Antwoorden VGO-onderzoekers naar aanleiding van Gezondheidsraadadvies over gezondheidsrisico’s voor omwonenden van geitenhouderijen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 973Toekomst veehouderijNr. 297 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 maart 2026Op 9 januari jl. is de Kamer geïnformeerd over de kabinetsreactie op hettweede deeladvies van de Gezondheidsraad (GR) over gezondheidsrisico’svoor omwonenden van geitenhouderijen.1, 2 In deze brief is aangegevendat het advies een aantal vragen opriep, die ter beantwoording zijnneergelegd bij de VGO-onderzoekers.3 Bij deze stuur ik de Kamer, medenamens de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid enNatuur, de antwoorden op deze vragen.De eerste vraag gaat over het verhoogde risico op een longontstekingbinnen een woonafstand van 500–1.000 meter van geitenhouderijen.Achtergrond van deze vraag is dat in het tweede deeladvies van de GRstaat dat het risico op longontsteking het sterkst verhoogd is binnen eenwoonafstand van 0–500 meter van een geitenhouderij (73%). Binnen eenwoonafstand van 0–1.000 meter is dat minder (19%). Omdat het gezond-heidsrisico afneemt met een grotere woonafstand van een geitenhouderijis van belang te weten hoe groot het risico is op een woonafstand tussen500–1.000 meter van geitenbedrijven, naast een risico-inschatting over degehele kilometer. Over het risico binnen een woonafstand van 500–1.000meter kon de GR geen aparte schatting maken, omdat deze afstand niet isopgenomen in de gepubliceerde resultaten van het VGO-onderzoek. Aande VGO-onderzoekers is gevraagd om deze schatting alsnog te maken, opbasis van de oorspronkelijke data. Het antwoord wordt als bijlage bij dezebrief naar de Kamer gestuurd (bijlage 1). De VGO-onderzoekers gevendaarin aan dat tussen 500–1.000 meter vanaf een geitenhouderij 14%meer gevallen van longontsteking worden gevonden dan op grotereafstand (op meer dan 1.000 meter). Omdat de patiënten binnen 500 meterniet meegenomen worden in deze groep, is het risico tussen 500–1.0001Kamerstukken II 2025/2026, 28 973, nr. 280.2Kamerstukken II 2025/2026, 28 973, nr. 287.3Veehouderijen en Gezondheid Omwonenden (VGO) onderzoek is uitgevoerd door het RIVM insamenwerking met UU-IRAS, Nivel en WUR. kst-28973-297ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 973, nr. 2971 meter lager (14% t.o.v. 19%) en, volgens de analyse van de onderzoekers,niet meer statistisch significant.De GR gaf in zijn advies aan dat op basis van de beschikbare resultatenniet duidelijk is of naast de aanwezigheid van geitenhouderijen ook hetaantal geiten een effect heeft op het risico op longontsteking bijomwonenden. De tweede vraag gaat dan ook over het in beeld brengenvan de relatie tussen omvang van geitenbedrijven en het risico vooromwonenden, in relatie tot emissiereducerende maatregelen in debedrijfsvoering. Het antwoord hierop staat in de tweede bijlage bij dezebrief. De VGO-onderzoekers concluderen dat zij op basis van hetVGO-onderzoek geen onderbouwde uitspraken kunnen doen over deinvloed van bedrijfsgrootte op het gezondheidsrisico (longontsteking)voor omwonenden. Dat wil niet zeggen dat die invloed er niet is, maar uitde beschikbare data kan deze invloed niet worden aangetoond.Beide antwoorden worden meegenomen in de uitwerking van hetmaatregelenpakket, waarover de Kamer zoals toegezegd voor de zomerverder wordt geïnformeerd.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.Th.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 973, nr. 2972