben, maar die nog nooit een aanvraag hebbengedaan, gericht kan benaderen. Zo kan het IMG hen proactief informerenen desgewenst ondersteunen bij het melden van schade aan hun woning.Op deze en andere manieren zal ik de komende periode samen metuitvoeringsorganisaties en decentrale overheden blijven werken aanherstel. In het najaar zal ik uw Kamer nader informeren over de voortgangvan een Agenda voor Herstel.Vergoeding voor eigen tijdDe motie Bushoff en Beckerman over er zorg voor dragen dat voorkomende Prinsjesdag de € 2.500 is uitgekeerd aan alle bewoners conformmaatregel 16 en ook aan hen die nog geen opname hebben gehad, maarwel al net zo lang of langer in de versterkingsoperatie zitten.18De vergoeding voor eigen tijd voor het lang wachten op een besluit opnorm of een versterkingsbesluit (maatregel 16) wordt in het reguliereproces bij NCG vanaf 6 september 2024 al uitgevoerd. Eigenaar-bewonersvan een gebouw en de rechtmatige gebruikers (ofwel huurders van eenwoning), waarvoor na die datum een besluit op norm of versterkingsbe-sluit is genomen door NCG hebben de vergoeding al ontvangen of krijgendeze uitgekeerd. De uitbetaling van de vergoeding aan eigenaren enparticuliere huurders die tussen 25 april 2023 en 6 september 2024 een«besluit op norm» of een «versterkingsbesluit» hebben ontvangen is nuook in uitvoering en wordt naar verwachting begin volgend jaar afgerond.Voor de uitbetaling van de vergoeding aan de huurders van een corpora-tiewoning door NCG moet de regelgeving onder de TwG wordenaangepast. De wijziging van de Regeling TwG zal naar verwachting op1 november 2025 inwerkingtreden. NCG treft reeds de voorbereidingenom de vergoeding vanaf Q1 2026 uit te kunnen keren.Ik ben daarnaast bezig met het uitbreiden van de scope van maatregel 16,naar aanleiding van de aangenomen motie Beckerman en Bushoff van12 september 2024.19 Dit wordt meegenomen in de hiervoor genoemdeaanpassing van de Regeling TwG. Met deze aanpassing wordt geregelddat een eigenaar-bewoner of een rechtmatig gebruiker die vóór 25 april2023 een versterkingsbesluit heeft ontvangen, maar sinds die datum nogmoet wachten op een opgeleverde, versterkte woning ook de vergoedingkan ontvangen. Deze vergoeding is daarmee niet verbonden aan hetmoment van een opname van de woning.Om verschillen weg te nemen tussen huurders met versterking onderregie van NCG of onder regie van de gemeenten wil ik ook nog deadressen uit Batch 1588 en Zandplatenbuurt-Zuid in Delfzijl aan de scopetoevoegen. Hierover heb ik uw Kamer geïnformeerd in mijn brief van23 juni jl. Dit vereist echter een wijziging van het Besluit TwG. Na debehandeling van uw Kamer over deze wijziging van het Besluit TwG, kande NCG over tot uitwerking en vervolgens uitvoering.18Kamerstuk 33 529, nr. 1309.19Kamerstuk 33 529, nr. 1251.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13394 De financiële gevolgen voor de uitbreiding van de scope kan uw Kamerformaliseren bij de budgettaire besluitvorming over de ontwerpbegrotingvan 2026. Wanneer de extra middelen beschikbaar zijn en de voorge-noemde wijzigingen van de regelgeving zijn doorgevoerd, kunnen devergoedingen aan de bewoners van adressen die later aan de scope zijntoegevoegd, worden uitgekeerd. NCG verwacht begin 2026 een start tekunnen maken met het uitbetalen van de vergoedingen voor adressen dielater aan de scope zijn toegevoegd.De motie Bushoff en Beckerman over maatregel 16 als compensatie ooklaten gelden voor geleden schade en lang wachten voor ondernemers endus niet als staatssteun.20Ik voer deze motie uit door de eigen tijd die ondernemers steken in deversterking – en daardoor niet in hun eigen onderneming – via «SchadeDoor Versterken» (SDV) te vergoeden. Deze eigen tijd is daarbij meege-rekend in de inkomsten van de onderneming. Afhankelijk van dehoeveelheid tijd die een ondernemer in de versterking heeft gestoken, isdit meer of minder dan 2.500 euro. Hiermee krijgt de ondernemer eenvergoeding zonder dat er sprake is van onrechtmatige overcompensatie.Voor de ondernemer zou dit namelijk betekenen dat een ontvangenvergoeding vanuit de overheid later met rente moet worden terugbetaald.Voor specifiek het mkb is er een vermogensschaderegeling. Dezevergoeding gaat over de derving van inkomsten veroorzaakt door deversterking. Daarnaast zijn er in Nij Begun ook andere maatregelenopgenomen die specifiek voor ondernemers gelden, zoals het uitkerenvan gevolgschade, inkomstenderving, of bijvoorbeeld de investeringsre-geling mkb via de Provincie. Als een ondernemer een pand bewoont, endaarmee dus eigenaar-bewoner is, krijgt deze uiteraard de vergoeding van2.500 euro van maatregel 16.Heffingen WGO Omissies d.d. 29 januari 2025De motie Beckerman en Bushoff over zo snel mogelijk een – bij deTijdelijke wet Groningen maximaal toegestane – heffing op te leggen aanShell en Exxon om ze te dwingen recht te doen aan Groningen.21Momenteel vinden de voorbereidingen plaats om zo spoedig mogelijk deheffingen met betrekking tot 2024 op te leggen aan de NAM. Dezeheffingsbesluiten worden zorgvuldig voorbereid om tot een goedonderbouwd heffingsbesluit te komen. Daarbij wordt (financiële)informatie van het IMG en NCG betrokken. Daarbij is in lijn met de motiede mogelijkheid onderzocht voor het opleggen van een tussentijdseheffing. Een tussentijdse heffing is echter niet sneller en nauwkeuriger omde zaken bij NAM in rekening te brengen dan een jaarlijkse heffing. Hetleidt in beginsel tot meer kosten voor de overheid, omdat meerderetussentijdse heffingsbesluiten moeten worden opgesteld.Toezeggingen commissiedebat Herstel Groningen d.d. 2 juliTijdens het commissiedebat Herstel Groningen van 2 juli jl. heb ik aan deheer Bamenga toegezegd uw Kamer een lijst toe te sturen met kwaliteits-eisen waaraan aannemers in het aardbevingsgebied moeten voldoen.2220Kamerstuk 33 529, nr. 1310.21Kamerstuk 36 566, nr. 17.22TZ202507-104.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13395 Voor een aannemer geldt dat, zowel als wordt gewerkt in opdracht vanNCG als in opdracht van de bewoner, deze geregistreerd moet zijn voor deBouwpool. Daar geldt een aantal voorwaarden voor, onder andere om dekwaliteit te borgen. Deze voorwaarden verschillen niet wanneer in eigenbeheer wordt versterkt:•Er wordt gevraagd voor welke kenmerken van projecten de aannemerin aanmerking wil of kan komen. Bijvoorbeeld alleen bouwen of dat zeook de ontwerpverantwoordelijkheid willen dragen, het type gebouw(bijv. vrijstaand, rij of erfgoed) en type contract.•Daarnaast wil NCG weten hoe groot het bedrijf is om een inschattingte kunnen maken hoe groot de projecten kunnen zijn die de aannemeraan kan.•Voor al deze kenmerken moeten referenties worden aangeleverd, omin te schatten hoe groot de projecten kunnen zijn die de aannemer aankan.•Verder wordt gevraagd of ze relevante certificaten hebben en wordtvan de aannemers geëist dat ze bij de Kamer van Koophandel zijningeschreven, een verwerkersovereenkomst tekenen en het UniformEuropees Aanbestedingsformulier invullen.•Tot slot dient de aannemer akkoord te gaan met de voorwaarden vanNCG (waaronder de overeenkomsten, algemene voorwaarden en hetgebruik van de Groninger Maatregelen Catalogus).Op deze manier kan in principe elke aannemer meedoen in de Bouwpool(groot en klein). Het gaat om een goede match tussen project enaannemer.Daarnaast heb ik tijdens het commissiedebat toegezegd aan mevrouwBeckerman dat ik schriftelijk terug zou komen op de situatie in De Aak inUithuizen.23 Wanneer een bewoner in het kader van onaanvaardbareverschillen (maatregel 12) maatwerk krijgt om een vergelijkbare situatie tecreëren, dan horen daar ook vergoedingen bij. Dit geldt ook voor debewoners van De Aak. Wel moet worden onderzocht welke vergoedingenvan toepassing zijn op de betreffende situatie. In de versterking geldtnamelijk ook dat een bewoner soms geen aanspraak maakt op eenvergoeding, omdat de vergoeding op de betreffende situatie niet vantoepassing is. Ik kijk hierbij ook naar de juridische grondslagen om dezevergoedingen uit te kunnen keren en uitvoerbaarheid. Ik kom voor heteinde van dit jaar bij uw Kamer hierop terug.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van Marum23TZ202507-102.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13396