Rapport ‘Raise or fold, Verhoging van de kansspelbelasting en de impact op de publieke belangen’

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202524 557Kansspelen33 996Wijziging van de Wet op de kansspelen, de Wetop de kansspelbelasting en enkele anderewetten in verband met het organiseren vankansspelen op afstandNr. 242 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 september 2024Mede namens de Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belasting-dienst bied ik u hierbij het rapport aan van het onderzoeksbureau Atlasresearch, «Raise or fold, Verhoging van de kansspelbelasting en de impactop de publieke belangen». Dit rapport gaat in op de mogelijke gevolgenvan de verhoging van de kansspelbelasting voor de doelstellingen van hetkansspelbeleid: consumentenbescherming, tegengaan van kansspelver-slaving en tegengaan van kansspelgerelateerde criminaliteit en fraude. Deaanleiding voor dit onderzoek is het hoofdlijnenakkoord «Hoop, Lef enTrots» waarin het voornemen staat om de kansspelbelasting te verhogenvan 30,5% naar 37,8% per 1 januari 2025. Vanwege de verwachteaanpassingen die vergunninghouders in hun aanbod en hun bedrijfs-voering moeten doen heeft het kabinet tijdens de augustusbesluitvormingafgesproken het voorgestelde tarief van 37,8% per 1 januari 2026 in tevoeren. Het kabinet stelt in het Belastingplan 2025 voor om in 2025 eentarief van 34,2% toe te passen.In onderstaande vat ik de uitkomsten van het onderzoek naar de gevolgenvan deze verhoging van de kansspelbelasting voor het kansspelbeleidsamen en ga ik in op de opvolging van het rapport.Samenvatting onderzoekHet doel van het onderzoek is meer inzicht te krijgen in de effecten van deverhoging van de kansspelbelasting op de kansspeldoelen. De centralevraag in het onderzoek is: «Wat zijn de effecten van de verhoging van dekansspelbelasting naar 37,8% op het huidige kansspelbeleid en dekansspeldoelen?». Gevraagd is om scenario’s uit te werken, waarin dekansspelondernemers in de deelmarkten op verschillende manieren kst-24557-242ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2421 vermoedelijk omgaan met de belastingverhoging.1 Daartoe is onderandere onderzoek gedaan naar de financiële positie van bedrijven enmogelijke keuzes die zij kunnen maken om met de verhoging om te gaan.Ook hebben de onderzoekers bezien wat de mogelijke gevolgen daarvanzijn voor de spelers en de verhouding tussen de legale en illegalekansspelmarkt, de zogenaamde kanalisatie.De onderzoekers hebben een combinatie van onderzoeksmethodengebruikt. Er is gesproken met verschillende partijen binnen de geregu-leerde kansspelmarkt.2Ook hebben de onderzoekers gebruik gemaakt vanliteratuuronderzoek. Daarbij is openbare informatie verzameld over definancieel-economische kenmerken van de verschillende segmenten vande Nederlandse kansspelmarkt in 2023. Gegevens over 2024 zijn dooronderzoekers niet meegenomen in dit onderzoek. Ook is er geen rekeninggehouden met de effecten van recentelijk geïmplementeerde of nog teimplementeren beleidswijzigingen, zoals het Besluit ongerichte reclamekansspelen op afstand en de Regeling speellimieten en speelgedrag.3 Opbasis van bovenstaande zijn voor verschillende onderdelen van de marktrekenmodellen gemaakt en scenario’s opgesteld.Conclusies onderzoekWat de effecten van de belastingverhoging op het kansspelbeleid betreft,schatten de onderzoekers in dat door de belastinghoging de kansspel-markt zal groeien. Op grond van de indicatieve kosten-baten-analyse-kansspelen is het volgens onderzoekers aannemelijk dat door deze groeien een groei van de illegale kansspelmarkt ook de aan kansspelverslavinggerelateerde maatschappelijke kosten toenemen.4 De maatschappelijkeschade bij de «consumptie» van kansspelen ligt, anders dan bij bijvoor-beeld alcohol en tabak, volgens de onderzoekers juist in de omvang vanhet bestede geldbedrag en dit neemt toe met de belastingverhoging. Eenkwantitatieve uitsplitsing naar elk van de drie kansspeldoelen viel in hetkorte tijdsbestek en met de beschikbare gegevens door de onderzoekersniet te maken.Naar verwachting van de onderzoekers zijn de financiële effecten van deverhoging van de kansspelbelasting dat de afdrachten aan goede doelen,sport en staat kunnen afnemen. De onderzoekers achten het plausibel datde totale geldstromen van de vergunde kansspelaanbieders in destaatskas zullen stijgen door een sterke stijging van de inkomsten uitkansspelbelasting en dat de beoogde extra inkomsten uit het hoofdlijnen-akkoord zullen worden gerealiseerd.Uit analyses per deelmarkt komt een gemengd beeld naar voren. Loterijenkunnen de verhoging van de kansspelbelasting naar verwachtingopvangen. Bij speelcasino’s, speelhallen en online aanbieders zullenaanbieders forse ingrepen in de bedrijfsvoering moeten doen om hunvaste kosten te dekken waarbij (gedeeltelijke) uittreding een mogelijk1De onderzoekers maken onderscheid tussen loterijen, landgebonden sportweddenschappen,speelautomatenhallen en automaten in de horeca, speelcasino’s en online kansspelen.2In bijlage 1 van bijgevoegde rapport staan de partijen waarmee gesproken is.3Besluit van de Minister voor Rechtsbescherming van 5 april 2023 tot wijziging van het Besluitwerving, reclame en verslavingspreventie kansspelen in verband met de inperking vanwervings- en reclameactiviteiten voor kansspelen op afstand. En Regeling van de Minister voorRechtsbescherming van 12 juni 2024, nr. 5531723, tot wijziging van de Regeling kansspelen opafstand en de Regeling werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen inzake speelli-mieten en aanvullende maatregelen ten behoeve van bewuster speelgedrag (Regelingspeellimieten en bewuster speelgedrag). Deze regeling treedt in werking op 1 oktober 2024.4Kamerstukken II, 2022/23, 24 557, nr. 210, bijlage Atlas research (2023), Rood-zwart ontward,Verkenning van de maatschappelijke kosten en baten van kansspelen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2422 gevolg kan zijn. De onderzoekers schatten daarbij in dat spelers vanrisicovolle kansspelen zoals bij speelcasino’s, speelhallen en onlineaanbieders na marktsaneringen in eerste instantie op zoek zullen gaannaar alternatief legaal aanbod van kansspelen. Dit kan bestaan uit langerereistijd naar een andere fysieke vestiging of de overstap naar (andere)online kansspelen. De risico’s voor de kansspeldoelen blijven bij eenoverstap van het ene hoog risico kansspel naar een alternatief hoogrisicospel per bestede euro gelijk. Daarnaast constateren de onderzoekersdat naar verwachting een deel van de vertrekkende spelers overstapt naarde illegale markt. Hoe groot dit aandeel is kan door de onderzoekers nietmet voldoende concreet worden vastgesteld.De onderzoekers bevelen aan om te monitoren hoe het speelgedrag en deaantallen spelers zich ontwikkelen na de verhoging van de kansspelbe-lasting.ReactieDe resultaten uit dit onderzoek neem ik mee in de uitwerking van de dooruw Kamer aangenomen moties op het terrein van kansspelen, waarover ikuw Kamer uiterlijk 10 oktober 2024 zal berichten. Daarnaast neem ik deresultaten mee in de uitwerking van mijn beleidsvisie en beleidsvoor-nemens naar aanleiding van de evaluatie van de Wet kansspelen opafstand, die ik uiterlijk 20 december 2024 aan uw Kamer zal sturen. DeStaatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst en ik zullendaarnaast de gevolgen van de verhoging van de kansspelbelastingmonitoren.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. StruyckenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 557, nr. 2423