Geannoteerde agenda van de Milieuraad van 16 december 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-08MilieuraadNr. 1012 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 november 2025Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister van Infrastructuur enWaterstaat, de Staatssecretaris van Buitenlandse Handel en Ontwikke-lingshulp en de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheiden Natuur, de geannoteerde agenda van de Milieuraad van 16 december2025 in Brussel. Het kabinet is voornemens deel te nemen aan dezeMilieuraad. De inhoud van deze geannoteerde agenda geeft de meestrecente stand van zaken weer want er is nog geen definitief vastgesteldeagenda.Daarnaast ontvangt u als bijlage het non-paper Milieuomnibus.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,A.A. Aartsen kst-21501-08-1012ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10121 Geannoteerde AgendaDe agenda van de Milieuraad is op het moment van schrijven van dezeGeannoteerde Agenda nog niet vastgesteld en het Voorzitterschap van deRaad van de Europese Unie (hierna: Voorzitterschap) heeft nog geenachtergrondstukken gedeeld. In lijn met de recente afspraken overinformatievoorziening richting de Kamer ontvangt u daarom dezeGeannoteerde Agenda op hoofdlijnen.Tijdens de Milieuraad van 16 december 2025 in Brussel staan gedachte-wisselingen over REACH1, de bio-economie strategie en de milieu-aspecten van het Meerjarig Financieel Kader (MFK) op de voorlopigeagenda. Daarnaast wil het Voorzitterschap tot een akkoord komen over deRaadsconclusies over het milieu in Europa in 2025 en de weg vooruitrichting 2030 en wordt de jaarlijkse voortgangsrapportage van simplifi-catie gepresenteerd. Ten slotte staan zes diverse punten op de agenda:1) de terugkoppeling over de 6e Conferentie van de Partijen bij hetVerdrag van Minamata inzake kwik (COP 6), 2) de 30e Conferentie van dePartijen (COP 30) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzakeklimaatverandering (UNFCCC), 3) de 8e vergadering van de partijen bij hetVerdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bijbesluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden(MOP 8), 4) de 20e vergadering van de Conferentie van de Partijen bij hetVerdrag inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levendedier- en plantensoorten (CITES CoP20), 5) de zevende zitting van deMilieuvergadering van de Verenigde Naties (UNEA-7) en 6) het werkpro-gramma van het aankomend EU-voorzitterschap van Cyprus.Gedachtenwisseling REACHTijdens Milieuraad zal er mogelijk een gedachtewisseling plaatsvindenover de herziening van de REACH-verordening. REACH is de kaderveror-dening voor alle chemische stoffen en mengsels die in Europa op demarkt worden gebracht. De eerste herziening van deze verordening uit2006 is al diverse keren uitgesteld. De meest recente planning, waarin deherziening eind 2025 was voorzien, zal vermoedelijk niet worden gehaald.De herziening van de REACH-verordening zal waarschijnlijk pas in hettweede kwartaal van 2026 verschijnen.Inzet NederlandDe Nederlandse inzet is in lijn met het non paper REACH dat het kabinetheeft opgesteld.2 Nederland streeft naar meer duidelijkheid overprocedures en verantwoordelijkheden, snellere en voorspelbare proce-dures en minder administratieve lasten, zonder dat dit ten koste gaat vande bescherming van gezondheid en milieu. Daarbij pleit Nederland voorgoed op elkaar afgestemde beleidsinstrumenten die innovatie bevor-deren, dierproeven beperken en de vrije handel binnen de EUondersteunen.KrachtenveldEen aantal lidstaten heeft het belang bij de Europese Commissie (hierna:Commissie) van zowel versimpeling als modernisering van REACHbenadrukt, met het oog op bescherming van mens en milieu. De reden1REACH: Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals. De Europeseverordening over de productie van en handel in chemische stoffen2https://open.overheid.nl/documenten/dc0af957-3087-40da-8083-646b00ebe73c/fileTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10122 hiervoor is dat de Commissie de REACH-herziening mogelijk uitstelt en erzorg is dat de nadruk te eenzijdig op versimpeling wordt gelegd.Gedachtewisseling Bio-economie strategieDe Commissie zal de nieuwe Bio-economie Strategie presenteren. Tijdensde Milieuraad kunnen lidstaten naar verwachting een eerste reactie gevenop de strategie. Deze strategie verschijnt naar verwachting op25 november 2025. De Kamer ontvangt de Nederlandse beoordeling vandeze strategie via het gebruikelijke BNC-fiche.Inzet NederlandHet kabinet heeft afgelopen zomer via een position paper overbio-economie3 zijn inzet met betrekking tot de bio-economie strategiegedeeld met de Commissie. Deze inzet focust op 1) het creëren enbeschermen van een afzetmarkt voor biogebaseerde producten, 2) hetondersteunen van boeren en strategische bio(tech)-industrie, en 3) hetverhogen van de beschikbaarheid van duurzame biogrondstoffen.KrachtenveldNaar verwachting zullen de meeste lidstaten de strategie positiefontvangen. Wel benadrukken sommige lidstaten dat een regionale aanpakmet betrekking tot bio-economie belangrijk is, terwijl andere lidstaten denadruk wellicht zullen leggen op één geharmoniseerde strategie.Gedachtewisseling milieuaspecten MFKTijdens de Milieuraad staat er een gedachtewisseling over de milieu-aspecten in het nieuw Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028–2034geagendeerd. Op 16 juli 2025 is het voorstel van de Commissie voor denieuwe MFK-begroting gepubliceerd. De verschillende MFK-voorstellenhebben middels het gebruikelijke BNC-fiche een kabinetsappreciatiegekregen.4 Met het nieuwe MFK beoogt de Commissie de architectuur ende werking van het MFK te hervormen door het aantal begrotingshoofd-stukken te verminderen, fondsen samen te voegen en resultaatgerichtbegroten toe te passen. Daarnaast wil de Commissie het MFK moderni-seren door de begroting meer toe te spitsen op thema’s zoals concurren-tievermogen, veiligheid en defensie, en asiel en migratie. Om beter metonvoorziene omstandigheden om te kunnen gaan, stelt de Commissie eengrotere mate van budgetflexibiliteit voor.Inzet NederlandHet kabinet steunt de modernisering en flexibilisering van deEU-begroting zoals voorgesteld door de Commissie, waaronder desamenvoeging van fondsen. Het voorstel van de Commissie gaatdaarnaast uit van een stijging van het MFK. Het kabinet is zeer bezorgdover de aanzienlijke impact die het voorstel zal hebben op onze nationaleafdrachten. De Nederlandse bijdrage aan de EU dreigt buitensporig testijgen. Dat is voor het kabinet onacceptabel.Wat de milieuaspecten betreft onderstreept het kabinet het belang vaninvesteringen in de groene transitie en steunt het minimaal bestedings-percentage van 35% voor klimaat en milieu, als continuering van hethuidige beleid. Daarbij benadrukt het kabinet dat er hierbij voldoendeaandacht moet zijn voor biodiversiteit. Ook merkt het kabinet op dat de3https://open.overheid.nl/documenten/ce96400b-1558-4189-ad73-12ff97633ca0/file4Kamerstuk 21 501-20, nr. 2268.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10123 Commissie voorstelt het LIFE5-programma als afzonderlijk financieringsin-strument ten behoeve van milieu- en biodiversiteitsbeleid te schrappen.Daarbij is het kabinet van mening dat de middelen die uiteindelijkbeschikbaar komen in het MFK in verhouding moeten staan tot debeoogde doelen en eisen die aan de lidstaten worden gesteld. Daarompleit het kabinet voor voldoende aandacht voor natuurherstel. Ook is erbinnen het voorgestelde Europese Concurrentievermogenfonds (ECF) eensterke focus op energie en decarbonisatie. Wat het kabinet betreft is eenbrede verduurzaming en verschoning van de Europese economie enindustrie een cruciaal element voor een toekomstbestendige, circulaire,concurrerende en schone Europese en Nederlandse economie. Tot slot ishet belangrijk om de juiste milieunormen vast te stellen, zoals «Do nosignificant Harm» (DNSH). Het kabinet erkent het belang van dit principeen ziet dit als continuering van het huidige beleid. Het kabinet zal zichervoor inzetten dat bij de implementatie van DNSH rekening wordtgehouden met kenmerken en uitdagingen van de sectoren waarop dekaders van toepassing zijn, evenals de administratieve lasten. Het kabinetwil waken voor een verwatering van het DNSH-principe.KrachtenveldEen groot aantal lidstaten heeft tijdens de Milieuraad in oktober aange-geven voldoende aandacht te willen voor milieuaspecten binnen het MFKen gevraagd om een volwaardige bespreking op de Raad. Een aantallanden zal zorgen uiten over het verdwijnen van het LIFE-programma. DeCommissie zal betogen dat de doelen van LIFE zijn opgenomen in deNationale en Regionale Partnerschap Plannen en het Europese Concurren-tievermogen Fonds. Daarnaast zullen naar verwachting meerderelidstaten vragen om voldoende financiële middelen voor natuur enbiodiversiteit.Raadsconclusies over het milieu in Europa in 2025 en de wegvooruit richting 2030Tijdens de Milieuraad wenst het Deens Voorzitterschap tot een akkoord tekomen over de Raadsconclusies over het «Milieu in Europa in 2025 en deweg vooruit richting 2030». Het Voorzitterschap heeft dit initiatiefgenomen naar aanleiding van de publicatie van het vijfjaarlijkse rapportover de staat van het Europees milieu6 (30 september jl.) door hetEuropees Milieuagentschap.7 De Raadsconclusies bouwen voort op deeerder vastgestelde Raadsconclusies van 8MAP8 (juni 2024), en gevenrichting voor de aankomende EU-voorstellen ten aanzien van circulaireeconomie en klimaatadaptatie. Deze voorstellen worden in 2026 verwacht.Inzet NederlandHet kabinet verwelkomt het initiatief van het Deens Voorzitterschap omRaadsconclusies op te stellen richting de aankomende EU-voorstellenvoor circulaire economie en klimaatadaptatie. In het algemeen is de5Franse afkorting voor het Europees subsidieprogramma voor natuur-, milieu en klimaatpro-jecten6Europees Milieuagentschap. 2025. Europe’s environment and climate: knowledge for resilience,prosperity and sustainability. Beschikbaar via: Europe’s environment and climate: knowledgefor resilience, prosperity and sustainability | Europe’s environment 2025 (EEA).7Het rapport van het Europees Milieuagentschap biedt wetenschappelijk onderbouwde inzichtenover de uitdagingen op het gebied van o.a. klimaatverandering, biodiversiteitverlies, en lucht-en waterverontreiniging. Het rapport geeft een duidelijk beeld dat de EU en haar lidstatenmomenteel al veel hebben gedaan, alleen nog niet op koers ligt om haar milieudoelenstellen tehalen, zoals beschreven in het Achtste Milieuactieprogramma (8MAP).8https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11326-2024-INIT/en/pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10124 Nederlandse inzet om vast te houden aan de gestelde doelen in deRaadsconclusies 8MAP. De doelen in deze Raadsconclusies zijn nog steedsrelevant voor de EU-agenda voor milieuwetgeving. De huidige Raadscon-clusies bieden de kans om extra richting te geven over het bereiken vandeze doelen. Daarin vormt het Nederlandse non-paper voor de Milieuom-nibus een basis voor de Nederlandse inzet tijdens de Milieuraad, waarinonder meer wordt benoemd dat milieuwetgeving een katalysator moetzijn voor innovatie.De Nederlandse inzet op het gebied van circulaire economie is om deRaadsconclusies zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij het Nederlandsenon-paper over de Circular Economy Act (CEA), waarover de Kamerrecentelijk is geïnformeerd.9 Hierin pleit Nederland onder meer voor hetvoortzetten van Europees productbeleid, een herziening van de Kader-richtlijn Afvalstoffen en de afgedankte elektrische en elektronischeapparatuur (AEEA)-richtlijn. Ook pleit Nederland voor het creëren van eengelijk Europees en mondiaal speelveld en harmonisering en uitbreidingvan het systeem van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV).Ook voor klimaatadaptatie geldt dat de Nederlandse inzet is om dichtbijeerdere EU-standpunten te blijven, zoals weergegeven in de BNC-fichesm.b.t. de Mededeling beheersing van klimaatrisico’s (2024)10 en deMededeling EU Klimaatadaptatiestrategie (2021)11. Daarnaast is het voorhet kabinet van belang dat het betrekken van sectoren bij klimaatadaptatiebenadrukt wordt in de Raadsconclusies, evenals dat de aankomendevoorstellen leiden tot nieuwe mogelijkheden voor het bedrijfsleven.Daarnaast is het van belang dat de Commissie bij nieuwe voorstellenaandacht blijft houden voor subsidiariteit en proportionaliteit bij nieuwevoorstellen. Ten slotte vindt het kabinet dat ook voor klimaatadaptatiegekeken moet worden naar het verbeteren en bevorderen van effectieveimplementatie, in lijn met eerder vastgestelde BNC-fiche12 en Raadscon-clusies13 ten aanzien van waterweerbaarheid.KrachtenveldMomenteel is er vanuit lidstaten brede steun voor het aannemen van deRaadsconclusies, waarbij ook gekeken wordt naar welke onderdelen vande Raadsconclusies 8MAP benut kunnen worden. Vrijwel alle lidstatenkunnen zich in huidige Raadsconclusies herkennen. Daarmee is deverwachting dat er tijdens deze Milieuraad een akkoord zal worden bereiktop de Raadsconclusies.Annual progress report on simplification, Implementation andEnforcementTijdens de Milieuraad geeft de Commissie naar verwachting een presen-tatie over het Annual Progress Report on Simplification, Implementationand Enforcement.14 Dit voortgangsrapport brengt in kaart hoeEU-regelgeving in het milieudomein momenteel wordt uitgevoerd in deEU, waar de uitdagingen het grootst zijn en welke initiatieven bijdragenaan meer efficiëntie. Het document sluit aan bij het bredereEU-programma voor Better Regulation en geeft een overzicht van stappen9https://open.overheid.nl/documenten/7c656f9d-d43f-4533-8732-6d57a0f36b1c/file10Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3930.11Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3076.12https://open.overheid.nl/documenten/e7b3f778-4e34-417e-8ed7-2ed23fd92c8c/file13https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13877-2025-INIT/en/pdf14Europese Commissie. 2025. Annual Progress Report on Simplification, Implementation andEnforcement. Beschikbaar via: https://commission.europa.eu/document/download/92959744-a509-4e32-a30c-37b2b2b494d3_en?filename=TZITZIKOSTAS_SPI_2025_55_EN.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10125 richting regeldrukvermindering en modernisering van administratieveprocessen. Het Voorzitterschap zal de lidstaten uitnodigen hierop tereflecteren.De Commissie onderstreept dat EU milieubeleid en -wetgeving bijdragenaan de welvaart, het concurrentievermogen en de veiligheid van de EU.Ook benadrukt de Commissie dat dit beleid essentieel is voor het bereikenvan duurzame ontwikkeling en het verbeteren van de levenskwaliteit vanalle Europeanen. De Commissie benadrukt echter dat er uitdagingen zijnop het gebied van niet-uniforme implementatie van wetgeving in de EUwat tot meer kosten voor de Europese economie leidt. Daarom wordt doorde Commissie ingezet op simplificatie en stroomlijning van milieuwet-geving (via de milieu omnibus), om zo mogelijkheden te benutten ominnovatie te bevorderen, het concurrentievermogen van de EU tevergroten en economische veerkracht te creëren – met behoud vanbestaande doelen.Inzet NederlandHet kabinet verwelkomt dat de Commissie actief inzet op het vereenvou-digen van regelgeving en het terugdringen van regeldruk, met behoudvan bestaande doelstellingen. Daarnaast waardeert het kabinet dat devoortgang hiervan wordt gevolgd via periodieke voortgangs- enoverzichtsrapportages.KrachtenveldDe Commissie heeft in haar huidige mandaat voorgenomen om deregeldruk voor het bedrijfsleven te verminderen door EU-wetgeving tevereenvoudigen, vooral voor het midden- en kleinbedrijf. De Commissieheeft dit voornemen gekoppeld aan haar competitiviteitsagenda. In hetalgemeen verwelkomen lidstaten de inzet van de Commissie op simplifi-catie van regelgeving, zonder afbreuk te doen aan bestaande doelstel-lingen.Non-paper MilieuomnibusOp 3 december 2025 wordt de publicatie van de Milieuomnibus verwacht.De Commissie beoogt hiermee specifieke EU-milieuwetgeving tevereenvoudigingen en te stroomlijnen, om zodoende administratievelasten te verlagen en het concurrentievermogen te verhogen. Dit alles metbehoud van de bestaande milieudoelen. De Milieuomnibus richt zichspecifiek op milieuwetgeving ten aanzien van circulaire economie,afvalmanagement, industriële emissies, uitgebreide productenverant-woordelijkheid, en de Richtlijn Milieueffectenrapportage. Na publicatievan het voorstel is pas duidelijk hoe de Commissie versimpeling binnendeze beleidsterreinen wil realiseren. De Kamer ontvangt een beoordelingvan dit voorstel via het gebruikelijke BNC-fiche.Nederland is voorstander van het versterken van het concurrentiever-mogen en ziet dat milieubeleid een belangrijke stimulans is om de groeneen digitale transitie te realiseren. Nederland heeft daarom vroegtijdigingezet op beïnvloeding van het voorstel voor een Milieuomnibus, om tezorgen dat het voorstel werkelijk bijdraagt aan een competitieve enschone economie door administratieve complexiteit te verminderen metbehoud van milieubescherming. De Nederlandse inzet is uiteengezet ineen non-paper, dat op 5 september jl. is vastgesteld in de ministerraad enis bijgevoegd bij deze geannoteerde agenda. In de bijlage van hetnon-paper zijn door het kabinet voorstellen opgenomen voor versim-peling in relatie tot deze milieuomnibus. Het is nog niet duidelijk of hetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10126 Voorzitterschap voornemens is de Milieuomnibus te agenderen tijdensdeze Milieuraad.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-08, nr. 10127