Verslag Informele Energieraad 13 mei

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1131 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 mei 2025Bijgevoegd vindt u het verslag van de informele Energieraad die op13 mei 2025 heeft plaatsgevonden in Warschau, Polen.Middels deze brief wordt er ook opvolging gegeven aan de toezeggingtijdens het Commissiedebat Energieraad op 22 april jl. om in het verslagvan de Informele Energieraad het tijdspad te schetsen van de richtsnoerenvan de Europese Commissie ten aanzien van netwerktarieven.De Europese Commissie heeft in het Actieplan Betaalbare Energieprijzenaangegeven in het tweede kwartaal van 2025 het volgende te presenterenm.b.t. netwerktarieven:•Aanbevelingen en richtsnoeren over het ontwerp van netwerktariefme-thodologieën om het gebruik van flexibiliteit en investeringen inelektrificatie te stimuleren; indien nodig volgt op een later moment eenwetgevingsvoorstel om dit wettelijk bindend te maken;•Daarnaast zal de Commissie met een toelichting komen hoe lidstatenpubliek middelen kunnen gebruiken om netwerkkosten te verlagenvoor maatregelen die decarbonisatie en marktintegratie versnellen,rekening houdend met de mededingingsregels, waaronderstaatssteun.De verwachting is dat de Commissie deze voorstellen eind juni voorlegt.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. Hermans kst-21501-33-1131ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11311 Verslag informele Energieraad 13 mei 2025 Op 13 mei vond in Warschau de informele Energieraad plaats onder PoolsEU-voorzitterschap. Op de agenda stond een beleidsdebat over deheropbouw van de Oekraïense energie-infrastructuur en voorbereiding opde winter in Oekraïne en Moldavië en een beleidsdebat over het vergrotenvan energiezekerheid in de Europese Unie door betere toegang totcruciale, schone technologieën. Nederland werd hoogambtelijk vertegen-woordigd. Tijdens deze informele Raad heeft geen besluitvormingplaatsgevonden.Heropbouw van de Oekraïense energie-infrastructuur en voorbereiding opde winter in Oekraïne en MoldaviëTijdens de informele Energieraad zijn gedachten en standpuntenuitgewisseld over hoe de Oekraïense energie-infrastructuur hersteld kanworden en hoe de EU en haar partners de steun doeltreffend kunnencoördineren om de veerkracht van Oekraïne en Moldavië op energie-gebied te versterken voor de winter van 2025/2026.Alle lidstaten hebben in de discussie aangegeven Oekraïne en Moldavië testeunen en te blijven steunen, zeker ook in de aanloop naar aankomendewinter. Veel lidstaten gaven aan dat hulp hand in hand moet gaan met detransitie naar een schoon en weerbaar energiesysteem. Veel lidstatenonderstreepten dat goed gecoördineerde ondersteuning op EU-niveau ergbelangrijk is en zij hiervoor open zullen blijven staan. Daarnaast werd vaakhet belang genoemd van voldoende interconnecties tussen lidstaten maarook tussen de EU en Oekraïne en Moldavië, en diversificatie van energie-bronnen. De Europese Commissie (hierna: Commissie) gaf aan dat de op6 mei jl. gepubliceerde REPowerEU Routekaart, waarover de Kamerspoedig wordt geïnformeerd, een belangrijke stap is in de Unie’senergieonafhankelijkheid van Rusland. Daarnaast is deze Routekaart eenduidelijke boodschap van solidariteit aan Oekraïne en Moldavië. Veellidstaten stelden het doel van de Routekaart te verwelkomen en testeunen, maar er was ook een klein aantal lidstaten kritisch vanwegezorgen omtrent energieleveringszekerheid. De Commissie, gesteund doorveel lidstaten, gaf aan dat er meer financiële steun nodig is aan Oekraïneen Moldavië, met name voor schone energieproductie. Nederland heeftaangegeven dat, naast overheidsfinanciering, private financiering ookhard nodig is en dat het daarom van belang is om de private sector testimuleren om actief te blijven of te worden in Oekraïne. Het belang vanprivate financiering werd gesteund door meerdere lidstaten.Vergroten van de energiezekerheid in de Europese Unie door beteretoegang tot cruciale, schone technologieënIn dit beleidsdebat werd stilgestaan bij de wijze waarop de Europese Uniede toegang tot, en productiecapaciteit van koolstofarme technologieënkan verbeteren en hoe lidstaten doeltreffender kunnen samenwerken opdit gebied en om hun afhankelijkheid van externe leveranciers teverminderen. Het Internationaal Energieagentschap (hierna: het IEA) wasdoor het Voorzitterschap uitgenodigd om hun expertise te delen tijdensdeze sessie. Het IEA gaf aan dat er veel veranderingen plaatsvinden in dewereld op het gebied van geopolitiek, economie en energie maar dat eénding niet verandert en dat is het belang van energieveiligheid. Volgens hetIEA bestaat energieveiligheid uit twee componenten: traditioneleenergieveiligheid risico’s gebaseerd op beschikbaarheid van energie enopkomende risico’s rondom elektriciteit, kritieke mineralen en toeleve-ringsketens. Voor de Europese Unie ligt, volgens het IEA, de grootste kansmet betrekking tot het borgen van energieveiligheid in elektrificatie enTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11312 niet-fossiele elektriciteitsopwekking in de EU. Echter, het IEA heeft ookvier barrières geïdentificeerd in de verdere elektrificatie van de EU dieopgelost moeten worden:1) tempo van elektrificatie, 2) betaalbaarheid vande elektriciteitsprijzen, 3) uitbouw van elektriciteitsnetwerken, en4) veiligheid en integriteit van het elektriciteitssysteem. Aan deze barrièresmoet de EU de aankomende jaren werken om weerbaar en concurrerendte zijn richting de rest van de wereld. IEA noemde tenslotte 3 «goudenregels» rond energiezekerheid: 1) diversificatie, 2) voorspelbaarheid voorinvesteerders, en 3) belang van samenwerking en solidariteit.Lidstaten waren gelijkgestemd in opvatting dat verduurzaming en transitienaar een niet-fossiel energiesysteem ook bijdraagt aan energiezekerheiden betaalbaarheid. Hiervoor moeten wel de juiste randvoorwaardenworden gecreëerd, waaronder zowel financieel als op het gebied vanvergunningverlening. Lidstaten benadrukten het belang van het opschalenvan nieuwe technologieën binnen de EU die zowel bijdragen aanverduurzaming als energiezekerheid, waarbij een groeiende groeplidstaten pleit voor een technologie-neutrale aanpak met ruimte voorhernieuwbare en koolstofarme technologieën. Lidstaten riepen tevens optot het beter beschermen van kritieke infrastructuur tegen hybridedreigingen, mede door coördinatie rond beschikbaarheid reserveonder-delen en capaciteit voor snel herstel van beschadigde infrastructuur.Nederland heeft opgeroepen tot een voortvarende uitvoering van deClean Industrial Deal en de Net Zero Industry Act en om strategischeafhankelijkheden in de energietransitie te verminderen en tegelijk nieuweafhankelijkheden te vermijden, ook op het gebied van kritieke grond-stoffen en koolstofarme waterstof. Hierbij heeft Nederland in het bijzondergewezen op het gebruik van niet-prijs criteria en creatie van marktvraagom zo Europese technologie producenten te helpen op te schalen.Daarnaast heeft Nederland duidelijk gemaakt dat we graag snel duide-lijkheid wensen van de Europese Commissie over een sterkere harmoni-satie van de netwerktariefmethodologie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-33, nr. 11313