Verslag informele Energieraad 12 en 13 mei 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1214 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juni 2026Met deze brief stuurt het kabinet u het verslag van de informeleEnergieraad die op 12 en 13 mei jl. plaatsvond in Nicosia, Cyprus.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S. van Veldhoven-van der Meer kst-21501-33-1214ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12141 Verslag informele Energieraad 12 en 13 mei 2026 Op 12 en 13 mei jl. vond in Cyprus de informele Energieraad plaats. DeRaad stond in het teken van beleidsdiscussies over de mededeling van deEuropese Commissie (hierna: «Commissie») onder de titel AccelerateEU,en over de rol van elektriciteitsopslag in een geïntegreerd energie-systeem. Ook werd gesproken over gasleveringszekerheid. Nederlandwerd hoogambtelijk vertegenwoordigd. Tijdens een informele Raad vindtgeen besluitvorming plaats.Beleidsdiscussie AccelerateEUOp 22 april jl. heeft de Commissie de AccelerateEU-mededeling gepresen-teerd, ter ondersteuning van lidstaten om de economische gevolgen vanhet conflict in het Midden-Oosten te beperken. Over de appreciatie van ditvoorstel is de Kamer 9 mei jl. geïnformeerd.1 Tijdens de informeleEnergieraad lichtte de verantwoordelijke Eurocommissaris, DanJørgensen, toe dat de EU zich op een kantelpunt bevindt. Afhankelijk vande keuzes die nu worden gemaakt, kan de huidige crisis al dan nietworden omgezet in een kans. De Commissie gaf aan dat de instrumentener reeds liggen, maar dat politieke wil nodig is om de implementatie teversnellen. Met de AccelerateEU-mededeling heeft de Commissie gehoorgegeven aan de oproep van lidstaten voor meer EU-coördinatie in reactieop de crisis. De Commissie onderstreepte daarbij dat nationale maatre-gelen in afstemming met buurlanden moeten worden genomen en in lijnmoeten zijn met de langetermijndoelen voor klimaat en energie.Onder de lidstaten was er brede steun voor de AccelerateEU-mededelingen voor sterkere EU-coördinatie op het gebied van gas en olie. Samen meteen meerderheid van de lidstaten verwelkomde Nederland expliciet meerflexibiliteit en coördinatie ten aanzien van het vullen van gasopslagen ende instelling van het Fuel Observatory, een op te richten platform voor hetzoveel mogelijk real time volgen van de ontwikkeling van vraag enaanbod, import, export en van de voorraden. Hierbij wees Nederland ookop de coördinerende rol die de Commissie kan spelen in het delen vandata met bijvoorbeeld het VK. Enkele lidstaten wezen op de noodzaak vanafstemming van nationale maatregelen om fragmentatie van de internemarkt en verstoring van het gelijke speelveld te voorkomen. Een groeplidstaten, waaronder Nederland, verwelkomde de catalogus van deCommissie met voorbeelden van nationale maatregelen en bestpractices.2Er was brede consensus onder de lidstaten dat een versterkte inzet op deenergietransitie noodzakelijk is als langetermijnoplossing om toekomstigecrises door geopolitieke spanningen te voorkomen. Daarbij wezenverschillende lidstaten op de blijvende aandacht die nodig is voorleveringszekerheid. Met het oog op kortetermijnmaatregelen in reactie opde crisis verwelkomde een aantal lidstaten de Investment Booster die isaangekondigd als een onderdeel van de aanstaande herziening van hetETS en (deels) als invulling van de Industrial Decarbonisation Bank (IDB),gefinancierd met 400 miljoen emissierechten. Enkele lidstaten vroegenom herallocatie en meer EU-middelen en/of EU-instrumenten voorinvesteringen in de energietransitie, waarbij sommige lidstaten ookvroegen om EU-instrumenten om de impact van hoge gasprijzen op deindustrie te mitigeren. Verschillende lidstaten verwelkomden het tijdelijkestaatssteunkader in reactie op de crisis in het Midden-Oosten. Een aantal1Kamerstuk 22 112, nr. 4326.2Zie hier de link naar de catalogus: AccelerateEU Catalogue - Energy - European CommissionTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12142 lidstaten wees in deze samenhang op het risico voor het gelijke speelvelden het risico op fragmentatie.Verschillende lidstaten onderstreepten het belang van elektrificatie. Hetdoor de Commissie aangekondigde doel voor elektrificatie werd doorenkele lidstaten expliciet verwelkomd. Een aantal lidstaten, waaronderNederland, verwelkomde de aangekondigde herziening van de criteriavoor hernieuwbare waterstof. Door enkele lidstaten werd benadrukt datinvesteringen in kritieke infrastructuur, gasopslagen en eerlijke kosten-deling van belang zijn om tekorten in de winter te voorkomen. Enkelelidstaten verwelkomden de aangekondigde herziening van het Europesekader over de netwerktariefmethodologie, waarbij Nederland het belangvan een sterkere harmonisatie en een gelijk speelveld benadrukte.Beleidsdiscussie elektriciteitsopslag in een geïntegreerd energiesysteemTijdens deze sessie vond een beleidsdiscussie plaats over de rol vanelektriciteitsopslag in een geïntegreerd energiesysteem. De Commissieonderstreepte in haar introductie dat elektriciteitsopslag essentieel is alsbuffer voor systeembalans. De Commissie wees er tegelijk op dat deontwikkeling van opslag traag verloopt door politieke obstakels, zoalsonzekerheid over de regelgeving, trage vergunningprocedures enbeperkte markttoegang. In dit kader benadrukte de Commissie ook hetbelang van het mobiliseren van kapitaal.Tijdens de discussie was er brede overeenstemming over het strategischebelang van elektriciteitsopslag voor leveringszekerheid, systeembalans ende energietransitie. Enkele lidstaten wezen op de rol van opslag in detransitie van een gecentraliseerd naar een meer gedecentraliseerdelektriciteitssysteem met meer volatiele bronnen, zoals zon en wind;sommige lidstaten wezen hierbij op de steeds vaker voorkomendenegatieve prijzen. Onder de lidstaten was er brede erkenning dat zowelkorte- als langetermijnopslag nodig is. Batterijen zijn primair geschikt voorde korte termijn, voor de langere termijn werd door verschillendelidstaten gewezen op pompcentrales, waterstofopslag, waterkracht enthermische opslag. Enkele lidstaten noemden hierbij dat we ook oogmoeten houden voor innovatieve technologieën.Een grote groep lidstaten benadrukte het belang van een Europesetoeleveringsketen voor opslagcomponenten en versterking van deEuropese industriële basis. Een aantal lidstaten waarschuwde voornieuwe afhankelijkheden. Enkele lidstaten noemden in dit kader deimplementatie van de Net Zero Industry Act en de Critical Raw MaterialsAct. Andere lidstaten wezen op modernisering van recycling, ook voorbatterijen.Nederland onderstreepte dat elektriciteitsopslag cruciaal is in eengeïntegreerd energiesysteem en extra urgent in samenhang metnetcongestie. Nederland benadrukte dat nauwe coördinatie tussenlidstaten essentieel is voor een weerbare EU-waardeketen, met aandachtvoor de gehele keten van kritieke grondstoffen tot eindproductie en eenbetere koppeling van onderzoek, innovatie en scale-ups aan de industrie.Gedachtewisseling over gasleveringszekerheidOok vond een gedachtewisseling plaats over gasleveringszekerheid,waarmee het Cypriotische voorzitterschap aandacht besteedde aan dewijze waarop de ontwikkeling van binnenlandse gasvelden binnen de EUstrategisch kan bijdragen aan de leveringszekerheid van de EU. Een aantallidstaten met dergelijke gasvelden lichtte lopende projecten en verken-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12143 ningen toe. Daarbij werd onderstreept dat deze ontwikkelingen moetenworden bezien in samenhang met de klimaat- en energiedoelstellingenvan de EU, waarbij ook rekening moet worden gehouden met devergelijking tussen de emissies van lokaal geproduceerd gas en geïmpor-teerd LNG.Nederland vroeg tevens aandacht voor de problemen die de sectorenondervinden met de implementatie van de methaanverordening. Dezeverordening is belangrijk voor het halen van de klimaatdoelen. Nederlandpleitte bij de Commissie voor pragmatische oplossingen op de kortetermijn, om risico’s voor leveringszekerheid te voorkomen. Daarnaastpleitte Nederland in het kader van het aangekondigde pakket voorgasleveringszekerheid voor een fundamentele herziening van hetopslagkader, gelet op de kostbare zomer-winterspread en de ongelijkekostenverdeling tussen lidstaten. Nederland benoemde het belang vaneen dialoog op EU-niveau over strategische gasreserves t.b.v. EUgasleveringszekerheid. Nederland onderstreepte verder dat de bestaandeaardgasinfrastructuur belangrijk blijft tijdens de transitie en vroeg meeraandacht voor toekomstige EU-coördinatie op het hergebruik vangasinfrastructuur voor bijvoorbeeld waterstof.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12144