Reactie op verzoek commissie over een brief over het toelaten van elektrische steps op de openbare weg

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 398Maatregelen verkeersveiligheidNr. 1179 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juli 2025In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Infrastructuuren Waterstaat van 21 mei j.l. verzocht de Kamer om een brief over hettoelaten van elektrische steps op de openbare weg, met daarbij eenanalyse (door Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid(SWOV) van de mogelijke verkeerseffecten en specifiek de gevolgen voorde verkeersveiligheid. Dit naar aanleiding van het nieuwsbericht «Eerstee-steps met kenteken binnenkort toegelaten op openbare weg1». Decommissie heeft verzocht deze brief te ontvangen voor het commissie-debat verkeersveiligheid.Sinds 1 januari 2024 is Dienst Wegverkeer (RDW) de onafhankelijkegoedkeuringsinstantie voor de nationale typegoedkeuring van bijzonderebromfietsen (waaronder e-steps). Op dit moment zijn enkele aanvragenvoor nationale typegoedkeuring van elektrische steps in behandeling bijde RDW. De RDW toetst deze aan een toelatingskader, waarbij wordtgekeken naar de verkeersveiligheid. Ook moet de fabrikant voldoen aaneen aantal kwaliteitseisen.Toelating van elektrische stepsElektrische steps mogen op de weg worden gebruikt, nadat de RDWdaarvoor een nationale typegoedkeuring heeft verleend. Deze goedkeu-ringsprocedure is beschikbaar voor fabrikanten die een (nationale)typegoedkeuring aanvragen. Het achteraf laten keuren van een reeds inomloop gebracht voertuig is niet mogelijk.1https://nos.nl/artikel/2564773-eerste-e-steps-met-kenteken-binnenkort-toegelaten-op-openbare-weg (d.d. 28-04-2025) kst-29398-1179ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11791 GoedkeuringseisenDe elektrische step is op dit moment een «bijzondere bromfiets» en wordtbeoordeeld aan de hand van de technische eisen die voor die voertuigenzijn gesteld. Een bijzondere bromfiets is een elektrisch voertuig dat nietharder kan dan 25 km/h met een motor van maximaal 4kW. Bijzonderebromfietsen worden sinds 1 januari 2024 getoetst op basis van degoedkeuringseisen in de Regeling voertuigen (artikel 3.4.0 en 3.4.1). Dezeeisen voor bijzondere bromfietsen bestaan al sinds 2019. De goedkeuringen toelating gebeurt door de RDW. Er zijn tot op heden 17 voertuigenaangewezen als bijzondere bromfiets en per 1 juli 2025 heeft eenelektrische step een nationale typegoedkeuring als bijzondere bromfiets.Voor 1 januari 2024 werden bijzondere bromfietsen aangewezen door deMinister van Infrastructuur en Waterstaat. In de beleidsregel aanwijzingbijzondere bromfietsen van 2 mei 2019 stonden de (technische) eisen aande voertuigen, de producent en de aanwijzingsprocedure. Deze bestonduit een advies op basis van een keuring door de RDW en advisering overveilig gebruik op de weg door SWOV.Per 1 januari 2024 zijn de goedkeuringseisen voor bijzondere bromfietsenzoveel mogelijk beleidsneutraal, dus zonder wijzigingen, overgezet.Hiervoor is destijds gekozen, omdat de inhoudelijke discussie overtoelatingseisen in het kader voor Lichte Elektrische Voertuigen (LEV-kader)nog volop bezig was en er op dat moment onvoldoende informatiebeschikbaar was op goede keuzes te maken.Sindsdien is veel onderzoek gedaan en informatie verzameld. Hieruit isgebleken dat twee eisen, die zijn overgenomen uit Europese regels voorbromfietsen, niet passen bij bijzondere bromfietsen. Daarom wordt nueen wijziging van de Regeling voertuigen voorbereid, waarin twee puntenworden aangepast:–De kentekenplaat voor bijzondere bromfietsen is kleiner; en–De verplichte hoogte van 25 cm van de verlichting op de achterzijde isaangepast, omdat sommige bijzondere bromfietsen, zoals segways ene-steps, een lage achterkant hebben2.Effecten op verkeersveiligheidBij de toelating van nieuwe typen voertuigen op de weg inventariseertSWOV over mogelijke risico’s voor de verkeersveiligheid. In eersteinstantie was dit een second opinion op een veiligheidsbeoordeling diedoor de aanvrager moest worden aangeleverd bij de aanvraag. Vanaf2021 gebruikte SWOV een specifiek voor dit doel ontwikkelde risico-inventarisatiemethode. De risico-inventarisatie van SWOV is bedoeld omde risico’s van nieuwe typen voertuigen op de verkeersveiligheid teinventariseren, vooral wanneer sprake is van een nieuw voertuigconcept.3Dit leidde tot een protocol met aanvullende rijproeven door de RDW bij dekeuring door de RDW. Dit protocol wordt nu gebruikt, zodat SWOV nietmeer betrokken hoeft te zijn bij iedere aanvraag.Risico-inventarisatie voor de elektrische stepVoor de toelating op de weg van elektrische steps heeft SWOV eenrisico-inventarisatie uitgevoerd. Deze is op 8 december 2021 aan deKamer gestuurd4. In de risico-inventarisatie identificeert SWOV risico’s2www.internetconsultatie.nl/wijziging_regeling_voertuigen_bijz_bromfietsen/b13Kamerstuk 29 398, nr. 9534Kamerstuk 29 398, nr. 974Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11792 over het gebruik van de elektrische step. Deze hebben betrekking op debalans van het voertuig, de beperkte zichtbaarheid in het donker, hetspeelse karakter van de elektrische step dat kan uitnodigen tot verschil-lende vormen van oneigenlijk gebruik en daarmee risicovol rijgedrag, derisicoperceptie van onervaren berijders van het voertuig en ten slotte detoename van diversiteit op het fietspad.Naar aanleiding van de risico-inventarisatie van SWOV is overlegd tussenSWOV, IenW en RDW. Hierin zijn de geïnventariseerde risicopunten aande orde gekomen en is besproken hoe deze mogelijk beheerst kunnenworden. RDW en IenW hebben vervolgens gekeken welke maatregelenaan het voertuig zelf mogelijk zijn om de veiligheid van elektrische stepste verbeteren. De toepassing van het protocol met aanvullende rijproevenbij de goedkeuring is hierbij ook gezien als maatregel. Immers, als eenelektrische step tijdens de keuring onvoorspelbaar weggedrag vertoont ofniet voorzien is van deugdelijke reflectoren, dan wordt deze daaropafgekeurd. Op basis van de resultaten heeft RDW geadviseerd detoelatingseisen in het LEV-kader op enkele zaken te herzien:–De maximale versnelling te beperken tot 1,5 m/s2, zodat het risico opbalansverstoring bij optrekken vermindert. Op dit moment bestaat ergeen wettelijke norm voor de maximale versnelling van voertuigen,omdat deze in de praktijk wordt begrensd door de (wrijving van)banden op het wegdek.–Verplichten van spiegels op alle voertuigen, zodat het risico oponbedoelde stuurbewegingen en balansverstoring bij achteromkijkenvermindert. Op dit moment geldt de eis van spiegels alleen wanneereen bijzondere bromfiets is voorzien van een carrosserie.Andere risico’s zijn meer algemene risico’s die zijn verbonden aan hetgebruik van lichte voertuigen in het verkeer, zoals toename van diversiteitvan verkeer op het fietspad, oneigenlijk gebruik door jongere bestuurdersen rijden onder invloed. Hiervoor bestaan al regels in verkeerswetgevingen daarom is in het LEV-kader hier geen aanpassing op voorzien.Ten slotte heeft SWOV in de risico-inventarisatie gekeken naar (destijdsbeschikbare) ongevalsgegevens in het buitenland5. De constatering wasdat het ongevalsrisico met elektrische steps hoger is dan bij fietsen. Ookblijken elektrische steps vooral betrokken te zijn bij enkelvoudigeongevallen, met hoofdletsel en letsel aan de bovenste en ondersteledematen. Het gebruik van een helm wordt daarom aangeraden, maar isniet verplicht. Een helmplicht voor elektrische steps is op dit moment nietvoorzien.Relatie met kentekening en LEV-kaderPer 1 juli 2025 is de kentekenplicht voor bijzondere bromfietsen ingegaan.Vanaf dat moment geldt dat eigenaren van bijzondere bromfietsen die alin gebruik waren voor 1 juli 2025 een jaar de tijd om voor hun voertuigeen kenteken aan te vragen bij RDW. Het gaat dus om voertuigen die alzijn goedgekeurd en die op de weg mogen worden gebruikt. Voor nieuwevoertuigen die na 1 juli 2025 worden aangeschaft geldt dat deze vanaf1 juli 2025 van een kenteken moeten zijn voorzien.Op dit moment wordt gewerkt aan het LEV-kader. In het LEV-kader wordtde term bijzondere bromfiets vervangen door LEV (licht elektrischvoertuig) en worden toelatingseisen doorgenomen en waar nodig herzien.5SWOV: Factsheet Lichte elektrische voertuigen (LEV’s), d.d. 4 oktober 2021Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11793 Daarbij wordt ook rekening gehouden met de uitkomsten van dehierboven uiteengezette risico-inventarisatie van SWOV en de daaropvolgende advisering door de RDW.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11794