Advies Lelylijngezant en Masterplan Lelylijn

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 AVaststelling van de begrotingsstaat van hetMobiliteitsfonds voor het jaar 2026Nr. 36 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 januari 2026In december 2024 zijn er met de regionale partijen in Noordelijk-Nederland afspraken gemaakt over het maken van een MasterplanLelylijn, als vervolg op het in dat jaar afgeronde MIRT-onderzoek. Op31 maart 2025 is uw Kamer geïnformeerd over de opzet van ditMasterplan, waarbij ook aangegeven is het Masterplan in twee fasen op testellen.1 De eerste fase van het Masterplan is nu voltooid en bied ik bijdezen aan uw Kamer aan2. In deze eerste fase is verdiept op de inhoude-lijke uitzoekvragen, onder andere over de inpassing en gebiedsontwik-keling in Emmeloord, Heerenveen, Drachten en Groningen. Daarnaast isgekeken naar de impact van de Lelylijn over 100 jaar. Ook is een Finan-cieel Masterplan gemaakt, waarin gekeken is naar de bekostiging van deaanleg van de Lelylijn. Bij deze brief voeg ik ook het advies van hetCollege van Rijksadviseurs over het Masterplan Lelylijn.Op 2 september heb ik uw Kamer laten weten dat de heer Klaas Knotaangesteld wordt als Lelylijngezant. De gezant is gevraagd een onafhan-kelijk advies te schrijven over hoe een dergelijk groot project als deLelylijn perspectief kan krijgen.3 Dit advies heb ik ook bij deze Kamerbriefgevoegd. Vandaag, op het Lelylijncongres in Den Haag, zal de Lelylijn-gezant zijn advies toelichten. Ik wil de heer Knot hartelijk danken voor zijnadvies. Met het toesturen van het advies beschouw ik motie metKamerstuk 21 501-33, nr. 1178 van de heer De Hoop c.s. als afgedaan.Om nieuwe woningen, banen en voorzieningen te ontsluiten, zijninvesteringen in infrastructuur ook in de toekomst belangrijk. In deKamerbrief over het langetermijnperspectief infrastructuur heeft hetkabinet uiteengezet wat er nodig is om structuurversterkende projecten op1Kamerstukken II, 36 600 A, nr. 542De onderliggende rapportages staan gepubliceerd op www.delelylijn.nl/documenten/3Kamerstukken II, 36 600 A, nr. 67 kst-36800-A-36ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 361 te starten en uit te voeren.4 Naast een aantal andere projecten is ook deLelylijn als voorbeeld opgenomen. De belangrijkste aanbeveling van dezebrief langetermijnperspectief is om te gaan werken vanuit een langeter-mijnperspectief, te zorgen voor langjarige zekerheid en structureelvoldoende financiële middelen te reserveren in een realistisch kasritme.In deze demissionaire fase is de besluitvormingsruimte voor beleidsrijkekeuzes van het kabinet beperkt. Voor de realisatie van de Lelylijn is€ 14,5 miljard5 nodig en moet er ook voldoende budget beschikbaar zijnvoor exploitatie, onderhoud en vervanging (jaarlijks € 200–450 miljoen),nadat de lijn is aangelegd. Het Masterplan laat in grote lijnen zien welkeoverwegingen er zijn voor een besluit over de Lelylijn. De opgave voor deLelylijn moet daarbij worden bezien in een breder geheel van bereikbaar-heidsopgaven. Op 8 december jongstleden is uw Kamer bijvoorbeeldgeïnformeerd over de grote instandhoudingsopgave op de netwerken vanIenW.6 In juli 2025 hebben de Minister van Infrastructuur en Waterstaat enik uw Kamer daarnaast geïnformeerd over de huidige opgaven binnen delopende MIRT-projecten en programma’s.7 Het is aan een volgend kabinetom de weging tussen de verschillende opgaven te maken. Niet alleenfinancieel, maar ook vanwege de schaarste van personeel en materieel.Hierbij is het op orde houden van de huidige netwerken een belangrijkerandvoorwaarde.Een inhoudelijke reactie op het advies van de Lelylijn-gezant, het adviesvan het college van Rijksadviseurs en een besluit over het vervolg is aaneen volgend kabinet. Dat geldt ook voor het besluit over een eventueletweede fase van het Masterplan.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,A.A. Aartsen4Kamerstukken II, 29 435, nr. 2705Prijspeil 2025 – de verwachting is dat prijspeil 2026 circa 3% zal toevoegen aan de investerings-raming en onderhoudsraming, waarmee de investeringsraming op circa € 15 miljard uitkomt.Het CBS maakt later dit jaar de definitieve indexeringsgetallen bekend.6Kamerstukken II 36 800 A, nr. 97Zoals onder andere door de Algemene Rekenkamer is becijferd, is op instandhouding sprakevan een maakbaar tekort van circa € 1,5 tot 2 miljard per jaar tot 2040. Na dit jaar loopt hetbedrag verder op naar een benodigde structurele ophoging van zo’n € 2 tot 2,5 miljard per jaar.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 362