Publicatie CBS-monitor fosfaat- en stikstofexcretie, eerste kwartaalrapportage 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 037MestbeleidNr. 646 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juni 2026Op mijn verzoek stelt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naafloop van ieder kwartaal een berekening samen van de verwachtefosfaat- en stikstofexcretie van de Nederlandse veestapel. Hieraan iseveneens op mijn verzoek een prognose toegevoegd van het ruweiwitge-halte in het melkveevoerrantsoen. Met deze brief informeer ik de Kamerdat het CBS op 3 juni 2026 de eerste kwartaalrapportage 20261 gepubli-ceerd heeft.De eerste kwartaalrapportage 2026 geeft een momentopname van deverwachte fosfaat- en stikstofexcretie over het geheel van 2026. Dit is opbasis van de op 1 april 2026 beschikbaar gekomen nieuwe en actuelegegevens over onder meer de omvang van de rundveestapel, demelkproductie per koe en de beschikbaarheid van krachtvoer en ruwvoer.Voor het aantal overige dieren, zoals varkens, is uitgegaan van dedefinitieve cijfers van de Landbouwtelling op peildatum 1 april 2025. Voorpluimvee is uitgegaan van de voorlopige cijfers van de Landbouwtellingop peildatum 1 december 2025. De voor 2026 verwachte fosfaat- enstikstofexcretie van de Nederlandse veestapel is weergegeven in tabel 1.Voor de eerste kwartaalrapportage 2026 zijn onvoldoende gegevensbeschikbaar over de samenstelling van krachtvoer en ruwvoer om eenindicatie te kunnen geven van het verwachte ruweiwitgehalte in hetmelkveevoerrantsoen in 2026.Uit tabel 1 blijkt dat het CBS verwacht dat in 2026 de fosfaatexcretie vande Nederlandse veestapel boven het nationale plafond uitkomt (2,7%).Daarentegen zal de totale stikstofexcretie naar verwachting lager zijn danhet nationale plafond (– 0,4%). Op sectorniveau verwacht het CBS eenoverschrijding in 2026 van de sectorale mestproductieplafonds voormelkvee (fosfaat) en varkens (fosfaat en stikstof). Voor pluimvee verwachthet CBS dat de sectorale mestproductieplafonds in 2026 nietoverschreden zal worden.1https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/aanvullende-statistische-diensten/2026/monitor-fosfaat-en-stikstofexcretie-in-dierlijke-mest-eerste-kwartaal-2026 kst-33037-646ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6461 Tabel 1: Momentopname van de verwachte fosfaat- en stikstofexcretie van deNederlandse veestapel over 2026 (in miljoen kg)FosfaatStikstofPlafond1e kw 2026Plafond1e kw 2026Nationaal135,0138,6440,0438,0Melkvee71,873,3267,8264,8Varkens27,829,770,373,8Pluimvee120,319,848,446,8Overig215,115,853,552,81 Het sectoraal plafond voor de pluimveehouderij heeft alleen betrekking op de mestproductievan die diersoorten waarop het stelsel van pluimveerechten van toepassing is, te weten kippenen kalkoenen.2 Voor «overig» is in de Meststoffenwet geen sectoraal plafond opgenomen. Het hier vermeldeplafond is de voor «overig» beschikbare mestproductieruimte die is afgeleid van het nationaleplafond en de plafonds voor melkvee, varkens en pluimvee.N.B. Door afrondingen kan de som van de cijfers afwijken van het totaal. De onzekerheid in de prognose van het CBS is relatief groot, onder meeromdat sommige gegevens, zoals de samenstelling van het ruwvoer, paslater in het jaar beschikbaar komen en het CBS voor zijn berekeningdaarom is uitgegaan van een schatting. Een andere, belangrijke factorvoor de onzekerheid in de prognose is dat het CBS zich in de eerstekwartaalrapportage 2026 voor het aantal stuks melkvee baseert opidentificatie en registratie (I&R)-gegevens aan het einde van het eerstekwartaal 2026, terwijl voor de andere landbouwhuisdieren – waarondervarkens – wordt uitgegaan van de gegevens uit Landbouwtelling op1 april 2025 of op 1 december 2025 in het geval van pluimvee. Met namevoor varkens komt hierdoor het effect van deelname aan de beëindigings-regelingen Lbv en Lbv-plus niet of nauwelijks tot uiting in deze kwartaal-rapportage.Het kabinet zal de uitkomsten van de eerste kwartaalrapportage 2026betrekken bij de keuzes die in de komende periode in de TaskforceLandbouw, Natuur en Stikstof gemaakt zullen worden om uitwerking tegeven aan de afspraken uit het Coalitieakkoord omtrent afroming bij hetovergaan van dierrechten buiten familieverband. Ik zal u nog voor dezomer daarover verder informeren.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J. van EssenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6462