Uitkomsten Werkgroep RI&E

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202625 883ArbeidsomstandighedenNr. 548 BRIEF VAN DE MINISTER VAN WERK EN PARTICIPATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 mei 2026Werk vormt een belangrijk onderdeel in het leven van mensen. Het zorgtvoor inkomen, zingeving en deelname aan de samenleving. Werk moetgezond en veilig zijn. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor goedearbeidsomstandigheden. De werkgever brengt alle arbeidsrisico’s in kaartmet de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). In het bijbehorende planvan aanpak staan alle maatregelen om de risico’s te beheersen. De RI&E iseen wettelijk verplicht instrument voor alle werkgevers en komt voort uitde EU Kaderrichtlijn 89/391. Een werkgever stelt de RI&E samen metwerkenden op en werknemers zijn verplicht om de werkzaamheden uit tevoeren volgens de door de werkgever voorgeschreven maatregelen. Dewerkgever evalueert en actualiseert de RI&E regelmatig samen metwerknemers.Met name het mkb ervaart de RI&E-verplichting als kostbaar eningewikkeld. De naleving van de RI&E in het mkb is lager dan bij grotereorganisaties1, terwijl het aantal ongevallen door werk in het kleinbedrijfrelatief groot is.2 De algemene kwaliteit van de RI&E wordt in 70 procentvan de gevallen als voldoende of goed beoordeeld. 91 procent van demedewerkers is werkzaam bij een bedrijf met een RI&E.3 Ondanks derecente nalevingsstijging van 50 naar 68 procent is er dus nog werk tedoen.Mijn ambtsvoorganger heeft in het commissiedebat Gezond en VeiligWerken van 11 juni 2025 uw Kamer toegezegd een werkgroep samen testellen met de sociale partners en de Nederlandse Arbeidsinspectie. Het1Arbo in Bedrijf 2022–20232Zie Monitor arbeidsongevallen 2024 | Nederlandse Arbeidsinspectie | Net als in eerdere jarenwerken werknemers die slachtoffer worden van een arbeidsongeval relatief vaak bij kleinebedrijven. Omgerekend per 100.000 banen, gaat het om 55 ongevallen bij kleine bedrijven,37 ongevallen bij bedrijven met 10 tot 100 werknemers, en 7 ongevallen bij bedrijven met 100of meer werknemers.3Arbo in Bedrijf 2024–2025 kst-25883-548ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5481 doel van de werkgroep was het inventariseren van de belangrijksteRI&E-knelpunten voor het mkb en te komen tot gedragen oplossingen. Ditalles om de naleving te laten stijgen, zonder afbreuk te doen aan hetbeschermingsniveau van werkenden.Met deze brief informeer ik uw Kamer over de uitkomsten van dezewerkgroep. Hiermee geef ik ook invulling aan de moties van de ledenFlach en Kisteman.4Samenstelling en werkwijzeDe Werkgroep RI&E stond onder leiding van een externe voorzitter en wasactief van september 2025 tot en met januari 2026. De werkgroep bestonduit een afvaardiging van de werkgevers (VNO-NCW, MKB-Nederland,AWVN), werknemers (FNV, CNV, VCP), het Ministerie van Sociale Zaken enWerkgelegenheid (SZW) en de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Allepartijen hebben knelpunten benoemd. Vervolgens zijn de belangrijksteknelpunten uitgediept. Daarna heeft de werkgroep afspraken gemaaktover het oplossen van deze knelpunten. Per knelpunt is aangegeven watde oplossingsrichting is en wie hierin het voortouw neemt.De geïdentificeerde knelpunten zijn:1.misverstanden over de interpretatie en toepassing van het certificatie-schema Arbokerndeskundigen dat sinds 1 juli 2022 van kracht is;2.stillegging van de erkenningsprocedure van branche-RI&E’s door dewerkgevers omdat zij problemen ervaren met het vernieuwdecertificatieschema;3.onvoldoende kwaliteit van branche-RI&E’s en de daarop gebaseerdebedrijfsspecifieke RI&E’s.Knelpunt 1: Misverstanden over de interpretatie en toepassing van hetcertificatieschema Arbokerndeskundigen.Arbokerndeskundigen certificeren zich op grond van kennis en vaardig-heden. Zij toetsen RI&E’s aan de wettelijke eisen en adviseren dewerkgever daarover. De eisen aan kennis en vaardigheden van arbokern-deskundigen staan in het certificatieschema dat in 2022 wijzigde.5 In depraktijk gebruiken de kerndeskundigen de eisen die het schema aan hundeskundigheid stelt soms ook als norm om volledigheid en betrouw-baarheid van de RI&E te toetsen. Daar is dit schema echter niet voorbedoeld.Door dit oneigenlijke gebruik van het certificatieschema ervarenwerkgevers de eisen bij het opstellen en toetsen van een RI&E alsstrenger. In de praktijk ervaren werkgevers daardoor regeldruk, omdat dearbokerndeskundige hun RI&E afkeurt als deze niet aan de eisen van hetcertificatieschema voldoet. Ter illustratie: sommige arbokerndeskundigenverwachten dat een werkgever een verzuimanalyse maakt. Dit is echter opbasis van de Arbowet niet verplicht. Wel moet de werkgever de oorzakenvan werkgerelateerd verzuim opnemen in de RI&E. De wettelijke eisen aande RI&E zijn al jaren ongewijzigd. Ze komen voort uit de eerdergenoemdeEuropese kaderrichtlijn van 12 juni 1989 (89/391/EEG) en de daaropgebaseerde bijzondere EU-richtlijnen.Oplossingsrichtingen en vervolg:1.Communicatie: in het voorjaar van 2026 schrijft SZW in afstemmingmet de NLA, de beroepsverenigingen van de arbokerndeskundigen en4Kamerstuk 25 883, nrs. 508, 506, 536, Kamerstuk 36 800 XV, nr. 76, Kamerstuk 36 684, nr. 9.5Staatscourant 2024, 39674 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5482 Hobeon SKO als schemabeheerder, een brief aan alle gecertificeerdearbokerndeskundigen en gecertificeerde arbodiensten. In de brief staatdat het certificatieschema niet gebruikt kan worden als toetsingskadervoor het toetsen van de RI&E.2.Certificatieschema: SZW heeft schemabeheerder Hobeon SKOverzocht het certificatieschema aan te passen om duidelijk te makendat het certificatieschema eisen bevat over de vakdeskundigheid vande arbokerndeskundigen. Hobeon SKO past de tekst van het certifica-tieschema aan zodat van oneigenlijk gebruik geen sprake meer kanzijn. Vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers zijn in degelegenheid deel te nemen aan het overleg hierover in het college vandeskundigen dat verantwoordelijk is voor de inhoud van hetcertificatieschema.Knelpunt 2: Stillegging van de erkenningsprocedure van branche-RI&E’sBij gebruik van een erkende branche-RI&E hoeft een werkgever met 25 ofminder medewerkers zijn afgeleide bedrijfsspecifieke RI&E niet te toetsen.Dit noemen we de toetsingsvrijstelling. Dit bespaart werkgevers kosten entijd en vermindert de regeldruk.De branche-RI&E is een zelfreguleringsinstrument van sociale partners.Om in aanmerking te komen voor erkenning van een branche-RI&E moetdeze aan een aantal criteria voldoen. De criteria staan in een checklist dieis opgesteld door de werkgevers- en werknemersorganisaties om dekwaliteit van branche-RI&E-instrumenten te borgen. De eerste fase bestaatuit het opstellen of updaten van een branche-RI&E-instrument metbetrokkenheid van cao-partijen op brancheniveau. Gelet op de verschil-lende soorten risico’s die in een branche-RI&E worden beschreven, wordtde branche-RI&E door de betrokken sectorale organisaties van werkgeversen werknemers ter inhoudelijke toetsing voorgelegd aan de daarvoorbenodigde en gecertificeerde arbokerndeskundigen. De brancheorgani-satie vraagt vervolgens erkenning aan bij het Steunpunt RI&E. De checkvan het Steunpunt gaat over de procedure.De afgelopen jaren zijn geen nieuwe branche-RI&E’s meer erkend. Uitonvrede met het aangepaste certificatieschema legden de werkgeversor-ganisaties de procedure drie jaar geleden stil.Oplossingsrichtingen en vervolg:1.De sociale partners starten de nieuwe erkenningsprocedure op,updaten deze en communiceren hierover aan hun achterban.2.De sociale partners passen de eisen uit de nieuwe procedure toe op debestaande checklist.De eisen om erkenning van de branche-RI&E te verkrijgen, zijn op enkelepunten anders dan in de oude procedure. Zo is de alternatieve procedurevoor branches zonder cao vervallen. Zolang er in een branche gééncao-partijen actief zijn, kan ook geen branche-RI&E-instrument wordenerkend. Enkele branches verliezen hierdoor hun eerder verkregenerkenning en daarmee de toetsingsvrijstelling. Als vervolgstap brengen deleden van de werkgroep in kaart hoe groot de groep is die nu buiten deboot valt.Alle bij de werkgroep betrokken partijen informeren de branches zodra hetweer mogelijk is om via de erkenningsprocedure branche-RI&E’s aan temelden. Het Steunpunt RI&E helpt alle bij de werkgroep betrokkenpartijen branches te benaderen die eerder gebruik hebben gemaakt vande erkenning.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5483 Knelpunt 3: Onvoldoende kwaliteit van branche-RI&E’s en de daaropgebaseerde RI&E’sSommige bedrijfsspecifieke RI&E’s, afgeleid van een branche-RI&E, zijnvan onvoldoende kwaliteit. De NLA geeft dan aan dat deze niet aan dewettelijke eisen voldoen. Mogelijke oorzaken hiervan zijn: de branche-RI&E is van onvoldoende kwaliteit of de werkgever heeft de op debranche-RI&E gebaseerde bedrijfsspecifieke RI&E niet goed aangepastaan de specifieke kenmerken van zijn bedrijf.Momenteel toetst ten minste één arbokerndeskundige die in het bezit isvan een certificaat als bedoeld in artikel 2.7, tweede lid de branche-RI&E.Zeker voor een gehele branche is er vaak sprake van een breed scala aanarbeidsrisico’s. Werkgevers en werknemersvertegenwoordigers zijn heterover eens dat voor de beoordeling van de branche-RI&E meestalmeerdere arbokerndisciplines nodig zijn.Ook zijn er instrumenten in omloop die verouderd zijn. In de Voortgangs-brief Arbovisie6 heeft mijn ambtsvoorganger toegezegd te werken aankwaliteitsverbetering van deze branche-instrumenten.Oplossingsrichting en vervolg:1.Afgevaardigden van de werkgroep maken gezamenlijk de inhoudelijkeelementen voor een kwalitatief goede branche-RI&E duidelijk. De ledenvan de werkgroep gaan na wat er nu al beschikbaar is en of hieraanpassingen wenselijk zijn. Het OiRA-instrument7 vormt eenpotentieel startpunt voor een toetsingskader. Veel EU-lidstatengebruiken dit instrument en dit draagt daarmee bij aan een «levelplaying field».2.De arbokerndeskundigen adviseren over en beoordelen de risico’swaar zij gecertificeerd voor zijn indien deze voorkomen in de branche.Aanvullende knelpunten van de werkgeversOver bovengenoemde knelpunten en oplossingen bestaat overeen-stemming bij alle leden van de werkgroep. Daarmee is het traject in dewerkgroep afgerond.De werkgeversvertegenwoordigers voegden hier nog twee verzoeken aantoe. Daarover is tussen sociale partners nog geen overeenstemming. Hetverdere gesprek hierover vindt plaats in de Werkgroep Arbo en Vitaliteit(WAV) van de Stichting van de Arbeid, langs de lijnen van het SER-adviesover de Arbovisie 2040. Hierin hebben sociale partners aanbevolen hetinstrument RI&E te evalueren en aan te passen, indien nodig, zonderafbreuk te doen aan het beschermingsniveau van werkenden.Onderwerp 1: ontwikkeling van een (erkende) kantoren RI&EWerkgevers wensen verder te verkennen of een kantoren RI&E ontwikkeldzou kunnen worden. Zij werken hun voorstel uit en praten hierover doorbinnen de Stichting van de Arbeid.Bij de begrotingsbehandeling is over ditzelfde thema een motie aange-nomen van de leden Flach en Kisteman.8 Aangezien de branche-RI&E62025-00001176827OiRA biedt micro- en kleine organisaties de nodige middelen en knowhow om hun risico’s zelfte beoordelen. De OiRA-tools zijn gratis online beschikbaar, gemakkelijk toegankelijk engebruiksvriendelijk.8Motie 36 800 XV, nr. 76Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5484 zelfregulering is zal SZW de sociale partners vragen hierover onderling ingesprek te gaan. SZW is bereid hierover constructief mee te denken.Onderwerp 2: verhoging van de grens voor toetsingsvrijstelling naar50 medewerkersOver de wenselijkheid en (on)mogelijkheden van dit voorstel zal binnende Stichting van de Arbeid verder worden gesproken. SZW zal vooraf-gaand aan deze bespreking een nadere verkenning uitvoeren dieingebracht zal worden ten behoeve van dit overleg. SZW levert in hetnajaar van 2026 informatie hierover aan.Momenteel onderzoekt TNO of andere EU-landen lastenluwe alternatievengebruiken voor het mkb. Begin volgend jaar informeer ik de Kamer overde uitkomsten van dit onderzoek. Eerder is vanuit het perspectief van dekleine ondernemer de webapplicatie Route naar RIE ontwikkeld, eentoegankelijke online tool om een eigen RI&E op te stellen. SZW werkt ookbreder mogelijkheden uit om de beleefde regeldruk op het gebied vangezond en veilig werken te verminderen.9 Deze inzet gaat onverminderddoor.De Minister van Werk en Participatie,A.A. Aartsen9Kamerbrief verminderen regeldruk arboregels | Kamerstuk | Rijksoverheid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 883, nr. 5485