Signaal van de Nederlandse Arbeidsinspectie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202425 883ArbeidsomstandighedenNr. 489 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 april 2024De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft in mei 2022 in haar jaarverslagaangegeven vaker onderzoek te willen doen naar bedrijfseconomischedrijfveren achter misstanden op de arbeidsmarkt. Op die manier wil deArbeidsinspectie nagaan of de handhaving wel in verhouding staat tot dekracht van die drijfveren om gedragsverandering te kunnen bewerkstel-ligen. De Arbeidsinspectie heeft onderzoek gedaan naar overtredingenvan de Wet arbeid vreemdelingen, waarbij de werkgever deze werknemeruit een «derde land» heeft tewerkgesteld zonder de benodigdevergunning. Met deze brief bied ik u het signaal aan dat volgt uit ditonderzoek.De Arbeidsinspectie heeft mij dit signaal gestuurd. De informatie is brederrelevant en leent zich voor openbaarmaking door de Arbeidsinspectie. Hetsignaal gaat namelijk in op de drijfveren achter misstanden op dearbeidsmarkt. Om die reden stuur ik het aan Uw Kamer.Het signaal laat zien dat in de 24 onderzochte casussen de boete bijnaaltijd lager is dan het financiële voordeel dat de werkgever behaalt. DeArbeidsinspectie concludeert dat het nuttig kan zijn om boetenormbe-dragen van de Wet arbeid vreemdelingen automatisch of ten minsteregelmatig, aan te passen aan de ontwikkeling van de reële welvaart-stijging en de inflatie. Dat gebeurt nu niet. De kostenreductie diewerkgevers behalen met de overtreding van de Wet arbeid vreemde-lingen, is gemiddeld 60%. De combinatie van jurisprudentie, welvaart engeldontwaarding maakt dat bij normale verwijtbaarheid de boete numinder dan 30% is van wat de boete in 2005 voorstelde in economischezin. Ook als de normbedragen meegroeien met welvaart en inflatie, zijnexterne effecten niet ingeprijsd. Daarom is het volgens de Arbeidsin-spectie bij het bepalen van de boetenormbedragen wenselijk om eenbewuste keuze te maken om de marginale maatschappelijke kosten al danniet in de hoogte tot uitdrukking te brengen. De werkgever die personen kst-25883-489ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 883, nr. 4891 illegaal tewerkstelt, wentelt deze externe effecten nu immers op desamenleving af.In de Verzamelbrief Instrumentarium aanpak arbeidsmisstanden, die ikparallel met deze brief aan Uw Kamer aanbied, is aangegeven dat ik eenonderzoek instel naar de maatschappelijke effecten van boetes. Hetsignaal van de Arbeidsinspectie neem ik daarin mee. In dat onderzoekkijken we nadrukkelijk naar verschillende elementen die een rol (kunnen)spelen bij het doen naleven van bedrijven. Denk hierbij aan de hoogtesvan boetes, maar ook de mate van verwijtbaarheid, de pakkans, recidiveen preventieve maatregelen (bijvoorbeeld voorlichting). Daarnaast makenwe nadrukkelijk onderscheid tussen boetes voor burgers en voorbedrijven. Voor die eerste groep wordt in het kader van de socialezekerheid immers het handhavingsinstrumentarium herijkt1. Aan de handvan de uitkomsten van dit onderzoek maak ik per arbeidswet een analyseom te bezien of de boeteregels aangepast moeten worden en zo ja, hoe.Waar nodig zorg ik ervoor dat de boeteregels worden aangepast.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,C.E.G. van Gennip1Kamerbrief over tweede voortgangsbrief herijking handhavingsinstrumentarium | Kamerstuk |Rijksoverheid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 883, nr. 4892