Reactie op verzoek commissie inzake 3-den; problemen bij passende ondersteuning

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 538Zorg en maatschappelijke ondersteuningNr. 375 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANGDURIGE ZORG, JEUGD ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juni 2026U heeft op 22 april 2026 verzocht om te reageren op een brief die uw vastecommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft ontvangen.Met deze brief voldoe ik aan dit verzoek.De schrijver van de brief geeft aan een structureel probleem te zien in detoegang tot zorg en ondersteuning, specifiek wanneer gemeenten zelfpartij zijn in een casus. Allereerst wil ik aangeven dat ik het betreur datmevrouw ervaart dat er regelmatig burgers, waaronder zij zelf, tussen desystemen vallen en hierdoor niet de benodigde ondersteuning ontvangenen dat er hierbij sprake is van een onvoldoende onafhankelijke beoor-deling van de benodigde ondersteuning. Voor persoonlijke vragenpassend bij haar situatie kan mevrouw zich wenden tot het lokaleWmo-loket, onafhankelijke cliëntondersteuning of tot Het Juiste Loket. HetJuiste Loket is een onafhankelijk informatie- en adviespunt voor vragenover de Jeugdwet, Wmo2015, Wet Langdurige Zorg of Zorgverzeke-ringswet.In de brief wordt de vraag gesteld hoe onafhankelijke toegang totondersteuning gewaarborgd wordt wanneer de gemeente zelf partij is, enwelke landelijke kaders hiervoor nodig zijn. Hier wil ik graag op ingaan.Gemeenten zijn verantwoordelijk voor verschillende vormen vanondersteuning. Omdat deze vraag aan de commissie van VWS is gesteld,zal ik mij in deze brief focussen op de beantwoording van deze vraagvanuit het perspectief van de toegang tot ondersteuning vanuit de WetMaatschappelijke Ondersteuning (Wmo2015).Toegangsprocedure Wmo-ondersteuning: kaders en rechtsbeschermingWanneer een inwoner een hulpvraag heeft, kan diegene zich melden bijde gemeente waar diegene ingeschreven staat. Dit kan via het Wmo-loketof een sociaal wijkteam. Na het doen van de melding, moet de gemeentebinnen uiterlijk 6 weken een onderzoek doen naar de situatie en welke kst-29538-375ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 538, nr. 3751 ondersteuning passend is. In de regel beslaat het onderzoek mede eengesprek met een Wmo-consulent. Tijdens het onderzoek kan een inwoneraangeven wat diegene nodig heeft, wat de omstandigheden zijn en of ernaasten zijn die al ondersteuning bieden of iets zouden kunnen doen. Bijafronding van het onderzoek kan een maatwerkvoorziening wordenaangevraagd; dat is een besluit van het college. Hierbij kan de gemeentekijken of een algemene voorziening een passende oplossing is. Doormiddel van het besluit krijgt de inwoner antwoord op de vraag welkeondersteuning passend wordt geacht. Indien de inwoner niet tevreden ismet het besluit kan diegene in bezwaar en eventueel daarna in beroepgaan bij de rechter. Daarnaast zijn er mogelijkheden om een klacht in tedienen over bijvoorbeeld de bejegening tijdens het gesprek. Sommigegemeenten hebben een eigen klachtvoorziening met eigen ombudsmanom klachten in behandeling te nemen en sommige gemeenten zijnaangesloten bij de Nationale ombudsman voor de afhandeling vanklachten en laten de behandeling van klachten direct via die routeverlopen. Wanneer iemand niet tevreden is met de klachtafhandeling viade gemeente, kan alsnog contact opgenomen worden met de Nationaleombudsman. De lokale of Nationale ombudsman geldt als onafhankelijkeinstantie die de klachtbehandeling van de gemeente kan bezien.Gedurende het hele proces voorafgaand en tijdens de aanvraag kaniemand gebruik maken van gratis onafhankelijke cliëntondersteuning(artikelen 2.2.4 en 2.3.2 Wmo 2015). Een cliëntondersteuner kan onder-steunen in het proces, het verwoorden van de hulpvraag, de inwonervoorzien van informatie en advies en meedenken. De client heeft het rechtom bij het onderzoek gebruik te maken van de clientondersteuner.Vanwege de onafhankelijke positie heeft de cliëntondersteuner geen stemin de toekenning van ondersteuning.Voor de Wmo2015 geldt dat dit een wet is die decentraal wordt uitge-voerd. Dat betekent dat gemeenten ruimte hebben om op basis van lokalekeuzes invulling te geven aan deze wet. Hierbij gelden de kaders vanuit deWmo2015 en de Algemene wet bestuursrecht (Awb).In het proces van toegang tot ondersteuning bij de gemeente zitten zoalshierboven geschetst verschillende mogelijkheden om de positie van deinwoner en de rechtsbescherming daarbij te waarborgen.De Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport,W.R.C. SterkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 538, nr. 3752