Lijst van vragen en antwoorden over de voortgangsbrief verbeteraanpak UWV (Kamerstuk 26448-812)
Brontekst
Versie 1eae8d6e02a6d517 · officiële bronTweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 448Structuur van de uitvoering werk en inkomen(SUWI)Nr. 820 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 10 april 2025 De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft eenaantal vragen voorgelegd aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgele-genheid over de voortgangsbrief van 24 maart 2025 inzake verbete-raanpak UWV (Kamerstuk 26 448, nr. 812).De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 10 april 2025.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TielenAdjunct-griffier van de commissie,Van den Broek kst-26448-820ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8201 Vragen en antwoorden1. Langs welke wegen heeft het Uitvoeringsinstituut Werknemers-verzekeringen (UWV) vastgesteld dat er bij de overige uitkeringen geenfouten zijn gemaakt bij de vaststelling van de hoogte van het dagloon?In de Verbeteraanpak WIA-kwaliteit die in november 2024 met uw Kameris gedeeld, is in bijlage 11 specifiek ingegaan op de kwaliteit van anderewetten (WW/ZW/Wajong), de controles die zijn uitgevoerd, wat geconsta-teerde fouten zijn en oorzaken daarvan. Ook is ingegaan op gerealiseerdeverbetermaatregelen en aanvullende verbetermaatregelen. Met deKamerbrief van januari 2025 over kwaliteit Wajong dienstverlening bent uspecifiek nader geïnformeerd over de kwaliteit Wajong2 en met deKamerbrief, aanbiedingsbrief bij update Verbeteraanpak3 is uw Kamer opde hoogte gebracht van de laatste ontwikkelingen.2. Hoeveel verander-, verbeter-, herstel en correctieoperaties lopen er bijUWV, zoals verandermotor, de correctie van loonloze tijdvakken, MetingOperationele Kwaliteit (MOK)? Kan een (korte) beschrijving gegevenworden van alle projecten / operaties?In de Stand van de uitvoering sociale zekerheid krijgt uw Kamer halfjaar-lijks inzicht in ontwikkelingen in de uitvoering van de sociale zekerheid bijUWV en de SVB, waaronder lopende trajecten en corrigeeracties. DeVerbeteraanpak WIA-kwaliteit van november 2024 bevat in bijlage 1 eenoverzicht van de corrigeeracties 2023–20244. Aanvullend op dit overzichtis ook de corrigeeractie «systeemfout TW-ZW» in 2024 gestart. Bij devaststelling van het recht op een aanvullende toeslag op grond van deToeslagenwet in aanvulling op een Ziektewetuitkering is gebleken datincidenteel de registratie van beoordelingen en/of betalingen niet heeftplaatsgevonden. Hierdoor werd de beoordeling of betaling van de toeslagniet afgerond, waardoor de uitkeringsgerechtigde geen toeslag uitgekeerdkreeg. Hierover is uw Kamer geïnformeerd in de Stand van de uitvoeringdecember 20245.Bij de correctieoperatie van het WIA-dagloon is sprake van samenhangmet vier andere corrigeeracties. De inzet is om, daar waar sprake is vanoverlap, de correcties die uit deze acties voortvloeien voor de betrokkenmensen in één keer uit te voeren. Het gaat om de volgende viercorrigeeracties:1.Indexering WIA-daglonen; uit onderzoek door UWV is gebleken datover de periode 2006 tot en met 2022, 52.821 dossiers gecontroleerdmoeten worden op de juiste toepassing van het indexcijfer bij deWIA-toekenning. Naar verwachting (en op basis van de ervaring over2023) zal zo’n 5% van deze dossiers daadwerkelijk gecorrigeerdmoeten worden.2.WIA-daglonen en loonloze tijdvakken; de Centrale Raad van Beroepheeft meerdere uitspraken gedaan betreffende de WIA-dagloonvaststelling in situaties waarin sprake is van een periodezonder inkomen (loonloos tijdvak) in de WIA-referteperiode.3.Terugvorderactie Abonnementenservice AW6; de Abonnementenser-vice Arbeidsongeschiktheidswetten (AW) geeft alleen een signaal alseen uitkeringsgerechtigde een nieuwe inkomstenbron heeft in de1Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 7932Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 7983Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 8124Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 7935Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 7976Kamerstukken II 2023/24, 17 050, nr. 608Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8202 Polisadministratie. Inkomsten in de Polisadministratie die uitkerings-gerechtigden niet zelf hadden doorgegeven en die zijn gestartvoordat deze inkomenssoort aan de Abonnementenservice AW werdtoegevoegd, werden daarom door UWV niet gekort op de uitkering.Dit speelde bij een groep van 1.100 uitkeringsgerechtigden metopting-in inkomsten7. UWV is in april 2024 gestart met het herzienvan de uitkeringen van deze groep uitkeringsgerechtigden4.Arbeidsongeschiktheidspensioen (voornamelijk WAO en een kleinerdeel WIA); zoals gemeld in de Stand van de uitvoering van juni 20248is door nader onderzoek van UWV gebleken dat voor ongeveer 2.000personen de verrekening van nabetalingen van arbeidsongeschikt-heidspensioenen door pensioenfondsen niet of niet juist heeftplaatsgevonden. Hierdoor hebben deze personen mogelijk een tehoge uitkering ontvangen.In de zomer ontvangt de Kamer een update van de Verbeteraanpak WIAwaarin specifiek aandacht is voor deze vier corrigeeracties die samen-hangen met de corrigeerorganisatie. De overige corrigeeracties wordenhalfjaarlijks benoemd in de Stand van de uitvoering.Over de (steeds bredere) inzet van MOK, de ontwikkeling en evaluatieervan is uw Kamer eveneens geïnformeerd via de Verbeteraanpak WIA(november 2024 en maart 2025) en de Kamerbrief kwaliteit Wajong vanjanuari 2025. Ik verwacht uw Kamer voor het debat op 16 april a.s. naderte informerenDe Verandermotor is een organisatieverandering en heeft tot doel dedienstverlening van UWV te verbeteren en dat veranderingen snellerkunnen worden doorgevoerd. Eind maart heeft de ondernemingsraad(OR) van UWV hier advies op gegeven, na zelf extern advies te hebbeningewonnen bij TwynstraGudde (Organisatie ontwikkelingen (Verander-motor) | UWV). De OR heeft begrip voor de nut en noodzaak van dezeverandering voor het verbeteren van de dienstverlening, maar mist opbelangrijke onderdelen nog informatie en richting. UWV en de OR trekkennauw samen op om te komen tot een zorgvuldig en gezamenlijk vervolg-proces. Het is een traject in ontwikkeling, uw Kamer wordt op een latermoment nader geïnformeerd.3. Is de correctieorganisatie enkel gericht op het herstel van fouten in dedagloonbereking en de gevolgen daarvan of kan deze organisatie ookbenut worden voor correctie van andere fouten?De corrigeerorganisatie is gericht op het controleren en mogelijkcorrigeren van fouten in de berekening van het WIA-dagloon en het effectdaarvan op de uitkering. In deze corrigeeractie worden ook de (correctie-)acties meegenomen die in de vorige vraag zijn benoemd: WIA-daglonenen loonloze tijdvakken, indexering WIA-daglonen, herstelacties inlichtin-genplicht en koppeling Abonnementsservice AW en arbeidsongeschikt-heidspensioen. Dit heeft als doel de uitkeringsgerechtigde in één keer dejuiste WIA-uitkering te laten ontvangen. In hoofdstuk 1 van de update opde Verbeteraanpak van eind maart is de samenhang van deze corrigeer-acties benoemd9.7Wanneer de arbeidsverhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer geen dienstbe-trekking is, kunnen zij er samen voor kiezen om de verhouding aan te merken als een «fictievedienstbetrekking». Dit heet opting-in. Er is dus sprake van een pseudo-werknemerschap inplaats van een echte dienstbetrekking.8Kamerstukken II 2023/24, 26 448, nr. 7609Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 812Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8203 4. Wanneer is deze correctieoperatie afgerond?UWV geeft aan dat men verwacht dat het controleren en corrigeren vande mogelijke WIA-dagloonfouten over de periode 1-1-’20 tot en met31-12-’24 ongeveer 2 jaar in beslag neemt.5. Kan al iets gezegd worden over de variatie in de ernst van de fouten: isbijvoorbeeld 80 procent een fout van 20 euro in de maand, of 80 procenteen fout van 200 euro in de maand?De analyses die UWV tot nu toe heeft uitgevoerd, zeggen nog onvol-doende over de variatie van de fouten. Bij de recent uitgevoerde analyseis enkel beoordeeld of uitkeringsgerechtigden in een mogelijke risicocate-gorie zitten. Of en hoe groot de eventuele fout is, moet op het niveau vanuitkeringsgerechtigden (één voor één) bepaald worden en wordt daardoorpas duidelijk tijdens de loop van de correctieactie.6. Is er al een nauwkeurige inschatting te maken van hoeveel geld iemandmaximaal heeft misgelopen per maand?Zie het antwoord op vraag 5. Op dit moment is deze informatie nog nietvoorhanden.7. Kan de analyse van de 200.000 uitkeringen worden gedeeld?Op welke wijze is deze analyse uitgevoerd, waar is naar gekeken? Welkefouten zijn gedetecteerd, op welke schaal en met welke ernst? Is er ookbreder gekeken dan fouten in het dagloon?De analyse die is uitgevoerd is specifiek gedaan op mogelijke fouten inhet berekenen van WIA-dagloon. In deze analyse is gebruik gemaakt vande kennis uit bestaande kwaliteitsrapportages en specialistische kennismet betrekking tot het berekenen van WIA-daglonen. Hieruit zijn poten-tiële risicocategorieën bepaald. UWV heeft vervolgens onderzocht hoevaak deze situaties bij alle 220.000 mensen voorkomen. Deze aanpak, deinhoud en uitkomsten zijn getoetst door een externe adviesdienst.UWV werkt aan een toegankelijke versie van de analyse. Het streven isdeze voor 16 april naar uw Kamer te versturen.8. Hoe heeft UWV getoetst dat bij de overige uitkeringen (zijnde niet de43.000) geen aanleiding is om aan te nemen dat er in de hoogte van hetdagloon fouten zijn gemaakt? Langs welke meetlat zijn deze dossiersgelegd?In de eerder benoemde analysefase zijn alle potentiële risicocategorieënbepaald voor uitkeringsgerechtigden, die in de betreffende periode eenrecht op WIA hebben ontvangen. Dit betekent dat voor uitkeringsgerech-tigden die niet onder een risicocategorie vallen, er geen aanleiding is voorcontrole en eventuele correctie. Voor de groep uitkeringsgerechtigden(43.000) die in één van de risicocategorieën voorkomen, zal een indivi-duele controle moeten plaatsvinden. Pas daarna volgt mogelijk eencorrectie.Binnen de groep waarvoor UWV geen aanleiding ziet om een controle uitte voeren, heeft een uitgebreide validatie van 1.000 dossiers plaatsge-vonden. Deze aanpak is getoetst door een externe adviesdienst.9. In welke mate gaat de correctieoperatie ten koste van de reguliereoperatie? Klopt het dat de wettelijke taak van eerstejaarsziektewetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8204 beoordelingen niet meer plaatsvinden? Welke andere taken worden niet ofminder verricht?Om de correctieoperatie op een goede manier te kunnen doen en dedienstverlening te kunnen voortzetten met oog voor de mensen, waarbijnieuwe fouten worden voorkomen, is er ruimte nodig in de uitvoering.SZW en UWV zijn met elkaar in gesprek over mogelijke maatregelen dieals doel hebben verlichting te bieden aan de uitvoering van UWV. Zowelspecifiek ten behoeve van de corrigeerorganisatie als dienstverleningUWV breed en zowel op de korte als op de lange termijn.Specifiek over de eerstejaarsziektewet beoordelingen (EZWB): deuitvoering van de EZWB staat als gevolg van de mismatch en deprioritering op WIA-claimbeoordelingen onder druk. UWV voert wel nogEZWB’s uit, maar niet altijd tijdig. Er werden in 2024 nog ruim 10.000EZWB-beoordelingen (ex eigen risicodragers, ERD) gedaan. En ruim 6000EZWB-ERD. In totaal zijn er dus ruim 16.000 EZBW uitgevoerd.10. Wanneer kan het daadwerkelijk corrigeren van uitkeringen starten?Zie de beantwoording op vraag 3511. Zijn de Belastingdienst en UWV ook betrokken bij de correctievanwege de ambitie ook de keteneffecten in één keer te corrigeren? Is hethaalbaar en realistisch om als essentiële voorwaarden te stellen datketeneffecten zoveel mogelijk voorkomen worden en dat er duidelijkheidkomt omtrent het terugvorderbeleid voordat met de daadwerkelijkecorrecties kan worden begonnen?Ja, relevante ketenpartners zijn hierbij betrokken. Het volledig wegnemenvan keteneffecten is helaas niet mogelijk. Ik werk samen met UWV enketenpartners aan scenario’s met als uitgangspunt om keteneffectenzoveel mogelijk weg te nemen. Hierbij kijken we naast de gevolgen voorde uitkeringsgerechtigde ook naar de uitvoeringslast per ketenpartner.Vanuit het belang voor de uitkeringsgerechtigden zijn de aanpak voor deketeneffecten en duidelijkheid over het terugvorderbeleid belangrijkerandvoorwaarden voor het starten met het daadwerkelijk corrigeren.12. Is er ook inzicht in hoeveel fouten er zijn gemaakt in het proces van desociaal-medische beoordelingen, los van de fouten in de dagloonbere-kening?In tegenstelling tot de berekening van het dagloon heeft UWV onvol-doende inzicht in het aantal fouten dat wordt gemaakt bij de sociaal-medische beoordelingen. In eerdere steekproeven kwam het oordeel«nader te bepalen» vaak voor bij sociaal-medische beoordelingen. Opbasis van de schriftelijke dossiers kon niet worden vastgesteld of debeoordeling juist of onjuist is. Het kan daar gaan om tekortschietendeadministratie of om fouten in de beoordeling. Het opsporen en herstellenvan eventuele fouten kost dusdanig veel medische beoordelingen metterugwerkende kracht dat de hele dienstverlening van UWV zouvastlopen.Het is van belang te benadrukken dat het verlenen van sociaal medischedienstverlening en het in beeld brengen van de kwaliteit hiervan, geenexacte wetenschap is. Cijfers en percentages kunnen die indruk somsonterecht wekken. Een sociaal-medische beoordeling kenmerkt zich dooreen professionele weging en oordeel. Hoewel beleid en professionelestandaarden altijd aan oordeelsvorming ten grondslag liggen, is er inTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8205 zekere mate ruimte voor professionele autonomie. Een kleine mate vanverschil in de professionele weging en oordeel is onvermijdelijk. Ook iselke situatie en elke uitkeringsgerechtigde uniek. Dat zie je ook in debeoordeling terug, uiteraard binnen het kader van de wet.13. Zijn er ook cijfers over hoeveel fouten er zijn gemaakt in de periodevoor 2020?Ja. De focus ligt op de dagloonvaststelling bij de sociaal medischbeoordelingen in de periode 2020–2024, omdat in die periode in steek-proeven, waarvan het aantal vanaf 2020 flink was teruggeschroefd, eensubstantieel aantal onjuistheden is aangetroffen. Het foutpercentage lagin de periode vóór 2020 op een lager niveau, en fouten werdenopgespoord en hersteld. De foutmarge lag destijds rond de 5 procent. Ditpercentage is gebaseerd op een integraal beeld en een aselecte steekproefvan voor die periode. Ook het aantal dossiers dat onderzocht wordt, lagdestijds hoger.Onderstaande tabel toont de uitkomsten van de onderzoeken over dejaren 2017 tot en met 2019:JaarJuistNader te bepalenOnjuistN-waarde201784%11%5%2.669201885%10%5%2.781201987%8%5%2.376 14. Worden de fouten in de indexatie van het maatmanloon ook meege-nomen in de samenhang van corrigeeracties?Op dit moment is UWV bezig met een analyse naar de omvang van defouten in de indexatie van het maatmanloon. Ook bekijkt UWV wat deimpact is van deze fouten en in hoeverre deze fouten zich voordoen inandere regelingen. Als dit inzicht er is kan ook worden bezien hoe dit zichverhoudt tot de corrigeerorganisatie. U wordt hier schriftelijk overgeïnformeerd.15. Als blijkt dat iemand een te hoge uitkering heeft gehad, krijgen zijn ofhaar werkgevers dan de te hoge gedifferentieerde premie terug?Als mensen een te hoge uitkering hebben gehad, dan betekent dat datwerkgevers een te hoge uitkering of premie hebben betaald in deafgelopen jaren. Zoals ik in de voortgangsbrief van 24 maart10 hebaangegeven bekijk ik op dit moment samen met UWV de doorwerking opwerkgevers en worden scenario’s ontwikkeld hoe daar het beste mee kanworden omgegaan.16. Wat zijn de effecten van de te hoge of te lage uitkeringen voor deaanvullende uitkeringen via verzekeraars en pensioenfondsen?Verzekeraars en pensioenfondsen bieden aanvullende WIA-verzekeringenaan voor (individuele) werknemers van werkgevers. Deze aanvullendeWIA-verzekeringen zijn er in verschillende vormen. Als een uitkering stijgt,dan kan dat leiden tot meestijgende of juist dalende aanvullingen. Als eenuitkering daalt, kunnen ook beide effecten optreden. Ook kan hetvoorkomen dat een bijstelling van UWV geen doorwerking heeft op eenaanvullende uitkering. Er is daarom geen eenvoudige oplossing om10Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 812Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8206 onbedoelde doorwerking te beperken. Hierover vindt overleg plaats metverzekeraars en pensioenfondsen.17. Wanneer worden de resultaten verwacht van de lerende aanpak mettwintig dossiers?De lerende aanpak is gestart met 16 uitkeringsgerechtigden en hunspecifieke situatie. In de loop van de maand april worden de resultatenvan deze groep beoordeeld. In deze fase van de lerende aanpak wordende situaties (alleen) gecontroleerd en wordt de impact op de uitkeringbepaald. Er heeft nog geen feitelijke correctie plaats gevonden. Debetreffende uitkeringsgerechtigden worden gedurende het proces op dehoogte gehouden van de voortgang. In de volgende voortgangsrap-portage zal uw Kamer over de uitkomsten hiervan worden geïnformeerd.18. Wanneer is de lopende uitkeringsvaststelling op orde, nu er zorgen zijnover de ingezette MOK? Lopen we het risico op nieuwe correctieoperatiesals de huidige vaststelling van uitkeringen niet op orde is?Met het herintroduceren van de MOK’s en gerichte onderzoeken naarspecifieke onderdelen in het sociaal medisch beoordelen, is een eerstestap gezet in de verbetering van de kwaliteitscontrole. Dit betreft eenverandertraject dat over het gedrag van mensen gaat. Het kost onderandere tijd om professionals op te leiden in de MOK. UWV evalueert enverbetert gaandeweg de MOK methodiek en verwacht in het najaar dezemethodiek op orde te hebben. Ook is er extra sturing nodig zodat leren enontwikkelen vanuit de inzichten uit de MOK weer een werkend proceswordt. Het betreft dan het rondmaken van de Plan-Do-Check-Act (PDCA)-cyclus. In 2025 is er onverminderd aandacht voor het verder verbeteren enwerkend krijgen van het kwaliteitsmanagementsysteem op alle aspectenvan de sociaal medische beoordeling.UWV kan niet garanderen dat de kwaliteit van de dagloonvaststelling inde periode september 2024 tot en met december 2024 inmiddelsvoldoende op orde was. Om die reden is besloten de correctieoperatie uitte breiden tot eind 2024.19. Wanneer is de «verdergaande automatisering» op orde en zijn er«heldere en eenduidige instructie en ondersteuning voor het omgaan metingewikkelde berekeningen en controles van de gegevens»? Waarom zijndie instructies er nog niet?In de WIA Fastlane verbetert UWV in korte sprints, stap voor stap, desystemen die het WIA-proces ondersteunen van de aanvraag tot en metde verwerking van de toekenning en de eerste betaling. Dit betekent dat ermaandelijks verbeteringen worden doorgevoerd in de processen,systemen en ondersteuning voor medewerkers. Ons streven is om vóórhet einde van het jaar de belangrijkste verbeteringen binnen dit deel vanhet WIA-proces gerealiseerd te hebben.Dit proces verloopt gefaseerd en wordt geïntegreerd met de optimalisatievan de betreffende processtappen door middel van automatisering. Bijelke verbetering die UWV doorvoert, wordt de bijbehorende werkin-structie direct aangepast en geoptimaliseerd. Op deze manier zorgt UWVvoor een integrale implementatie, zodat medewerkers maximaalprofiteren van verbeterde ondersteuning en het proces efficiënter eneffectiever wordt uitgevoerd.Nu al zijn de instructies beschikbaar, die medewerkers richtlijnen enhandelingsinzicht geven. Na elke verbetering die wordt doorgevoerd inTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8207 het WIA proces, worden direct de werkinstructies geüpdatet én ookverbeterd waardoor de medewerker wordt ondersteund in het uitvoerenvan het werk. Daarnaast verbetert UWV het werkproces door voorspecifieke situaties, die niet vaak voorkomen, speciale werkinstructies opte stellen zodat de medewerker bijvoorbeeld in de vorm van een instruc-tiefilmpje een naslagwerk heeft, mocht zich zo’n situatie voordoen. Datgeeft de medewerker houvast en verkleint de kans op het maken vanfouten.20. Kan er inzicht worden gegeven in hoe de handmatige controle van dejuiste berekening van het dagloon eruit ziet qua proces?Het onderdeel van het proces van handmatige controle van de berekeningvan het dagloon binnen de corrigeerorganisatie ziet er als volgt uit (ophoofdlijnen):•aan de hand van een instructie per risicocategorie wordt de berekeningvan het WIA-dagloon op de relevante onderdelen gecontroleerd.•indien er daadwerkelijk een fout wordt geconstateerd, wordt hetdagloon aan de hand van de gecorrigeerde fout opnieuw berekend.•er vindt een controle plaats op alle invoer van gegevens in deberekening.•om de kwaliteit van de correcties binnen de organisatie te waarborgenvindt er daarnaast een steekproefcontrole plaats over alle gecorri-geerde dagloonberekeningen.21. Hoe verloopt de werving van medewerkers voor de corrigeerorgani-satie tot nu toe?Samen met de gecontracteerde mantelpartijen is een plan van aanpakopgesteld voor de werving van medewerkers. De eerste fase binnen decorrigeerorganisatie wordt vormgegeven samen met collega’s uit debetrokken onderdelen van UWV.22. Heeft het UWV in de jaarlijkse staat van de uitvoering en knelpunten-brief eerder melding gemaakt van ingewikkelde wetgeving rond devaststelling van het dagloon?In de knelpuntenbrief van 202111 doet UWV melding van de complexiteitvan de dagloonsystematiek WIA. Hierbij kaart UWV aan dat het dagloon-besluit WIA financiële consequenties heeft voor een specifieke groepmensen. Dit betreft verzekerden die voorafgaand aan hun arbeidsonge-schiktheid loonloze perioden kenden door toekenning van eenWW-uitkering in de WIA-referteperiode. In tegenstelling tot het dagloon-besluit voor WW-uitkeringsgerechtigden tellen tijdvakken waarin geenloon is ontvangen, wel mee voor de berekening van de hoogte van hetWIA-dagloon. In de Stand van de uitvoering december 202412 is aange-geven dat dit knelpunt is opgelost door een aantal uitspraken van deCentrale Raad van Beroep. Door deze uitspraken wordt UWV verplicht omalle loonloze tijdvakken in de WIA-referteperiode, ongeacht de oorzaakervan, te betrekken in de WIA-dagloonvaststelling. Dit leidt tot een hogerWIA-dagloon.23. Welke vereenvoudigingen die verkend worden hebben welk positiefeffect op de kwaliteit van de uitvoering? Wat is precies nodig met welkeeffect om de kwaliteit van de uitvoering op orde te krijgen?11Kamerstukken II 2020/21, 26 448, nr. 65212Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 797Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8208 In de voortgangsbrief van 24 maart13 is aangegeven dat samen met UWVnader bekeken wordt op welke wijze de dagloonsystematiek geharmoni-seerd en/of vereenvoudigd kan worden. Onderdeel daarvan is devaststelling van het dagloon minder foutgevoelig te maken. De nadruk indeze fase ligt op optimalisatie binnen UWV. Dat betreft onder meer eenheldere en eenduidige instructie en ondersteuning voor het omgaan metingewikkelde berekeningen en controles van de gegevens. Daarnaast zetUWV in op verdergaande automatisering. Het zijn vaak handmatigeonderdelen in het proces die de berekening foutgevoelig maken.Tevens onderzoeken UWV en SZW gezamenlijk mogelijke vereenvoudi-gingen van de dagloonsystematiek. De inzichten die UWV opdoet over deveel gemaakte fouten wordt hierbij betrokken. Tot slot wordt in deopvolging van het rapport van de onafhankelijke commissie toekomstarbeidsongeschiktheid (OCTAS) op de korte termijn verkend hoe de drukop de uitvoeringsorganisatie verlicht kan worden.24. Heeft de aanpak van hardheden effecten op de tekorten aan verzeke-ringsartsen of de kwaliteit van de operatie?Maatregelen die hardheden verminderen kunnen invloed hebben op devraag naar sociaal-medische beoordelingen, zowel in positieve alsnegatieve zin. In de Kamerbrief over de opvolging van OCTAS14 staat deambitie om te vereenvoudigen centraal. Het verminderen van het aantalverschillende regimes binnen de WIA geeft meer duidelijkheid aanmensen en kan een positieve invloed hebben op de vraag naar sociaal-medische (her)beoordelingen. Het verlagen van de drempel om eenuitkering te ontvangen, kan juist leiden tot een hogere instroom in deWIA, en daarmee een grotere vraag naar beoordelingen. Bij de voorstellenvoor beleidsaanpassingen is zowel de uitvoerbaarheid van sociaalmedische beoordelingen als het leveren van voldoende kwaliteitrandvoorwaardelijk.25. Hoe gaat het UWV de kennelijke grote verschillen in de praktijk enregionale verschillen aanpakken?De tijdigheid van beoordelingen en het terugdringen van de achter-standen in beoordelingen heeft de afgelopen jaren hogere prioriteitgekend dan het verrichten van kwaliteitscontroles. Meer aandacht voor deleer- en verbetercyclus is nodig ten behoeve van de ingezette verbetering.In oktober 2024 is het instrument Meting Operationele Kwaliteit (MOK)binnen het kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) geherintroduceerd.Hiermee kwam de landelijk aangestuurde periodieke controle doorprofessionals in de districten terug. Er is gekozen voor een kruislingsetoets (tussen districten) om zo onder andere zicht te krijgen op regionaleverschillen. De regionale verschillen worden vervolgens transparantgedeeld om van elkaar te leren, elkaar te inspireren en elkaar te helpen.Ook in de WIA Fastlane worden stappen gezet, zie de beantwoording vanvraag 19, waar bijgedragen wordt aan uniformiteit in het werk.Daarnaast is UWV bezig met een transitie naar het werken in SociaalMedische Centra (SMC’s), waarmee een meer uniforme werkwijze zalontstaan. In de SMC’s wordt gewerkt in multidisciplinaire teams. Het teambepaalt op welk moment en op welke manier de sociaal medischedienstverlening wordt ingezet. De verwachting is dat het werken in SMC’sveel zal opleveren voor de dienstverlening en de productiviteit. Nog niet13Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 81214Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 799Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8209 alle kantoren zijn even ver in deze transitie. UWV is bezig met eenlandelijke opschaling. De verwachting is dat op 1 januari 2027 alle teamsals volwaardig SMC functioneren.Door vanuit die transparantie te sturen op het verbeteren van prestatiesen het naleven van afspraken zullen op termijn de bandbreedtes van deregionale verschillen kleiner worden. Zoals ook in de beantwoording vanvraag 12 is aangegeven, is het van belang te benadrukken dat hetverlenen van sociaal medische dienstverlening en het in beeld brengenvan de kwaliteit hiervan, geen exacte wetenschap is. Cijfers en percen-tages kunnen die indruk soms onterecht wekken. Een sociaal medischebeoordeling kenmerkt zich door een professionele weging en oordeel.Hoewel beleid en professionele standaarden altijd aan oordeelsvormingten grondslag liggen, is er in zekere mate ruimte voor professioneleautonomie. Een kleine mate van verschil in de professionele weging enoordeel is onvermijdelijk. Ook is elke situatie en elke uitkeringsgerech-tigde uniek. Dat zie je ook in de beoordeling terug, uiteraard binnen hetkader van de wet.26. Zijn er ook problemen of mogelijke fouten te verwachten bij deZiektewet en Wajong?Het is onvermijdelijk dat er in de uitvoering fouten worden gemaakt en datzal in de toekomst ook zo zijn. De insteek is om zo veel mogelijk fouten tevoorkomen. Daarom blijft UWV werken aan het verbeteren van dekwaliteit van de dienstverlening en aan de implementatie en doorontwik-keling van het nieuwe kwaliteitssysteem.Specifiek over problemen en mogelijke fouten in de Ziektewet heb ik uwKamer reeds het volgende laten weten. De kwaliteitsborging in deZiektewet was in de periode 2020–2024 wezenlijk anders dan bij de WIA.In die periode zijn voor de Ziektewet wel risicogerichte kwaliteitscontrolesverricht en zijn de fouten die daaruit voortvloeien ook hersteld. Vanaf hetnajaar 2025 wordt de Ziektewet meegenomen in de MOK-controles.UWV heeft vanaf 2020 geen periodieke kwaliteitscontroles uitgevoerd opde Wajong-dienstverlening. Hierdoor is er geen duidelijkheid overproblemen of fouten in de Wajong-beoordelingen. Overigens hangt dehoogte van de Wajong-uitkering niet af van een dagloonberekening. DeStaatssecretaris heeft uw Kamer op 24 januari jl. geïnformeerd overkwaliteitsonderzoeken die UWV onlangs op de Wajong heeft uitgevoerd15.Op dat moment waren alleen voorlopige resultaten bekend. Ik verwachtuw Kamer voor het debat op 16 april a.s. nader te informeren over dedefinitieve uitkomsten van deze onderzoeken.27. Worden in het extern onderzoek door EY ook de regionale verschillenin prestatie betrokken en de oorzaak en oplossing daarvan?Hoe kan het dat er regionaal «eigen aanpakken en/of modellen» wordengebruikt, die naast mogelijke impact op efficiency, niet bijdragen aan eeneenduidige uitvoering?In het externe onderzoek naar het kwaliteitsmanagementsysteem wordenopzet, bestaan en werking van het kwaliteitsmanagementsysteem vanUWV geëvalueerd en worden door de onderzoekers voorstellen gedaanom het kwaliteitsmanagementsysteem en op grond daarvan de kwaliteitvan de dienstverlening verder te verbeteren. Het onderzoek wordtuitgevoerd door middel van een documentstudie en interviews. Ookworden enkele districten en rayons bezocht waarbij medewerkers in de15Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 798Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 82010 uitvoering worden geïnterviewd. Door deze bezoeken aan districten enrayons kunnen ook mogelijke (regionale)verschillen in de uitvoeringinzichtelijk worden. Een oorzaakanalyse van regionale verschillen in deuitvoering is geen onderdeel van dit onderzoek. UWV is zich bewust vanverschillen in prestaties en werkwijzen en zet in op het volgen van eenmeer eenduidige werkwijze.Voor het tweede deel van deze vraag verwijs ik u graag naar het antwoordop vraag 25.28. Welke knelpunten zitten er in de keteneffecten, en welke keteneffectenzijn er niet te voorkomen?De problematiek rond keteneffecten is een complex vraagstuk. Eenbelangrijk onderdeel van die complexiteit is het grote aantal ketenpartnersen verschillende doorwerking per individuele ketenpartner. De oplossingwaarbij alle keteneffecten worden weggenomen bestaat niet. Op ditmoment is nog niet bekend welke keteneffecten er niet te voorkomen zijn.UWV werkt samen met alle betrokken ketenpartners aan verschillendescenario’s, waarbij het uitgangspunt is keteneffecten zoveel mogelijk wegte nemen.29. Is de verwachting dat de afwijkingen in de vaststelling van hetmaatmanloon door een verkeerde verwerking van Centraal Bureau voorde Statistiek (CBS)-indexcijfers tot een nieuwe correctieoperatie leiden?De fouten in de indexering van het maatmanloon betreffen specifieke engoed af te bakenen fouten. Op dit moment is UWV bezig met een analysenaar de omvang van de fouten in de indexatie van het maatmanloon.UWV kijkt vervolgens hoe deze fouten kunnen worden gecorrigeerd en inhoeverre correcties plaats kunnen vinden binnen de reguliere uitvoeringvan UWV.30. In welke mate kan het UWV met een gespecialiseerde team mensenpersoonlijk gaan ondersteunen, zoals nu verkend wordt? Worden ookoplossingen buiten UWV verkend?UWV werkt al geruime tijd aan een intensivering van persoonlijk contacten begeleiding, door middel van een speciaal team met persoonlijkecliëntondersteuners. Vanuit dit team kunnen mensen een persoonlijkgesprek krijgen en bekijkt de cliëntondersteuner op basis van de speci-fieke vragen en zorgen welke weg de cliënt kan bewandelen. Dit kanleiden tot een herbeoordeling of herzieningsverzoek, maar ook tot anderedienstverlening vanuit UWV zoals het Team Geldzorgen en mediation eneen warme doorgeleiding naar bijvoorbeeld de gemeente of een anderepartij, indien dit van toepassing is. Belangrijk om te melden is dat dit teamverder wordt versterkt en de dienstverlening verder wordt uitgewerkt.Dit team zal bestaan uit gespecialiseerde cliëntondersteuners vanuit UWVzelf én van buiten UWV, zodat er ook een onafhankelijke blik op de situatiekan worden geworpen. UWV kan uitkeringsgerechtigden hierbij onafhan-kelijk financieel advies bieden.31. Kunnen mensen in de groep met dossiers die het UWV niet verderonderzoekt alsnog een verzoek doen om hun dossier te laten onder-zoeken?Mensen die hun dossier willen laten onderzoeken kunnen contactopnemen met UWV via het Klanten Contact Centrum (KCC). Een cliënton-dersteuner kan samen met de uitkeringsgerechtigde bezien welke routeTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 82011 het beste past bij diens situatie. Een uitkeringsgerechtigde kan ook via hetreguliere proces een herzieningsverzoek bij UWV doen.32. Kan de correctieorganisatie garanderen dat voor mensen die metmeerdere herstelacties tegelijk worden geconfronteerd, de correctie in eenkeer uitgevoerd kan worden? Worden daarbij ook de loonloze tijdvakkenen de indexatie betrokken en mogelijke andere fouten?Binnen de corrigeerorganisatie worden meerdere corrigeeracties (somsvoor een deel van de doelgroep) uitgevoerd. Naast de corrigeeractieWIA-dagloonvaststelling zijn dat loonloze tijdvakken, WIA-indexatie,opting-in en Arbeidsongeschiktheidspensioen. Voor mensen die metmeerdere herstelacties tegelijk worden geconfronteerd, is de inzet om decorrectie in één keer uit te voeren. Vanwege de samenhang zal deuitvoering van deze corrigeeracties worden bepaald in synchronisatie metde corrigeeractie WIA-dagloonvaststelling.33. Wat wordt er precies niet meer gedaan rond de Werkloosheidswet(WW)? Wat zijn de tijdelijke maatregelen om het huidige werk teverlichten, maatregelen die de uitvoering van de WW moeten ontlasten?Ik verken samen met UWV tijdelijke maatregelen om het huidige werk teverlichten. Maatregelen worden onder andere gewogen op basis van degevolgen voor uitkeringsgerechtigden, uitvoerbaarheid, juridischemogelijkheden en budgettaire gevolgen. Op dit moment weet ik nog nietwelke maatregelen kunnen worden genomen om UWV te ontlasten. Mijninzet is u in de volgende voortgangsbrief te informeren over de concretemaatregelen die ik voornemens ben te treffen.34. Kan gegarandeerd worden dat er geen loze beloften aan mensengedaan worden over de operatie, bijvoorbeeld «Vanaf begin 2025 nemenwij contact op met mensen die sinds 2020 een WIA-uitkering krijgen. Alswe fouten in de berekening hebben gemaakt, hoort u hoe we deze gaancorrigeren. Mochten we andere fouten tegenkomen, dan herstellen we dieook. In april 2025 beginnen we met het aanpassen van de uitkeringen.»(communicatie van november 2024)?UWV heeft de Verbeteraanpak WIA-kwaliteit afgelopen maanden steedsverder uitgewerkt op basis van nieuwe of aangescherpte inzichten. Hetkan voorkomen dat voortschrijdend inzicht een aanpassing in de planningbetekent. Dit neemt niet weg dat zoveel mogelijk voorkomen moetworden dat gecreëerde verwachtingen niet worden waargemaakt.35. Is het nog steeds correct dat UWV volgens de overall planning in junistart met het corrigeren van fouten?De start van het daadwerkelijk corrigeren is afhankelijk van de uitkomstenvan de gesprekken met de verschillende ketenpartijen. UWV start in hettweede kwartaal met het controleren van de situaties van uitkeringsge-rechtigden. De uitkomst van het gesprek rondom keteneffecten bepaalthet moment van daadwerkelijk corrigeren.36. Naar aanleiding van het Gateway rapport: welke onderbouwing is erom niet te speuren naar mogelijke fouten voor 2020? Klopt het dat heteventueel corrigeren van fouten voor 2020 vrijwel onmogelijk is: dereguliere werkzaamheden van UWV zouden dan totaal tot stilstandkomen? Klopt het dat er een besluit is genomen om aantallen bovenkwaliteit te plaatsen tijdens het begin van de Coronacrisis? Zo ja wie heeftdat besluit genomen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 82012 De focus ligt op 2020–2024 omdat in die periode in steekproeven, waarvanhet aantal vanaf 2020 flink was teruggeschroefd, een substantieel aantalonjuistheden is aangetroffen met impact op de hoogte en de duur van deuitkering van mensen zonder dat aan deze bevindingen opvolging isgegeven. Dat ligt anders in de periode vóór 2020. Het foutpercentage lagdestijds op een lager niveau en fouten werden opgespoord en hersteld.Daarbij is niet gezegd dat in de periode voor 2020 alle incidentele foutenwerden opgemerkt. Het eerlijke verhaal is inderdaad dat het speuren naaralle mogelijke fouten over een langere periode, en het eventueel hersteldaarvan, zou betekenen dat de reguliere dienstverlening van UWVvolledig vastloopt.Zoals gemeld in de brief van 4 september16 is aan het begin van decoronacrisis besloten om minder onderzoeken te verrichten naar dekwaliteit van de beoordelingen, zodat zoveel mogelijk medewerkerskonden worden ingezet om mensen te beoordelen en te voorkomen datde achterstanden verder zouden oplopen. Hierdoor zijn vanaf 2020 minderdossiers gecontroleerd. Dit besluit is door UWV genomen en UWV heeftSZW daarover geïnformeerd.16Kamerstukken II 2023/24, 26 448, nr. 767Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 82013
Context en discussie
Jouw reactie
Een contextnotitie voegt feiten of achtergrond toe, onderbouwd met minimaal één bron. Voor een mening of vraag kun je gewoon reageren.
Er zijn hier nog geen bijdragen.
Posts die naar deze bron verwijzen
Er zijn hier nog geen bijdragen.